Heleen D'Haens
correspondent Italië
Heleen D'Haens
correspondent Italië
Ze was als enige Europese staatshoofd aanwezig op Trumps inauguratie als president. Ze investeerde in een vriendschap met Elon Musk, die haar "nog mooier van binnen dan van buiten" noemde. En haar uitnodiging om te spreken op het conservatieve Amerikaanse CPAC-congres in februari gebruikte ze om banden te smeden met vooraanstaande figuren in de Republikeinse Partij.
Nu is het moment aangebroken waarop de Italiaanse premier Meloni de vruchten wil plukken van die relaties. Vandaag is ze in Washington om met Trump te spreken over de importheffingen op Europese producten. Ook de Italiaanse economie wordt daardoor sterk geraakt.
"De ambitie van Meloni om een brug te vormen tussen de Europese Unie en Trump, is in lijn met de aanpak die Italië al sinds 1945 heeft", stelt analist Leo Goretti, die voor denktank Istituto Affari Internazionali het Italiaanse buitenlandbeleid volgt. "Italië beschouwt de relatie met de VS als fundamenteel voor de nationale veiligheid. De EU is vooral belangrijk voor de economie."
Toch zijn er ook andere redenen voor Meloni's band met Trump. Als nationalist bewondert ze zijn Make America Great Again-filosofie. En als conservatief is ze het eens met zijn anti-woke-standpunten over diversiteit en lhbti-rechten. In eigen land beperkte ze de rechten van lesbische ouderparen en maakte ze draagmoederschap illegaal, zelfs als dat gebeurt in het buitenland.
Dat Trump met Meloni zaken wil doen, is daarom geen toeval. Maar het feit dat juist zij namens de EU zal proberen de gesprekken met de Amerikaanse president weer vlot te trekken, leidt bij sommige andere lidstaten tot bezorgdheid. "Als we nu bilaterale gesprekken hebben, breekt dat ons momentum," stelde de Franse minister van Industrie Marc Ferracci.
Zijn Italiaanse collega, minister voor Europese Zaken Tommaso Foti, beschuldigde de Fransen daarop van hypocrisie: "Waarom is alles ok als president Macron naar Washington gaat, maar hebben we een probleem als Meloni gaat?"
"Bij de Europese Commissie zijn er voorafgaand aan het bezoek van Meloni zorgen. De EU wil in de handelsoorlog graag als één blok optreden richting de VS. De angst bestaat dat Meloni, die ideologisch op dezelfde lijn zit als Trump, voor haar eigen belang zou kunnen gaan. Daarmee zou Meloni laten zien dat de EU uit elkaar te spelen is.
Het is dus niet voor niets dat de Europese Commissie de afgelopen dagen benadrukt dat Meloni haar bezoek goed afstemt met commissievoorzitter Von der Leyen. Ook benadrukt de Commissie dat afzonderlijke regeringsleiders geen deals kunnen sluiten over handel met de EU: die bevoegdheid ligt bij de Europese Commissie zelf.
Toch is er ook wel enige hoop voorafgaand aan het bezoek. Keer op keer komt Eurocommissaris Sefcovic, die namens de EU onderhandelt met de VS, met lege handen terug uit Amerika. De hoop is nu dat 'trumpfluisteraar' Meloni wel duidelijkheid kan krijgen over wat de VS wil in ruil voor het schrappen van de importheffingen."
De vrees dat Meloni alleen namens Italië een deal wil sluiten met Trump, acht politiek analist Goretti ongegrond. "Ideologisch staat Meloni misschien dichter bij Trump, maar feit is dat de Italiaanse economie veel afhankelijker is van de Europese gemeenschappelijke markt dan van de VS. De helft van de Italiaanse export gaat naar de EU, slechts 10 procent naar de VS."
"Meloni's hart mag dan wel in Washington liggen, haar hoofd is als premier van Italië toch echt in Brussel", zegt hij.
Meloni zelf noemde het idee dat ze zou moeten kiezen tussen Washington en de EU in een interview met de Financial Times "oppervlakkig" en "kinderachtig". "Italië kan goede relaties hebben met de VS. Als Italië iets kan doen om een confrontatie tussen de VS en Europa te vermijden en om bruggen te bouwen, dan doe ik dat."
In eigen land blijft Meloni benadrukken dat zij vooral het Italiaanse belang voor ogen heeft. Dat heeft ook te maken met de binnenlandse politiek, stelt Goretti: "Meloni's achterban is nogal eurosceptisch. Daardoor is er altijd de verleiding om in de retoriek ook kritiek te leveren op Brussel en de EU."
Daarbij speelt mee dat Meloni's coalitiegenoot Matteo Salvini, de nog eurosceptischere partijleider van de rechtse Lega, haar steeds vaker openlijk uitdaagt. "Meloni moet daardoor extremere ideologische standpunten innemen, om geen stemmen aan Lega kwijt te raken", zegt Gorretti. "Maar in de praktijk werkt ze goed samen met de EU."
Met het bezoek aan Trump neemt Meloni in elk geval een risico, stelt de analist. "Ze zet haar prestige op het spel. Als ze met lege handen terugkomt, zonder gemeenschappelijke verklaring, kan dat gezien worden als een politieke mislukking."
Dat het in de Oval Office niet makkelijk zal worden, ziet Meloni zelf ook in. "Ik voel helemaal geen druk over hoe het zal gaan", grapte ze dinsdag in een toespraak tot een zaal vol Italiaanse ondernemers.
Buitenland
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws