Maker Charlie Brooker lijkt in de zevende reeks van zijn populaire sf-serie Black Mirror wat milder gestemd, zeker nu onze echte techwerkelijkheid almaar angstaanjagender wordt.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Op X ging onlangs een bericht viraal waarin een zelfbenoemde techoptimist pleitte voor ‘White Mirror’, een ‘optimistische tegenhanger’ van Black Mirror over ‘coole technologie’ en hoe dat doorwerkt in de samenleving. Die oproep was natuurlijk ietwat lachwekkend, want zeker in deze tijd lijkt een sceptische houding tegenover de techindustrie meer op zijn plaats.
Maar het moet gezegd, de dystopische sf-serie van de Britse satiricus Charlie Brooker, vanaf 2011 uitgezonden op de Britse tv-zender Channel 4 en tegenwoordig op Netflix, kon op momenten behoorlijk doorslaan naar een cynische of pessimistische toon.
Een enkele uitzondering daargelaten kijkt schrijver Brooker toch vooral naar de schaduwzijden van alles wat kan worden ontwricht door technologische innovatie, vooral wanneer onverstandige of onwetende mensen er op een onverstandige of onwetende manier mee omgaan.
Black Mirror blinkt vaak uit in technihilisme, zonder al te veel hoop.
Met de zevende reeks lijkt Brooker ook wel te voelen dat de werkelijkheid zijn serie stilaan inhaalt; hij creëert in meerdere van de zes afleveringen voorzichtig wat meer ruimte voor luchtigheid en menselijkheid.
Neem bijvoorbeeld Eulogy, een aflevering die de boeken in kan als een van de beste tot nu toe. De opzet lijkt in eerste instantie klassiek Black Mirror-achtig: een alleenstaande man (voortreffelijk gespeeld door Paul Giamatti) hoort dat een oude jeugdvriendin is overleden en moet via een speciaal apparaatje toegang verlenen tot zijn herinneringen om de nabestaanden een ‘zo compleet mogelijke uitvaart’ te kunnen bieden.
De technologie maakt het mogelijk ‘in’ oude foto’s te stappen, waarna de man ontdekt dat zijn herinneringen door de jaren heen flink vervormd zijn geraakt. Maar in plaats van iets grimmigs blijkt deze aflevering vooral ontzettend melancholisch en ontroerend, waarbij de technologie voortdurend in strijd is met de menselijke aandrang om het verleden te vervormen of te romantiseren.
Black Mirror werkt sowieso vaak het best wanneer de doorgeslagen, maar soms ook nuttige technologie in dienst staat van het verhaal, en niet andersom. Die balans vindt de serie dit seizoen geregeld. Zoals bij de technologische wraak van gepeste leeftijdsgenoten (Bête Noire), het onvermogen van de mens om te kunnen omgaan met andere vormen van intelligent leven (Plaything) en een sequel op USS Callister (Into Infinity), een geliefde Star Trek-achtige aflevering uit het vierde seizoen.
Ook opvallend is dat Brooker dit seizoen veel speldenprikjes uitdeelt aan de streamingdiensten, bijvoorbeeld in Common People, waarin een vrouw (Rashida Jones) na een ongeluk zo goed als hersendood lijkt, maar via een speciale operatie toch bij bewustzijn kan blijven door middel van een soort abonnement.
Maar al gauw blijken er addertjes: het abonnementsmodel heeft geen landelijke dekking en heeft ineens allerlei premiumvormen. Ook begint de vrouw ineens automatisch reclames voor te lezen, omdat ze het goedkopere model heeft.
In het sterke Hotel Reverie zien we dan weer hoe een zieltogende filmstudio een Casablanca-achtige jarenveertigklassieker probeert te ‘rebooten’, met een actrice die door technologie wordt teruggeplaatst in een simulatie van de oude film, inclusief onwetende acteurs uit die tijd. Waar Common People nog wat cynisch is, is Hotel Reverie in de kern meer een liefdesverhaal.
Op momenten wordt Black Mirror in het sterke zevende seizoen steeds iets escapistischer en melancholischer. De mens blijft op zoek naar zelfbeschikking en eigenrichting, in een tijd waarin technologie dat steeds meer lijkt over te nemen. Ook na zeven seizoenen hebben Brooker en consorten in dat opzicht nog genoeg te melden.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
Volg alles over series van de Volkskrant nu ook op Whatsapp. Klik hier om je aan te melden.
★★★★☆
Sciencefiction
Zesdelige serie van Charlie Brooker
Met Rashida Jones, Paul Giamatti, Cristin Milioti, Issa Rae
Te zien op Netflix.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant