DEN HAAG - Het archief van het Joegoslaviëtribunaal vertrekt mogelijk uit Den Haag. De Verenigde Naties (VN), die het archief beheert en toegankelijk houdt in het gebouw van het inmiddels opgeheven Joegoslaviëtribunaal (ICTY) aan de Churchillplein, wil daar weg. Als de VN vertrekt, rijst de vraag waar het archief van het Joegoslaviëtribunaal naartoe moet.
De papieren archieven in het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag lijken eindeloos. Ze beslaan een lengte van 2,6 kilometer. Verder zijn er talloze voorwerpen, kaarten en honderden meters aan audio- en videotapes.
Verder is er een groot digitaal archief en meer dan 120.000 uur aan analoge dragers.
Dat alles is gebruikt voor rechtszaken tegen 161 verdachten van oorlogsmisdaden tijdens de Joegoslavië-oorlog in de jaren negentig van de vorige eeuw. Onder hen zijn de politieke leider van Servië, Slobodan Milosevic en de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic.
Ook het archief van de aanklager is er ondergebracht. Jaarlijks krijgt het archief rond de 150 aanvragen voor toegang.
Nadat het Joegoslaviëtribunaal in 2017 formeel werd gesloten, zijn de archieven overgedragen aan een speciale organisatie van de Verenigde Naties, die verantwoordelijk is voor het beheer en de toegankelijkheid.
Maar de VN wil de huur van het onderkomen van het tribunaal in Den Haag, waar ook de zittingszaal nog intact is, opzeggen. Nederland zoekt nu een nieuwe bestemming voor het monumentale gebouw. Daarmee ligt de vraag op tafel wat er met dit immense archief moet gebeuren.
Griffier Abubacarr Tambadou, die verantwoordelijk is voor het beheer, kan er wakker van liggen: 'Het is belangrijk dat de archieven goed worden bewaard. Om lessen te trekken uit het verleden en om te laten zien dat iedereen vroeg of laat verantwoording moet afleggen voor zijn daden.'
De VN hoopt dat de archieven in Europa kunnen blijven, omdat ze dan bereikbaar blijven voor onderzoekers, slachtoffers en andere betrokkenen bij de oorlog. Er zijn wel voorwaarden voor goed beheer: een bouwkundig goed onderkomen en technische expertise zodat het in goede staat blijft.
Daarmee lijkt Nederland een logische keuze om het archief onder te brengen, ook vanwege de grote Nederlandse betrokkenheid bij de Joegoslavië-oorlog. Betrokkenen wijzen er ook op dat het goed zou passen bij de reputatie van Den Haag als stad van internationaal recht.
Vanuit Bosnië wordt de zoektocht naar een nieuw onderkomen voor de archieven van het tribunaal nauwlettend gevolgd. Ismena Cuasevic van het Informatiecentrum voor het Joegoslaviëtribunaal in Sarajevo hoopt ook dat Nederland zich zal opwerpen als nieuwe beheerder.
'Als wij in Bosnië deze archieven zouden bewaren, dan zouden andere partijen zoals Servië, Kroatië of Kosovo ook aanspraak kunnen maken. We zijn er niet zeker van dat het dan in goede handen zou zijn. De oorlog is weliswaar voorbij, maar de informatieoorlog nog niet.'
Source: Omroep West Den Haag