Op een Haagse basisschool trapte PVV-minister Barry Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) woensdag de Zet ’m op-campagne af. Veel Nederlanders moeten nog worden overtuigd van de noodzaak van een fietshelm.
Spoedeisende hulparts Jeroen Paar wil woensdagochtend even iets duidelijk maken. Daarom pakt hij Ernie erbij. Dat wil zeggen: een zwaar gehavende Ernie-knuffel. Twee gebroken benen, de linkerarm en rechterpols in het gips. Paar wil maar zeggen: dit kan er met je gebeuren bij een verkeersongeluk.
Een helmpje in het juiste formaat voor Ernie kon hij niet vinden, anders had de pop die zeker op gehad. Want daar draait het vandaag allemaal om op de HSV-basisschool in de buurt van het centrum van Den Haag: de kinderen van groep 5 moeten worden overtuigd van het nut van het dragen van een fietshelm.
Minister Barry Madlener van Infrastructuur is naar het schoolplein gekomen om de Zet ’m op-campagne af te trappen. Zelf draagt hij er meestal ook een, zeker als hij met zijn zoontje fietst. Dat is niet altijd hip, beaamt hij. ‘Maar laten wij maar de ambassadeur zijn voor goed gedrag. Als iemand naar me scheldt, geef ik liefde terug.’
Madlener is met de Tweede Kamer al enige tijd in een conflict verwikkeld over de aanpak van het toenemend aantal (zware) fietsongelukken, mede veroorzaakt door het fors groeiende aantal snelle e-bikes. De Kamer wil met name maatregelen nemen tegen de fatbike, maar Madlener houdt vol dat het onderscheid met andere e-bikes in de praktijk niet te maken is. Een helmplicht voor álle fietsers gaat de Tweede Kamer dan weer te ver. Waar iedereen het wel over eens is, is dat de fietshelm in Nederland meer gestimuleerd zou kunnen worden.
De HSV is een basisschool met zowel internationale als Nederlandse kinderen; elke klas krijgt ten minste een dag per week les in het Engels. Groep 5 van meester Pieter is uitverkoren om aan deze speciale dag deel te nemen. Van de 26 leerlingen in zijn klas dragen er een stuk of vijf een fietshelm, vaak omdat ze een langere afstand naar school moeten fietsen.
Bovendien zijn het meestal kinderen uit gezinnen waarvan ten minste één ouder uit het buitenland komt. ‘Nederlanders hebben die neiging niet, omdat ze het fietsen zonder helm zo gewend zijn. Maar het verkeer verandert, net als de snelle fietsen.’
In andere Europese landen is het dragen van een fietshelm voor kinderen veel gebruikelijker. Zo kent Frankrijk een verplichting voor kinderen jonger dan 12 jaar, ook als zij achter op de fiets zitten. In Spanje moeten kinderen tot 16 jaar een fietshelm dragen, daarna is dat alleen buiten de bebouwde kom verplicht.
In Zweden ligt de leeftijdsgrens op 15 jaar, ouders kunnen daar beboet worden als hun kind geen helm draagt. Ook in Duitsland en Denenmarken is het gebruikelijk om een fietshelm te dragen – zeker voor kinderen en bestuurders van elektrische fietsen – maar die landen kennen geen verplichting.
De leerlingen van de HSV worden verdeeld in drie groepjes. Van neurochirurg Hugo den Boogert leren ze over de hersenen, en het belang van een intacte schedel. Er is ook een quiz: ‘Fietsen is goed voor je lichaamsvorm. Waar of niet?’
De laatste opdracht, het kiezen van de veiligste fietsroute binnen een getekend parcours, is geen overbodige luxe. Hoewel de Nassaulaan zelf vrij rustig is, wordt die ingesloten door twee drukke kruispunten. Het fietsen in deze omgeving is ‘survival of the fittest’, zegt Martijntje Bakker, directeur van VeiligheidNL.
Het grote middelpunt is een marktkraam volgehangen met fietshelmen in alle mogelijke kleuren en maten. Tientallen kinderen lopen rond met haarnetjes op hun hoofd, wachtend tot een van de begeleiders van Zet ’m op ze een helm naar keuze opzet. Met name de fluorescerende variant met transparante oogklep doet het goed: ‘Ik ben een politie!’
Madlener kijkt tevreden toe. Hij hoopt dat er ‘een soort acceptatie’ ontstaat: ‘Zo van, een helm is normaal.’ Een helmplicht zit er wat hem betreft niet in. Daar is geen draagvlak voor. Wel ziet de minister een verschuiving. ‘Je ziet inderdaad dat mensen zelf geen helm willen. Maar als je ze naar hun kinderen of ouders vraagt, dan blijkt daar veel meer draagvlak te zijn.’ Daar speelt het ministerie met deze campagne volgens hem op in: ‘Jong geleerd, oud gedaan, is natuurlijk een mooi mechanisme.’
Op de reling van de stenen brug vlak bij de basisschool zitten de 17-jarige Dilara, Antonella en Yasin, leerlingen van een middelbare school in de buurt. Zij beamen ter plekke het gelijk van de minister. Geen van hen zou zelf een fietshelm dragen. Niet alleen raken je haren ervan in de war, maar dat sjouwen met een helm is volgens Yasin ook niet cool. ‘Als ik er een op zou hebben, dan zou ik gepest worden.’
Een verplichte fietshelm voor kinderen vinden ze alle drie wél een goed idee. ‘Kinderen denken niet: oh my looks, my looks’, zegt Dilara. ‘En daarnaast: kinderen die leren skeeleren dragen toch ook kniebeschermers?’
Niet veel later stapt minister Madlener in zijn dienstauto. Zijn helm mag hij houden, zijn kapsel is nog ongeschonden.
Alles over politiek vindt u hier.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant