De wetenschapsredactie beantwoordt kleine en grote vragen die lezers bezighouden. Deze week: is die ecostand wel zo milieuvriendelijk?
Op internet gaat een filmpje rond van een Duitse pianist die een duet speelt met zijn wasautomaat. De machine, waar voor de gelegenheid een piano naast is gezet, speelt piepend een passage uit Schuberts Die Forelle zodra het wasprogramma klaar is, waarop de pianist inhaakt. Het is gedubbelcheckt, en zonder een merknaam te noemen: er is daadwerkelijk een witgoedfabrikant die wasmachines uitrust met een einddeuntje van Franz Schubert.
Het is een subtiel staaltje greenwashing: bij de schone was hoort het beeld van een fris kabbelend beekje – ‘einem Bächlein helle’, om met de woorden van Schubert te spreken. In werkelijkheid spoel je met één enkele wasbeurt 60 tot 80 liter warm zeepsop plus duizenden microplasticvezels door het riool. Reken globaal drie wasbeurten per week en je komt al gauw op 10 duizend liter opgewarmd afvalwater per jaar. Daar wordt de forel niet vrolijk van.
De meeste wasmachines hebben tegenwoordig een ecostand of ecoprogramma waarmee je – kennelijk – minder milieubelasting veroorzaakt. Dat leidt wel tot vragen. Een lezer wilde bijvoorbeeld weten waarom de ecostand milieuvriendelijker is, terwijl het wasprogramma toch veel langer duurt?
Het verschil zit in de gebruikte hoeveelheid waswater én de temperatuur van dat water. Het verwarmen van water is veruit de grootste energieslurper bij het wassen. Het is lastig een precieze rekensom te maken, omdat de machine het water niet alleen verwarmt, maar ook een tijd op temperatuur houdt. Om toch een idee te geven: 70 liter water verwarmen naar 60 graden kost ongeveer 15 duizend kilojoule. Een wasmachinemotor van 350 watt kan daarvoor bij benadering twaalf uur draaien. Minder water minder verwarmen maakt dus veruit het grootste verschil in energieverbruik.
Nog even over die microplastics in het waswater. Onderzoekinstituut TNO becijferde in 2021 dat in Nederland jaarlijks ongeveer 100 ton microplastics uit kleding in het milieu terechtkomt. Door wassen, drogen en dragen van synthetische kleding komen minuscule plastic deeltjes vrij die zich verspreiden via de lucht en – inderdaad – via het wasmachinewater.
Omgerekend gaat het om ongeveer tien volle vuilniswagens per jaar, of één plastic boodschappentas per huishouden. De gevolgen van al dat plastic voor gezondheid en milieu zijn nog niet goed duidelijk, maar ook zonder uitgebreide studie kun je vaststellen dat (micro)plastics niet thuishoren in de natuur.
Valt daar nog iets aan te doen? Stoppen met synthetische kleding dragen lijkt een oplossing, maar de alternatieven zijn niet altijd geweldig. Het ontstellende gebruik van water, van bestrijdingsmiddelen én van dwangarbeid en kinderarbeid in de katoenteelt zijn goed gedocumenteerd.
De beste oplossing is misschien wel minder en korter wassen. Hoe minder je het wasgoed agiteert in de machine, hoe minder kunststofvezels er vrijkomen. Anders gezegd: vergeet de ecostand. Het meest milieuvriendelijke programma is zo koud mogelijk en zo kort mogelijk.
Zelf een vraag voor deze rubriek? Mail naar willenweten@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant