Precies twee jaar na het uitbreken van de burgeroorlog in Soedan proberen in Londen twintig ministers van Buitenlandse Zaken tot een oplossing te komen voor de aanhoudende gevechten. Afgelopen weekend werden er nog honderden mensen gedood bij een aanval op een groot vluchtelingenkamp.
is correspondent Afrika van de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal.
Europese en Afrikaanse ministers en andere afgevaardigden willen in Londen vooral een oplossing voor de erbarmelijke humanitaire situatie in Soedan. Als hulpgoederen ondanks het chronische gebrek aan aandacht voor de oorlog Soedan al bereiken, dan worden ze vaak tegengehouden door de strijdende partijen. Beide kampen worden beschuldigd van het inzetten van honger als wapen.
De oorlog brak precies twee jaar geleden uit, nadat de leiders van twee rivaliserende legers het niet eens konden worden over de verdeling van de macht. Zo kwam het regeringsleger, geleid door generaal Burhan, lijnrecht te staan tegenover de Rapid Support Forces (RSF) van generaal Mohamed Hamdan Dagalo (alias ‘Hemeti’).
Grootste humanitaire crisis
Door de oorlog kampt de helft van de Soedanese bevolking met een ernstig voedseltekort, elf miljoen mensen zijn ontheemd. Daarmee heerst in Soedan de grootste humanitaire crisis ter wereld. Eerdere vredesgesprekken liepen op niets uit. De Britten gaan, samen met de EU, Frankrijk en Duitsland, tijdens de top daarom in gesprek met de landen die de strijdende partijen steunen.
Zo schuiven afgevaardigden aan van Egypte en Saoedi-Arabië, die militaire steun verlenen aan het Soedanese regeringsleger. Met name door die steun slaagde dat leger er onlangs in de RSF uit hoofdstad Khartoem te verdrijven. Tegelijkertijd zal er ook worden gesproken met vertegenwoordigers van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), die banden onderhouden met de RSF. Gehoopt wordt dat deze landen druk kunnen zetten op de twee rivaliserende generaals.
De paramilitairen van de RSF en de Soedanese regering zijn niet voor de top uitgenodigd. Dat de VAE wel mogen aanschuiven, vindt de Soedanese regering onbegrijpelijk. Zij beschuldigt dat land van medeplichtigheid aan genocide in Darfur, de westelijke regio van Soedan. Ze wijzen daarbij op bewijsmateriaal van VN-experts, dat aantoont dat de VAE de paramilitairen onder meer steunen met wapentuig.
Etnisch geweld
Die wapens worden gebruikt voor etnisch geweld op grote schaal. Eind vorige week en afgelopen weekend vond er nog een grote aanval plaats op vluchtelingenkamp Zamzam. Dat kamp, dat bij de grote stad al-Fashir ligt, huisvest vluchtelingen die juist op de vlucht waren geslagen voor de RSF. Zondagavond lieten de paramilitairen weten dat zij na vier dagen strijd de controle over het kamp hebben overgenomen.
‘Zondag was voor ons een dag vol nachtmerries’, vertelt Hala al-Karib van de Afrikaanse vrouwenrechtenorganisatie Siha telefonisch. Bij de aanval werden vier vrijwilligers die voor haar organisatie werkten gedood. ‘Onze keuken is tot de grond toe afgebrand.’ De RSF doodde ook hulpverleners van andere organisaties: de internationale hulporganisatie Relief International meldde dat negen van hun medewerkers zijn vermoord.
Door het geweld staken veel ngo’s noodgedwongen hun werkzaamheden in het kamp, waarin minimaal een half miljoen ontheemden zitten. ‘Hulpverleners van het Rode Kruis blijven noodhulp geven, maar ik maak me enorme zorgen over hun veiligheid,’ zegt Derk Segaar, Hoofd Internationale Hulp bij het Nederlandse Rode Kruis. ‘In en rondom het kamp is de situatie dramatisch en ontzettend gevaarlijk. Hongersnood, extreem geweld en tekorten aan hulpgoederen kosten nu zoveel levens.’
Etnisch geweld
Bij de aanval werden volgens hulporganisaties zeker honderden vluchtelingen gedood. Veel hulpverleners vrezen een nieuw etnisch bloedbad zoals in juni 2023 in de zuidelijker gelegen stad El Geneina. Daar werden volgens Human Rights Watch duizenden zwarte Soedanezen vermoord door de RSF en aan hen gelieerde milities. Volgens toenmalig VS-president Joe Biden pleegde de RSF in Darfur genocide.
Al-Karib houdt de regering van de VAE verantwoordelijk voor het geweld, waarbij ook haar collega’s omkwamen. ‘De paramilitairen hadden het nooit zo lang hebben volgehouden zonder de steun van de VAE.’ Ze noemt de oorlog die haar land verscheurt ‘grotendeels een proxyoorlog’, die vooral mogelijk wordt gemaakt door de inmenging van buitenlandse mogendheden.
Meerdere ngo’s roepen in de aanloop naar de topbijeenkomst in Londen op om burgers te beschermen. ‘We hebben de bereidwilligheid van de internationale gemeenschap nodig om toe te werken naar een internationaal gedragen oplossing,’ zegt Segaar van het Rode Kruis. ‘De top in Londen is wat er nodig is om tot zo'n oplossing te komen. We juichen uiteindelijk iedere vorm van dialoog toe die kan leiden tot een einde aan dit gruwelijke conflict.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant