is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
De politiek moet oppassen dat Nederland niet afglijdt naar een Amerikaanse vechtcultuur, waarin een nieuw kabinet het beleid van het vorige afschaft. Deze oproep deed afgelopen zaterdag SER-voorzitter Kim Putters, de PvdA’er die Geert Wilders wel als premier had willen hebben, maar die voor de eer bedankte en liever bleef roeptoeteren in de schaduw van de macht.
In een interview met Het Financieele Dagblad stelde hij de afrekencultuur van Nederland aan de kaak. Het electoraat zou niet langer zo radicaal elke vier jaar met kabinetsbeleid mogen breken, omdat bedrijven hierdoor worden afgeschrikt.
Maar afrekencultuur is juist inherent aan democratie. En zeker aan de moderne democratie, waarin sociale media en populistische kletsprogramma’s continu een karikatuur maken van regeringen en hun leiders.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In deze krant stond zaterdag dat voor het eerst in twee decennia de wereld meer autocratieën dan democratieën kent. Ineens worden de nadelen van democratieën voor de stabiliteit van landen voelbaar. Misschien zijn de zittingsperiodes van regeringen in democratische landen te kort. Ze moeten in een veel te korte termijn iets zien te bereiken.
Dat lukt vrijwel nooit. Er worden prachtige voornemens geformuleerd voor veranderingen, maar meestal beperken die zich tot wat symboolpolitiek: 130 kilometer op de Afsluitdijk, geen lintjes voor vluchtelingenwerkers en geen subsidie voor universiteiten die aan de diversiteit vasthouden.
De decretenlawine van Trump heeft er ook mee te maken dat over achttien maanden alweer nieuwe verkiezingen voor het congres plaatsvinden. Meestal raakt de president dan zijn meerderheid kwijt, de zogenoemde midterm blues. Hij is gedoemd verder te gaan als een lame duck: een vleugellamme president die dingen kan roepen, maar net zo veel kan doen als de koning van Nederland.
Als de handelsoorlog een zaak wordt van lange adem, verliest hij. Zeker de handelsoorlog tegen China, waar de president al sinds 2013 de touwtjes in handen heeft en daar mogelijk nog twee of drie decennia aan kan vastplakken. Niet voor niets prijst president Xi Jinping zijn land momenteel aan als het meest stabiele in de wereld, tijdens een reis door Zuidoost-Azië .
Pew Research Center rekende niet zo lang geleden uit dat de gemiddelde zittingsduur van een regering in EU-landen met een parlementaire democratie niet langer dan twee jaar is. In de hele periode sinds de Tweede Wereldoorlog was die in landen als België, Finland en Italië zelfs minder dan een jaar. Deze regeringen moeten het in de economische concurrentiestrijd opnemen tegen autocratische landen die een langetermijnbeleid kunnen uitstippelen.
In het verleden lukte dat nog redelijk, omdat kiezers zich verbonden voelden met gematigde politieke stromingen, zoals christen-democraten, sociaal-democraten en liberalen. Maar nu vliegen de kiezers alle kanten op.
Putters waarschuwde dat Nederland zijn reputatie van politieke stabiliteit niet moet verspelen. Maar in feite is dat met partijen als PVV, NSC en BBB in de regering allang gebeurd.
Misschien helpt een radicale verandering van het kiesstelsel, zoals een hoge kiesdrempel (Duitsland), een districtenstelsel (Verenigd Koninkrijk) of een presidentieel stelsel (Frankrijk). Gouverner, c’est prévoir (regeren is vooruitzien), zo wordt gezegd.
Maar in deze tijd lukt dat tot ergernis van bedrijven niet langer dan een dag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns