Het stikstofbeleid lijkt verzand in een eindeloze herhaling van zetten, zonder vooruitgang. Wie dat denkt, moet toch even op de reactie van de BBB letten.
Ruim 5,5 jaar geleden adviseerde VVD-coryfee Johan Remkes het toenmalige kabinet voor het eerst over de oplossing van de stikstofcrisis. Van alle mogelijke maatregelen was er één het meest urgent: het opkopen van veebedrijven met veel uitstoot in de omgeving van kwetsbare natuur. Veel boeren reageerden woedend op de suggestie. Kort daarna besloot de BoerBurgerBeweging de politiek in te gaan.
Het kabinet aarzelde lang, maar het is binnenkort alweer drie jaar geleden dat dienstdoend minister Christianne van der Wal haar Nationaal Plan Landelijk Gebied presenteerde. Op een kaart had ze tot in detail uitgewerkt dat de stikstofuitstoot in de bufferzones rond de Natura2000-gebieden met 70 procent zou moeten dalen. Dat betekende, onvermijdelijk, dat niet alle boeren door zouden kunnen met hun bedrijf.
BBB-leider Caroline van der Plas zei dat ze verbijsterd was. Ze sprak van een ‘een stuitend gebrek aan empathie’. Nog diezelfde avond demonstreerden boze boeren bij het huis van Van der Wal. Een week later kwamen tienduizenden demonstrerende boeren bijeen in Stroe. Van der Plas werd er als een popster onthaald. Nog die hele zomer bleef het onrustig in het land.
Opnieuw moest Johan Remkes eraan te pas komen om de lucht te klaren. Dat lukte wonderwel, want hij beloofde meteen de ‘stikstofkaart’ niet meer als uitgangspunt te nemen.
Maar toen hij in oktober 2022 zijn advies af had, wond hij er toch weer geen doekjes om: als Nederland van het stikstofslot af wilde, moesten ‘binnen één jaar’ vijfhonderd tot zeshonderd ‘piekbelasters’ in de onmiddellijke nabijheid van de grote natuurgebieden hun stikstofuitstoot ‘beëindigen’. Verhuizen dus, fors inkrimpen, andere activiteiten gaan ontplooien, of helemaal stoppen.
Het kabinet beloofde voorlopig niemand te dwingen. Wel kwam er een ‘woest aantrekkelijke’ uitkoopregeling. Ook vroeg Van der Wal aan de provincies om samenhangende ruimtelijke plannen te maken, waarmee op regionaal niveau de milieudoelstellingen gehaald zouden kunnen worden. Dat ging veel geld kosten, realiseerde iedereen zich, dus er kwam een stikstoffonds van 24 miljard euro.
Maar toen trad BBB-minister Femke Wiersma aan. Het kabinet-Schoof schrapte 19 miljard uit het stikstoffonds en de provincies kregen de boodschap dat hun plannen in de ijskast konden. Wiersma ging wat anders bedenken.
Ook dat is alweer ruim zeven maanden geleden. Maar afgelopen week lekte dan toch uit waar zij op koerst: achttienhonderd boerenbedrijven in de nabijheid van natuurgebieden zullen hun stikstofuitstoot drastisch moeten verlagen. Verhuizen dus, fors inkrimpen, andere activiteiten gaan ontplooien, of helemaal stoppen. Op korte termijn is daarvoor 4 tot 7 miljard euro nodig, heeft Wiersma berekend. Op de wat langere termijn nog eens 15 miljard.
Een cynicus zou nu kunnen gaan denken dat het stikstofbeleid is verzand in een eindeloze herhaling van zetten, zonder enige vooruitgang. Maar die heeft dan de reactie van Van der Plas nog niet gezien. Zij is blij met ‘de ongekende breuk met het afbraakbeleid van het vorige kabinet’ en ziet volop mogelijkheden voor de boeren in de bufferzones: ‘Geen botte bijl, maar precisie en vertrouwen.’
Er zit niets anders op, is nu kennelijk ook de overtuiging van de BBB. Als dat geen vooruitgang is.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant