De Italiaanse premier Giorgia Meloni gaat donderdag op bezoek bij de Amerikaanse president Donald Trump. Andere EU-leiders hopen dat Meloni haar politieke geestverwant kan overtuigen gas terug te nemen in zijn handelsoorlog tegen het Europese blok.
De Amerikaanse president en Italiaanse premier kunnen het niet alleen persoonlijk, maar ook op ideologisch vlak prima met elkaar vinden. De radicaal-rechtse Meloni is kritisch op migratie en kan goed uit de voeten met de principes van Trumps MAGA-beweging, die voor haar neerkomt op Make Italy Great Again.
Kort na zijn herverkiezing omschreef Trump de Italiaanse premier als een "fantastische leider en persoon". Meloni was de enige Europese leider die in januari zijn inhuldiging bijwoonde. In Brussel wordt gehoopt dat Meloni zich dankzij haar warme band met Trump kan opwerpen als bruggenbouwer.
Er staat het een en ander op het spel, voor zowel de EU als haar eigen land. Europa heeft minder dan negentig dagen de tijd om de VS ervan te overtuigen af te zien van importheffingen van 20 procent op alle Europese importgoederen. Momenteel bedraagt de basisheffing 10 procent, met heffingen van 25 procent op staal, aluminium en auto's.
Italië heeft een handelsoverschot van bijna 40 miljard euro met de VS. Dat is het op twee na hoogste van de EU, na Duitsland en Ierland. Het Zuid-Europese land verkoopt vooral machineonderdelen, farmaceutica, voertuigen, kleding en eet- en drinkwaren aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Italiaanse exporteurs zijn erop gebrand dat Meloni zich inzet om de schade van Trumps heffingen te beperken.
In sommige Europese hoofdsteden werd de trip van Meloni in eerste instantie met enig wantrouwen ontvangen. Dat gold bijvoorbeeld voor Frankrijk. De Franse president Emmanuel Macron waarschuwde begin deze maand dat het Witte Huis EU-landen tegen elkaar wil uitspelen door afzonderlijke deals te sluiten.
"We moeten ons verenigen, want Europa is sterk als het verenigd is", zei de Franse minister van Industrie Marc Ferracci vorige week. "Als we bilaterale gesprekken gaan voeren, raken we dat voordeel kwijt." Zijn collega op Europese Zaken, Benjamin Haddad, sloot zich daarbij aan. "Denk je nu echt dat je sterker bent als je versnipperd en verdeeld naar de VS gaat en niet als blok van 27 landen dat 450 miljoen mensen vertegenwoordigt?"
Tommaso Foti, de Italiaanse minister voor Europa, schoot terug: "Hoe kan het dat als Macron naar Washington gaat, dat allemaal prima is, maar als Meloni gaat niet?"
De kritiek uit Parijs is inmiddels verstomd. Een woordvoerder liet kort na de uitspraken van Ferracci en Haddad weten dat de Franse regering zich geen zorgen maakt over de trip van Meloni en dat elke poging om een dialoog met Trump te openen welkom is.
Het zal helpen dat Meloni de zegen heeft van de Europese Commissie. De Italiaanse premier sprak haar reis vooraf door met Ursula von der Leyen, bevestigde een woordvoerder van de EC-voorzitter eerder deze week. Dat er één Europese leider is die goed ligt bij Trump, is momenteel pure winst.
Von der Leyen en andere Europese kopstukken slaagden er de afgelopen weken niet in zelf een ontmoeting met de Amerikaanse president te regelen. Het Witte Huis zegt dat inmiddels meer dan zeventig landen hebben gebeld om te onderhandelen over een handelsakkoord. 'Face-time' met Trump en de zijnen is momenteel een kostbaar goed, en het is duidelijk dat Washington de EU wil laten zweten.
Brussel maakt zich weinig zorgen dat Meloni vooral de Italiaanse belangen zal behartigen in Washington. Italië kan het zich slecht veroorloven om Brussel van zich te vervreemden: de Italiaanse staatsschuld is torenhoog en de vooruitzichten voor de derde grootste economie van Europa zijn matig. President Trump zei op 10 april bovendien dat zijn regering de EU zal behandelen als "één blok" tijdens handelsgesprekken.
Volgens ingewijden verwacht de EC niet dat Meloni terugkomt met een deal. Wel hoopt Brussel dat ze een basis kan leggen voor verdere onderhandelingen met de Amerikanen.
Meloni wordt vrijdag weer in Italië verwacht. Daar ontvangt ze de Amerikaanse vicepresident JD Vance aan het begin van zijn driedaagse bezoek aan haar land. Die ontvangst is nog een teken van de warme betrekkingen tussen Rome en Washington.
Eind vorige maand sprak Meloni in een interview met de Financial Times goedkeurend over de veelbesproken kritiek die Vance in februari uitte tijdens de internationale veiligheidsconferentie in München. De EU zou censuur toepassen, radicaal-rechts ten onrechte buitensluiten en niet genoeg doen tegen massa-immigratie. "Ik moet zeggen dat ik het daarmee eens ben", zei Meloni. "Ik roep dit al jaren: Europa is zichzelf een beetje kwijtgeraakt."
In hetzelfde interview kreeg Meloni de vraag of ze de voorkeur geeft aan Trump of aan de EU. Ze omschreef die keuze als "kinderachtig" en "oppervlakkig". Toch is de kans aanwezig dat de balanceeract die Meloni wil uitvoeren in het Witte Huis zal uitlopen op zo'n pijnlijke spagaat.
Source: Nu.nl algemeen