Zoals elk jaar staat het Amerikaanse honkbal komende week stil bij de verdiensten van Jackie Robinson, in 1947 de eerste zwarte speler in de Major League. Maar in het Amerika van Donald Trump staat ook zijn nalatenschap onder druk.
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
Het rugnummer 42 wordt sinds 1997 niet meer gedragen door honkballers in de Amerikaanse Major League. Het behoort tot in de eeuwigheid aan Jackie Robinson, in 1947 de eerste zwarte speler in de tot dan toe gesegregeerde competitie. Uit respect werd het vijftig jaar later uit de roulatie gehaald, met een ceremonie waarbij ook toenmalig president Bill Clinton aanwezig was.
Maar op 15 april wordt jaarlijks een uitzondering gemaakt, ook aanstaande dinsdag. Op Jackie Robinson Day draagt juist iedere speler het nummer, als eerbetoon aan de honkballegende. Het is te zien op de kleding van coaches en scheidsrechters, op de ballen en het speelveld. De traditie tekent de historische waarde van Robinson.
Die debuteerde op 15 april 1947 voor Brooklyn Dodgers, een club die later naar Los Angeles zou verhuizen. Hij maakte daarmee een einde aan de segregatie in het Amerikaanse honkbal, waar sinds het staartje van de 19de eeuw geen zwarte speler meer op het veld stond. De veelzijdige Robinson wist meteen uit te blinken.
De in Georgia geboren honkballer staat bekend als een pionier in de Amerikaanse burgerrechtenbeweging, die pas jaren na zijn debuut echt op gang zou komen. Het belang van zijn bijdrage aan het einde van de Amerikaanse rassenscheiding wordt in de VS alom erkend. In het honkbal is 15 april nog altijd een belangrijke feestdag.
Toch klinkt zo nu en dan voorzichtig de vraag hoelang de traditie nog stand zal houden. ‘Kijk niet vreemd op als ze wordt geschrapt’, schreef columnist Terence Moore in het Amerikaanse tijdschrift Forbes. Gevreesd wordt dat de speciale dag voor Robinson het volgende slachtoffer zal worden in de strijd van president Donald Trump tegen diversiteitsbeleid.
Sinds het begin van zijn tweede termijn heeft Trump de bijl gezet in overheidsinitiatieven die diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie moeten bevorderen. In de VS gingen al verschillende bedrijven en organisaties mee met de koers van Trump, uit angst voor mogelijke sancties. In maart verwijderde de Major League Baseball (MLB) verwijzingen naar diversiteit van een webpagina voor het aannemen van nieuwe werknemers.
Volgens MLB-baas Rob Manfred betekende dat niet dat de opvattingen van de competitie over diversiteit waren veranderd. ‘Maar we vinden het ook belangrijk om ons aan de wet te houden’, verklaarde Manfred nadat de aanpassing was opgemerkt. ‘Het lijkt erop dat er een ontwikkeling plaatsvindt. Die houden we scherp in de gaten.’
Het jubileum van het debuut van Robinson zal komende dinsdag gewoon worden gevierd. Maar eerder in maart was zijn naam al wel plotseling geschrapt van een website van het Amerikaanse ministerie van Defensie.
Een eerbetoon aan Robinson, die van 1942 tot 1944 in het Amerikaanse leger diende, bleek gesneuveld bij een operatie van het Pentagon om de bijdragen van zwarte, inheemse, vrouwelijke en homoseksuele veteranen weg te gommen. De pagina van Robinson werd kort daarna weer hersteld.
Volgens het ministerie ging het in het geval van Robinson om een foutje en was een AI-assistent die op zoek ging naar aan diversiteit gelinkte sleutelwoorden te scherp afgesteld. In tegenstelling tot de pagina over Robinson waren die van anderen definitief verdwenen.
In de korte biografie op de website van het ministerie viel te lezen hoe de honkballer het in het gesegregeerde leger tot luitenant had geschopt. Hoe hij een speciale academie voor zwarte soldaten had opgericht. Hoe hij had geweigerd om achter in een bus plaats te nemen en vervolgens onrechtmatig was gearresteerd.
Ook na zijn carrière bleef Robinson actief in de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Het zou hem vermoedelijk pijn hebben gedaan dat zijn oude club, de Dodgers, afgelopen dinsdag in het Witte Huis werden onthaald door Donald Trump.
Volgens een traditie die ooit werd geïnitieerd door Ronald Reagan, worden kampioensteams in de VS uitgenodigd door de president. In de eerste regeertermijn van Trump weigerden verschillende teams zijn uitnodiging, maar de Dodgers, vorig jaar winnaar in de World Series tegen New York Yankees, besloten te gaan.
Volgens critici gooiden ze daarmee hun goede reputatie te grabbel. De club die ooit de eerste zwarte speler in dienst had genomen, leende zich nu voor een gezellig onderonsje met een man die een deel van de Afro-Amerikaanse geschiedenis probeert uit te wissen.
In het Witte Huis overhandigde werper Clayton Kershaw president Trump een Dodgers-shirt met diens naam erop. Over Robinson werd zover bekend niet gesproken.
De honkballer zou uiteindelijk tien seizoenen voor de Dodgers spelen alvorens hij met pensioen ging. Hij overleed op 53-jarige leeftijd aan de gevolgen van diabetes en hartproblemen.
Zijn speciale dag wordt de laatste jaren aangegrepen om de staat van de Major League te beschouwen. Het aandeel Afro-Amerikaanse honkballers in de competitie is de afgelopen decennia drastisch afgenomen; dit seizoen is het slechts 6 procent. De zwarte gemeenschap zou niet meer warmlopen voor honkbal, zoals vroeger nog wel het geval was. Veel spelers als Robinson zijn er niet meer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant