DEN HAAG - Een paar maanden lang mocht het in Den Haag: boa's met een hoofddoek, een keppeltje, tulband of andere zichtbare geloofsuiting. Maar door een motie die de Haagse VVD door de gemeenteraad wist te loodsen, nu toch niet meer. De toestemming kwam er ooit dankzij GroenLinks-Raadslid Hera Butt, die zich daar sterk voor maakte. Dat het nu alsnog van tafel gaat noemt zij 'het moeilijkste dat ze ooit als raadslid meemaakte'.
'Ik vind dat iedereen in Nederland mee moet kunnen doen. Ongeacht hoe je eruitziet, wat je geloof is, of van wie je houdt. Iedereen moet gelijk worden behandeld.'
'Ik vind het echt heel kwalijk dat je in Nederland geen boa, agent of rechter kunt worden als je bijvoorbeeld een hoofddoek draagt, een keppeltje of een tulband. In verschillende landen om ons heen kan dat wel, denk aan het Verenigd Koninkrijk, Zweden en de Verenigde Staten.'
'Niet over de politie of rechters, maar boa's zijn gemeenteambtenaren. Daar gaan we als gemeente dus wel over. Als het aan mij ligt moet iedereen mee kunnen doen in Nederland, de overheid mag geen onderscheid maken op basis van geloof.'
'Het gaat om je gedrag, je professionaliteit en niet om hoe je eruit ziet. Daarom heb ik destijds die motie ingediend om het toe te staan.'
'Dat weet ik eerlijk gezegd niet als het gaat om boa's. Ik heb wel vrouwen met een hoofddoek gesproken die agent willen worden, maar dat kan dus niet, dat is nu niet toegestaan. Het is lastig om goed in beeld te krijgen hoeveel mensen hierdoor dan maar iets anders gaan doen. Het gaat me ook om het principe eigenlijk, niet om vraag en aanbod.'
'Ook als er weinig interesse is onder deze mensen om boa te worden, betekent dat nog niet dat het oké is om ze bij voorbaat uit te sluiten. Mensenrechten gaan niet om vraag en aanbod. Deze zijn juist ontstaan zodat mensen gelijk worden behandeld en dat bijvoorbeeld niet de overheid of de meerderheid minderheden kan onderdrukken. Kijk naar het demonstratierecht. Dat niet iedereen in Nederland demonstreert, betekent niet dat dit recht er niet toe doet.'
'Die vergelijking slaat natuurlijk nergens op. Het gaat om de aanname dat mensen iets minder goed kunnen, omdat ze zichtbaar hun geloof uitdragen. Dat is in strijd met het gelijkheidsbeginsel, daar kan ik niet in meegaan.'
'Het gaat om het gedrag van een boa, agent of rechter. Hoe professioneel en geschikt die persoon is voor de functie. Of je dan ergens in gelooft, is niet relevant en mag ook niet relevant zijn om iemand te beoordelen. Bepaalde mensen kunnen denken dat mensen met een hoofddoek, keppel of tulband niet professioneel of objectief kunnen zijn, of niet capabel zijn. Dáár moeten we aan werken, aan dat beeld. Want dat klopt natuurlijk niet.'
'Dat is iets heel anders. De scheiding tussen kerk en staat gaat erover dat er geen inmenging is van het geloof in de staat, of de staat zich niet bemoeit met welke religie mensen aanhangen. Dat is iets heel anders dan dat je zegt: iemand met een bepaalde uiting van een religie is bij voorbaat ongeschikt om ambtenaar te zijn.'
'Scheiding tussen kerk en staat is iets anders dan staats-atheïsme: het gaat over de vrijheid om te geloven wat jij wilt en dat dan ook uit te dragen zonder gediscrimineerd te worden. Mensen kunnen prima voor de overheid werken en gelovig zijn.'
'We willen geen invloed van geloof op de staat. Of dat nou gaat om christenen, moslims, hindoes, joden, of welk geloof dan ook, dat willen we niet. Maar daar gaat deze discussie helemaal niet over. Ook bij boa’s met een hoofddoek, tulband of keppel is er nog steeds scheiding tussen kerk en staat.'
'Als je zegt dat die er niet is, dan zeg je eigenlijk dat er geen plek is voor gelovige mensen in een overheidsfunctie. Dat lijkt mij heel extreem.'
'Dat verschilt per situatie. In Frankrijk zie je bijvoorbeeld dat religieuze uitingen bij iedere ambtenaar verboden zijn. Dat hebben wij in Nederland gelukkig niet: wij hebben hier een lange traditie van religieuze vrijheid, zo vluchtten de Hugenoten in de zeventiende eeuw al voor de onderdrukking in Frankrijk naar Nederland.'
'Vandaag de dag kom je in Nederland gewoon iemand met een hoofddoek tegen bij de balie van een stadhuis. We vinden in Nederland niet dat er helemaal geen plek is voor geloofsuitingen als het gaat om de overheid of de publieke ruimte. Behalve dus als het gaat om de politie, boa's en rechters.'
'Ik vind het kwalijk als het uiterlijk van iemand bepalend is voor iemands deskundigheid. De aanname dat mensen met een religieuze uiting hun functie niet onpartijdig kunnen uitvoeren, is stigmatiserend en niet effectief, zoals het College voor de Rechten van de Mens ook aangeeft. Als ambtenaren niet als onafhankelijk en deskundig worden gezien vanwege hun uiterlijk, dan is dat een maatschappelijk probleem. Dat willen we niet in Nederland.'
'De oplossing is dan niet het verwijderen van mensen met zichtbare geloofsuitingen uit het beeld van de politie of boa. Daarmee pak je de vooroordelen en het probleem helemaal niet aan. Dan gebruik je dat argument als reden om mensen uit te sluiten. Het probleem is niet een boa met een hoofddoek, maar dat er mensen zijn die dat niet uit kunnen staan en de deskundigheid in twijfel trekken.'
'Ja, het kan natuurlijk ook de andere kant op werken. Op het moment dat vrouwen te maken hebben met huiselijk geweld, sturen we daar doorgaans ook vrouwelijke politieagenten op af. Dit zorgt immers voor vertrouwen bij deze groep.'
'Diversiteit draagt juist bij aan de dienstverlening van de overheid, we kunnen door religieuze uitingen toe te staan juist in deze tijden, waarin vertrouwen in de overheid laag is, ervoor zorgen dat gemarginaliseerde groepen zich beter herkennen in overheidsdienaren.'
'Niet direct natuurlijk. Maar als mensen met een hoofddoek, keppel of tulband worden uitgesloten vanwege het dragen hiervan dan is dat wel discriminerend. De deskundigheid van de mensen is niet bepalend in dat geval, maar het uiterlijk of geloof.'
'Ik ga niet ontkennen dat er vrouwen zijn op de wereld die zich op een bepaalde manier kleden omdat ze worden gedwongen. Dat neemt niet weg dat veel vrouwen gelukkig wel zelf kiezen om bijvoorbeeld een hoofddoek te dragen, een broek te dragen, een stukje van hun lichaam te laten zien, of misschien juist niet.'
'Als we de hoofddoek compleet koppelen aan onderdrukking, dan is dat ook een belediging richting al die vrouwen die er zelf voor kiezen om een hoofddoek te dragen en meedoen in onze maatschappij ondanks alle discriminatie, dat doet hen geen recht.'
'Daarvoor geldt hetzelfde. Er zijn dus mensen die het niet kunnen verkroppen dat mensen een keppel dragen. Het probleem is niet de drager, maar de mensen die dat vinden. Die moet je aanpakken en niet degene die de keppel draagt uitsluiten. Iedereen moet vrij zichzelf kunnen zijn en daar hoort ook bij dat je zelf bepaalt hoe je je kleedt.'
'Dat de VVD mensen wel uitsluit, nota bene op de dag dat we in de gemeenteraad hebben gedebatteerd over groeiend antisemitisme, dat vind ik heel kwalijk. Op deze manier straf je die mensen dubbel. Die worden dus al gediscrimineerd op straat of zelfs aangevallen en dan gaat de overheid ze uitsluiten van bepaalde beroepen. Niet vanwege hun deskundigheid, maar vanwege hun kleding. Dan word je dubbel gestraft, dat kan ik echt niet accepteren.'
'Dat vind ik lastig. Het gaat niet om schijn, het gaat om de daadwerkelijke situatie, hoe boa's handelen. Over welke schijn spreken we eigenlijk? Komt die schijn dan vanuit de meerderheid, die bepaalt wat normaal en neutraal is qua uiterlijk? Dan zou je heel veel mensen moeten uitsluiten, mij ook, vanwege huidskleur die afwijkt van de norm of meerderheid in Nederland.'
'Ik ben moslima en ik ben ook geen gemiddelde Nederlander qua uiterlijk. Dus waar houdt het dan op? Wie bepaalt wat de norm is, de meerderheid? De VVD, die de maatschappij graag op een bepaalde manier wil zien? Wij bepalen met zijn allen hoe wij leven, waarbij het minimum is dat iedereen vrij is om te zijn wie hij of zij wil zijn zonder daardoor gediscrimineerd te worden.'
'Progressieve partijen hebben zich altijd gekeerd tegen religieuze instituties die willen ingrijpen in het dagelijks leven van mensen die daar niet op zitten te wachten. Denk hierbij aan mensen die zich op basis van hun religie willen bemoeien met het recht op zelfbeschikking van vrouwen.'
'Tegelijkertijd is de progressieve strijd er ook altijd één geweest voor individuele vrijheid, het recht om te zijn wie je bent. Dat betekent ook dat je religieus moet kunnen zijn zonder uitgesloten te worden. Dit is dus geen ommezwaai. Opkomen voor minderheden en vrijheid van godsdienst past perfect in de progressieve politiek die wij altijd al gevoerd hebben.'
'Ik vind dat moeilijk. Democratie is geen dictatuur van een kleine meerderheid, al lijkt het daar tegenwoordig af en toe wel op. Heel lastig om te accepteren dat de meerderheid mensenrechten inperkt. Het mag niet zo zijn dat we met een meerderheid de rechtsstaat gaan afbreken.'
'Democratie is een groot goed in Nederland en de mensenrechten zijn het fundament waar we op staan. Als je dat gaat afbreken, dan breek je de rechtsstaat beetje bij beetje af onder de noemer democratie. Dat vind ik heel gevaarlijk.'
'Dit is echt één van de pijnlijkste momenten sinds ik in de politiek zit. Voor mijn gevoel hebben we iets afgepakt van mensen. We hebben wéér wat rechten van bepaalde mensen in de stad afgepakt, door te zeggen: jullie mogen geen boa meer worden.'
'Dat is voor mij echt heftig. Ik geef niet op, ik blijf hiervoor vechten. Ik moet even kijken wanneer dat weer kan, maar ik geef absoluut niet op.'
'Dat wordt nog wel interessant, zeg ik als politica, maar ook als jurist. De Raad van State moet daar nog een oordeel over vellen en die is gelukkig nog steeds wel een hoeder van onze rechtsstaat. Ik verwacht niet dat zij hier zonder meer groen licht voor geven, daar wacht ik eigenlijk ook op. Ik ben heel benieuwd en blijf hoopvol.'
'Het College voor de Rechten van de Mens heeft al gezegd: dit kan niet. Maar dat interesseert de landelijke politiek niet. Die instituties zijn er niet voor niks om onze mensenrechten te beschermen. Ik hoop dat de Raad van State met duidelijk advies komt. Maar ja, als de politiek schijt heeft aan instituties, zullen ze ook schijt hebben aan de Raad van State, ben ik bang. Maar ik blijf hoopvol.'
Waarom vindt de Haagse VVD het niet goed dat boa's zichtbare geloofsuitingen dragen?
Fractievoorzitter Lotte Van Basten Batenburg: 'Handhavers moeten er voor iedereen zijn. Ze dragen een uniform om te laten zien dat ze de overheid vertegenwoordigen en neutraal zijn. Daarmee moeten ze eenheid en onpartijdigheid uitstralen. Zichtbare religieuze uitingen doen afbreuk aan deze neutrale uitstraling.'
'Natuurlijk rekenen wij op uitvoering van de motie. De vorige motie hierover is ook uitgevoerd. Deze nu niet uitvoeren, zou politieke willekeur zijn en een belediging van de raad.'
Een woordvoerder van wethouder Barker (PvdD) laat weten dat de motie van de VVD haaks staat op de eerdere motie van GroenLinks, waarvoor de gemeente zich heeft ingezet.
'De gemeentelijke handhavingsorganisatie heeft baat bij consistent beleid. Daarom is het wisselende standpunt van de raad ongewenst voor de gemeente als werkgever. Op basis van deze motie wordt bekeken hoe deze wens uit te voeren.'
Source: Omroep West Den Haag