Donderdag werd voor de derde keer een advocaat van Ridouan T. opgepakt, mede door onderzoek van de AIVD. Vito Shukrula zou een doorgeefluik zijn van T. Gaat dat niet te ver, en wat doen de andere advocaten in dit proces?
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Hoe bijzonder is de aanhouding van Vito Shukrula?
Toen advocaat Youssef T. ruim drie jaar geleden werd aangehouden, omdat hij de boodschappenjongen was van zijn cliënt en neef Ridouan T., was dat al opmerkelijk. Toen drie maanden na zijn veroordeling Inez Weski werd aangehouden, was de schok nog groter, omdat Weski een van de bekendste advocaten van Nederland is en ze de hoofdverdachte in het Marengo-proces bijstond. Weski zou duizenden berichten hebben doorgegeven van en voor Ridouan T., die vastzit in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Haar strafzaak loopt nog.
Toen donderdag bleek dat er voor de derde keer een advocaat van T. was aangehouden, dacht hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff: ‘Dit is een patroon, er zijn nu al drie advocaten meegezogen in dit zwarte gat.’
Weski en Shukrula zijn onschuldig tot het tegendeel is bewezen, beklemtoont hij. ‘Maar alles wijst erop dat hun arrestaties te maken hebben met de verdachte die ze bijstonden, en zijn criminele organisatie. Daar zit zoveel geld achter, zoveel macht en belangen, zo’n drang om door te gaan met drugshandel. Een verdachte in de EBI heeft weinig mogelijkheden om contact te leggen met de buitenwereld. Een strafrechtadvocaat is er een van.’
Dit strafrechtelijk onderzoek is begonnen met informatie van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Wat zegt dat?
‘Dat is pikant’, zegt Brinkhoff. ‘Wat mij om te beginnen opvalt, is dat Shukrula zo snel is opgepakt. Hij nam in november de verdediging van Ridouan T. over, en op 1 december stuurde de AIVD een ‘ambtsbericht’ naar het OM. Dat wijst erop dat de AIVD er vanaf het begin bovenop zat.’
Dat de dienst zich hiermee bezighoudt, is ook opvallend. In de wet staat expliciet dat de AIVD niet gaat over de opsporing van strafbare feiten. Tenzij het gaat om personen die een dreiging vormen voor de nationale veiligheid.
Enerzijds snapt de hoogleraar wel dat dit gebeurt. Rond Marengo zijn onder anderen een advocaat en een journalist vermoord. ‘Anderzijds vrees ik voor een aanzuigende werking op de vermenging van de bevoegdheden van de politie en de AIVD. De overheid mag niet almachtig worden. Stel dat Vito Shukrula wordt vervolgd, dan kan zijn advocaat dat ambtsbericht niet controleren. Onze rechtsstaat moet niet afglijden naar kafkaëske toestanden.’
Is de rechtsstaat wel opgewassen tegen dit soort criminele organisaties?
Brinkhoff: ‘Enerzijds wel, er worden mensen vervolgd en veroordeeld. Maar ondertussen worden ook drie advocaten – zo lijkt het – vermorzeld door een criminele organisatie. Zonder dat we daar eigenlijk een antwoord op hebben.’
Mede daarom wordt de AIVD dus ingezet, en zet het kabinet het plan door om cameratoezicht te gaan houden op contacten tussen advocaten en gedetineerden in een extra beveiligde inrichting.
‘Dat is een fundamentele inbreuk op de rechten van verdachten’, zegt de hoogleraar strafrecht. ‘Inmiddels kan ik me wel voorstellen dat dit nodig is, in heel bijzondere situaties. Maar ook hier zit een spanningsveld.’
Ridouan T. heeft nog twee advocaten, Carlo Crince le Roy en Sultan Kat. Gaan zij door?
De Volkskrant legde hen deze vraag voor, en kreeg als antwoord dat ze ‘geen commentaar’ geven. Ze hebben nog niet gereageerd op de aanhouding van Shukrula en het nieuws dat de lokale toezichthouder een verzoek zal indienen hem met onmiddellijke ingang te schorsen als advocaat.
Stel dat ook zij stoppen, of op zoek gaan naar versterking, dan staan ze voor een lastige klus, zegt Dennis Wolters, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten. ‘Alle andere vakgenoten die Ridouan T. bijstonden, zijn aangehouden of voortijdig gestopt. Dat vind ik veelzeggend. Ik vraag me af of er nog collega’s zijn die zin hebben in zo’n wespennest. Ik denk het niet.’
Volgens Sven Brinkhoff is het door de aanhouding van Shukrula ‘duizend keer moeilijker’ geworden om iemand te vinden. ‘Iedere advocaat weet nu wat de risico’s zijn.’
Wat betekent dit voor de advocatuur?
Wolters: ‘Het zou onterecht zijn als dit afstraalt op alle 19 duizend advocaten in Nederland. Die zullen nu weer worden geconfronteerd met vragen, omdat niet iedereen in hun omgeving een goed beeld heeft van ons werk. En omdat sommige mensen nu misschien denken dat we in feite onze ziel verkopen aan cliënten. Dat is niet zo, we voorzien ze op een deskundige, integere manier van rechtsbijstand.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant