Zondagavond werd in Amsterdam de Annie M.G. Schmidtprijs 2024 uitgereikt aan acteur Tom van Kalmthout (Rundfunk). Als zijn alter ego, de rapper Ron van Zalmsaus, stort hij zich op hiphop ‘met een onversneden liefde voor taal’.
schrijft voor de Volkskrant over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Met hun lied Voor een meisje hebben Ron van Zalmsaus en Mevrouw Rijnink de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied van 2024 gewonnen. Dat werd zondagavond bekendgemaakt in theater De Kleine Komedie in Amsterdam.
Ron van Zalmsaus is het hiphop-alter ego van acteur Tom van Kalmthout (34). Hij is vooral bekend van het succesvolle cabaretduo Rundfunk, maar treedt de laatste jaren ook op als rapper, onder meer op het zomerfestival De Parade. Hij laat zich bij deze act muzikaal bijstaan door Bart Rijnink (41), ook wel Mevrouw Rijnink genoemd. Er werden twee albums uitgebracht, De Zalmsound (2022) en Het neusje (2025).
Het bekroonde nummer Voor een meisje wordt door de jury, onder leiding van liedschrijver Jurrian van Dongen, geprezen als ‘oergeestige, funky satire’. Het gaat over puberale scoringsdrift op de lagere en middelbare school. Ron van Zalmsaus kruipt in het perspectief van een jongen die bij zijn versierpogingen steeds wordt verslagen door de oudere jongens op school. Dat leidt tot de nodige frustratie. In het refrein klinkt de terugkerende regel ‘Voor een meisje van je eigen leeftijd moet je ouder zijn.’
Uit het juryrapport: ‘Theatermakers die zich aan een rap wagen, dat blijft meestal steken in lauwe parodie. Maar Ron van Zalmsaus beweegt zich soepel in het genre. Samen met mevrouw Rijnink brengt hij het intelligente van kleinkunst en het virtuoze van hiphop samen. Dit gaat verder dan een stijlcitaat. (...) Grappen, expliciete beelden, rijm, binnenrijm en zevenlaags stuntrijm buitelen over elkaar. (...) Het lied kan daarmee zowel hiphopfans als theaterpubliek bekoren – dat heeft niemand na De Jeugd van Tegenwoordig zo overtuigend gedaan.’
Voor de Annie M.G. Schmidtprijs 2024 waren zes theaterliedjes genomineerd. Naast Ron van Zalmsaus en Mevrouw Rijnink waren dit de cabaretiers Arjen Lubach, Lisa Ostermann en Piet van Eeghen, singer-songwriter Flip Noorman en performer Manu van Kersbergen. Alle genomineerden gaven een liveoptreden tijdens de feestelijke uitreiking.
In algemene zin sprak de jury van de prijs over een rijke oogst, waarin ‘nieuwe theatermakers met eigenzinnig repertoire’ kwamen bovendrijven. ‘Deze zes liedjes verleiden je een universum te betreden en elke verdieping met huiver of een grote grijns mee te gaan.’ Daarbij viel het de jury op dat hiphop dit jaar goed was vertegenwoordigd. Juryvoorzitter Van Dongen: ‘Niet omdat we modieus zijn – want dat zijn we niet – maar omdat het genre in deze liedjes serieus wordt genomen.’
De winnaars Van Kalmthout en Rijnink ontvingen een buste van schrijver Annie M.G. Schmidt en een geldbedrag van 3.500 euro. De Annie M.G. Schmidtprijs is een initiatief van Buma Cultuur en het Amsterdams Kleinkunst Festival. De prijs wordt sinds 1992 uitgereikt aan een tekstschrijver, componist en uitvoerende van het beste Nederlandstalige theaterlied van het afgelopen jaar.
Ik droomde van de brugklas, crack maken bij scheikunde
En daar een handel in, die ik erbij runde
En ieder meisje zocht een jongen om het voor het eerst mee te doen
En dat ze dat dan steeds aan mij gunden
Maar in het echt hadden we brood in de beugels
Een meisje hield je met een bal van lood aan de teugels
En later was je dood, buiten de boot, in de goot
Als zo’n stoot d’r neus vol snot snoot in je vleugels
Als geile puber was ik ontevreden zat
Omdat ik in de brugklas nog niets bereden had
Ik wist niks van dat schedegat, dat onbereden pad
Misschien werd heel dat ding wel bij het binnentreden nat
Maar om die reden dat ik nimmer in een snede trad
Was het dat ik mijn rukrecord weer overschreden had
Da’s iets waarmee ik echt geen vrede had
Het was het wrede dat een meisje wilde vozen, als je minstens in de tweede zat
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant