DEN HAAG - Het nieuws dat het Haagse Hopje niet langer wordt gemaakt, is nog maar nauwelijks ingedaald of er dreigt weer een culinair icoon van Den Haag ten onder te gaan. Ook het jenevermuseum waar de bekende jenevers, bitters en likeuren van Van Kleef worden verkocht, dreigt te verdwijnen. Het geld is op, door een enorme trits aan tegenslagen. De gemeente Den Haag lijkt daarin ook een belangrijke rol te spelen.
Fleur Kruyt staat het huilen nader dan het lachen. De directrice van zowel het museum aan de Lange Beestenmarkt, als het bedrijf achter de bekende dranken van Van Kleef, is de wanhoop nabij.
Ze somt bijna achteloos op wat haar de afgelopen jaren allemaal in de weg heeft gezeten en wat haar nu financieel aan de rand van de afgrond heeft gebracht.
'Jarenlange verkeerschaos door de aanleg van de tramtunnel en een herinrichting van de straat. Het verkeerscirculatieplan waardoor bezoekers ons niet meer weten te vinden. Jarenlang gedoe over een laad- en losplek.'
In 2010 gaat het museum bijna failliet door al deze ellende, maar de gemeente springt dan bij met een lening van 160.000 euro.
Dat klinkt aardig, maar de gemeente rekent acht procent rente. 'Daarover was niet te onderhandelen', zegt Kruyt. 'Die lening nekt mij nu. Ik heb mijn huis al gedwongen moeten verkopen, na het overlijden van mijn man Louis Centazzo. Het was een onderpand op de lening.'
Al die tijd kan ze het hoofd maar net boven water houden. Maar de eerdere problemen blijken nog maar het begin te zijn van een serie slecht nieuws.
'Want daarna kwamen nog de coronacrisis, de gestegen energieprijzen, maar ook de grondstofprijzen van flessen.' Met de verkoop van flessen drank van Van Kleef probeert ze de boel draaiende te houden.
Van Kleef is een bijna 200 jaar oud bedrijf, opgericht in 1842. De geschiedenis van het maken van drank in het pand gaat zelfs terug tot 1776, toen onder de naam distilleerderij 't Anker op deze locatie een stokerij begon.
Van Kleef sloot in 1986, omdat het te gevaarlijk was om midden in het centrum alcohol te stoken. Het is daarmee de laatste jeneverstokerij die Den Haag heeft gekend. Eerder in de geschiedenis waren er in de stad tientallen van dit soort bedrijven.
Op deze plek is nu een museum gevestigd. Dat opende in 2000 de deuren. Om het onderhoud van de museale collectie te kunnen bekostigen, werden er onder de naam Van Kleef weer verschillende dranken op de markt gebracht, die onder andere bij veel Haagse restaurants en slijterijen worden verkocht.
Maar ook daar steekt de gemeente steeds opnieuw een spaak in het wiel, vertelt ze. 'Er is al jaren gedoe over een vergunning. We hebben dus een museum, waar je van alles kunt zien over hoe het hier vroeger werkte.'
'Maar ook houden we hier proeverijen en verkopen we flessen drank, om alles te kunnen betalen. Van de wet mag je geen horecavergunning en een slijterijvergunning op dezelfde plek hebben.'
Kruyt krijgt jaren geleden een brief van toenmalig burgemeester Wim Deetman, waarin staat dat er voor Van Kleef een uitzondering wordt gemaakt. Maar die maakt bij de gemeente blijkbaar geen indruk meer, want al sinds 2013 is er gedoe over.
'De gemeente heeft al een paar keer gedreigd met sluiting. Ze komen er steeds gelukkig weer op terug, maar het mag nog steeds niet. Een definitieve oplossing heb ik ook nog niet zwart op wit.'
Ook krijgt Van Kleef te maken met annuleringen van ministeries en de gemeente zelf, die in het museum allerlei borrels en bijeenkomsten houden. Zij trekken zich terug vanwege het gedoe rondom de vergunningen.
'Dat komt dus nog bovenop alle financiële problemen. Ik heb de gemeente gevraagd of ze de rente willen verlagen, maar daarop heb ik nog geen definitief antwoord.'
Ze vervolgt: 'Dan is hier sinds mei 2023 ook een dagtarief van 50 euro voor parkeren ingevoerd, waarover ook nog eens slecht is gecommuniceerd. Bezoekers krijgen een dikke parkeerbon en houden zo een slechte herinnering aan het museum over.'
Kruyt zocht al verschillende malen contact met de gemeente, maar een definitieve oplossing is nog niet gevonden. 'Wethouder Saskia Bruines heeft mij gemaild dat ze begripvol is, maar dat er veel dingen moet worden uitgezocht en dat zoiets tijd kost. Maar die tijd heb ik niet meer.'
Ondertussen is de collectie, die altijd eigendom was van de gemeente, vorig jaar zomer overgedragen. Hij is nu van Stadsherstel, dat ook eigenaar is van het pand waar Van Kleef zit, in een zijstraat achter poppodium Het Paard in het centrum van de stad.
Stadsherstel is een maatschappelijke onderneming die monumenten herstelt en behoudt en nauw samenwerkt met de gemeente Den Haag. 'Bij die overdracht ben ik totaal niet betrokken geweest' zegt Kruyt. 'Een samenwerking die ik met het Jenevermuseum in Schiedam wilde aangaan, wordt door hen gedwarsboomd.'
De directrice heeft naar eigen zeggen bijna vier ton eigen geld in het onderhoud van de collectie gestoken. 'Dat geld hoef ik niet terug, maar ik vraag wel medewerking om het jenevermuseum te behouden. Maar volgens de gemeente kan dat niet.'
Kruyt heeft dat geld dringend nodig om het museum draaiende te houden. 'Als we dit goed doen, kan het aantal bezoekers verdubbelen naar 40.000 per jaar, daarvan ben ik overtuigd.'
'Dat is belangrijk voor de stad. En sowieso: het Jenevermuseum Van Kleef ten onder laten gaan, een icoon van Den Haag, dat moet je toch niet willen? Dan verdwijnt een belangrijk stuk cultureel erfgoed.'
Hoe houdt ze de moed erin, af en toe een greep naar één van de eigen flessen misschien? 'Nou, ik hoop op een deus ex machina (een onverwachte wending, red.) maar hoe weet ik nog niet. Gelukkig kan het museum op termijn los staan van de verkoop van drank onder de naam Van Kleef.'
Tegelijkertijd zit ze vol plannen. 'Ik wil een erkend museum worden. Daarvoor is een verbouwing nodig, omdat we anders de audit niet halen. Ik hoop dat Stadsherstel dat wil regelen, want we hebben nu veel slecht geventileerde ruimtes met een dun dak van golfplaten en dat komt niet door de keuring.'
In het vernieuwde museum moeten naast de bestaande collectie ook video-installaties komen te staan en films worden gedraaid. 'Ik wil een super kickûh museum maken, om een beeld te geven van alle destillateurs die Den Haag ooit heeft gekend.'
De gemeente is om een reactie gevraagd. Een woordvoerder van wethouder Saskia Bruines mailt het volgende:
'Jenevermuseum Van Kleef heeft een lange geschiedenis in Den Haag en we zien graag dat deze onderneming kan blijven bestaan. We kunnen niet ingaan op specifieke casussen als het gaat om leningen en vergunningverstrekking. In het algemeen kunnen we wel zeggen dat we vanuit verschillende beleidsterreinen regelmatig contact hebben met mevrouw Kruyt en samen actief naar mogelijke oplossingen zoeken.'
'In 2024 hebben we een deel van de historische inventaris overgedragen aan Stadsherstel en Stadsherstel is daarmee eigenaar geworden van de gehele collectie. De inventaris was daarvoor deels in eigendom van de gemeente. Met de overdracht is beoogd om de collectie in één hand te hebben bij een partij met de benodigde expertise, om het beheer en behoud beter te waarborgen.'
'We hebben momenteel geen rol in het beheer van het pand en de collectie en wij verwijzen daarvoor naar Stadsherstel. Wel hebben we regelmatig contact met zowel Stadsherstel als mevrouw Kruyt om mee te denken en waar gewenst advies te geven.'
Desgevraagd geeft Stadsherstel Den Haag ons ook een reactie op bovenstaand artikel. 'Wij hopen met Fleur dat een iconisch merk als Van Kleef behouden blijft voor de stad Den Haag', is het enige dat zij erover kwijt willen.
Source: Omroep West Den Haag