Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam zal later deze maand formeel excuses aanbieden aan de Joodse gemeenschap, voor de rol die de gemeente speelde in de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat bevestigt een ingewijde vrijdag na berichtgeving van Het Parool.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De gemeente Amsterdam zelf wil er desgevraagd niets over kwijt. ‘We lopen daar niet op vooruit’, stelt een woordvoerder. Het Parool schrijft dat er met het aanbieden van de excuses ook geld voor een fonds wordt vrijgemaakt, ter hoogte van 25 miljoen euro. Dat bedrag gaat naar ‘de versterking van het Joodse leven’ in de hoofdstad.
Halsema zal naar verluidt de verklaring zelf uitspreken tijdens de Jom Hasjoa Herdenking in de Hollandsche Schouwburg op 24 april. Op die dag staat de Joodse gemeenschap wereldwijd stil bij de slachtoffers van de naziterreur tijdens de Tweede Wereldoorlog.
In 2020 erkende Halsema in een toespraak al dat het stadsbestuur in die periode tekortschoot bij het beschermen van Joodse inwoners. De burgemeester zou nu een stap verder gaan en formeel excuses aanbieden voor de rol van de gemeente bij de Jodenvervolging.
De excuses volgen op een langlopend onderzoek van het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies Niod, in opdracht van de gemeente. Het instituut, gespecialiseerd in de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust, doet al geruime tijd onderzoek naar de rol van de gemeentelijke diensten en de gemeente als geheel bij de vervolging van Joden. Speciale aandacht is er voor het GVB, het openbaarvervoerbedrijf van de hoofdstad. Trams van de dienst werden destijds ingezet om Joden af te voeren naar werkkampen.
In een interview met stadszender AT5 sorteerde Halsema vorig jaar al voor op excuses. Ze zei toen dat de gemeente ‘morele en financiële verantwoordelijkheid’ zou nemen op het moment dat het Niod-onderzoek zou zijn afgerond. Gevraagd of dit ook excuses zou behelzen, zei Halsema: ‘Dat denk ik wel, ja’. Daaraan voegde ze toe dat het wat haar betreft om een ‘gedragen excuus’ moest gaan: ‘Dat kan niet een ‘sorry’ zijn.’
Excuses namens de Nederlandse overheid kwamen er in 2020 al. In dat jaar bood toenmalig premier Mark Rutte excuses aan ‘voor het overheidshandelen van toen’. Hij deed dit tijdens de jaarlijkse Nationale Holocaust Herdenking in Amsterdam.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant