Eet geen eieren van hobbykippen meer, want er zitten mogelijk te veel pfas in, adviseerde het RIVM dinsdag. Beetje bij beetje komen we erachter hoe schadelijk bepaalde stoffen zijn. Daarmee vergiftigt de mens zichzelf als het ware, zeggen experts tegen NU.nl.
"We zijn onszelf eigenlijk langzaam aan het vergiftigen. Hoe dom ben je dan?", zegt milieuchemicus Chiel Jonker (Universiteit Utrecht). Hij heeft het over pfas (chemische stoffen, die nauwelijks afbreken), microplastics, bestrijdingsmiddelen en andere giftige stoffen.
Het zijn allemaal stoffen die door mensen zijn gemaakt en die van nature niet in het milieu voorkomen. Van veel stoffen is onduidelijk welke gezondheidsschade ze kunnen aanrichten.
Die resultaten volgen vaak pas na jaren onderzoek. Steeds vaker worden ze in verband gebracht met verschillende kankersoorten, verminderde vruchtbaarheid en parkinson. Om maar wat ziektes te noemen.
Jonker pleit ervoor om nieuwe stoffen eerst goed te onderzoeken voor ze toe te laten. Voor stoffen die in de industrie worden gebruikt, geldt die verplichting nu nog onvoldoende.
Het kan jaren duren voordat goed is onderzocht welke gezondheidsschade nieuwe stoffen kunnen veroorzaken. Maar vaak is dat onderzoek niet eens nodig, zegt hoogleraar milieuchemie en toxicologie Jacob de Boer in een lesje scheikunde.
Het periodiek systeem telt ruim honderd elementen, zoals kwik, fosfor en kalium. "Door die te combineren, kun je eindeloos veel stoffen maken. Maar er zijn er vier - de halogenen - waar je van af moet blijven: fluor, chroom, broom en jodium."
Jodium wordt nauwelijks gebruikt door de industrie, maar die andere drie worden veel gebruikt: fluor in pfas, broom en chloor in brandvertragende stoffen. Die stoffen breken nauwelijks af. "Eigenlijk zou er een verbod moeten komen op gebruik in nieuwe stoffen", vindt De Boer.
Maar telkens wanneer er zo'n verbod lijkt te komen, "hapert het weer ergens", zegt De Boer. "En als er een verbod komt op een specifieke stof, heeft de industrie wel een ander stofje op de plank liggen. Daar zit een atoom dan net aan de andere kant, waardoor die net zo schadelijke stof wel toegestaan is."
De politieke wil om het anders te doen ontbreekt dan ook vooral, zegt Annemarie van Wezel, hoogleraar ecologische milieukunde aan de Universiteit van Amsterdam. "Routinematig" worden nu minder dan 100 van de 350.000 stoffen gemonitord.
Dat veranderen vraagt volgens haar om andere wetgeving en handhaving. Ze pleit ervoor om de verantwoordelijkheid veel meer bij fabrieken zelf te leggen. "Zeg tegen fabrieken: 'U bent verantwoordelijk om aan te tonen welke stoffen worden geloosd en in welke mate', in plaats van dat handhavers dat moeten controleren. Het kan, maar dan moet wel de wil er zijn."
Zolang die wil er niet lijkt te zijn, ziet Jonker het somber in. "We moeten de kranen dichtdraaien. Op een gegeven moment gaat het fout, want heel veel stoffen komen in het milieu terecht. In datzelfde milieu groeit en leeft ook ons eten. Dat komt dus op ons bord. Ik trek aan de alarmbel, want waar zijn we met z'n allen mee bezig?"
Source: Nu.nl algemeen