Rommelig improviseren of briljant masterplan? Vriend en vijand leggen het besluit van Donald Trump om veel importheffingen tijdelijk te bevriezen anders uit. Ingewijden zeggen dat de Amerikaanse president van koers veranderde, omdat hij een wereldwijde financiële crisis dreigde te veroorzaken.
De draai werd door verdedigers van Trump meteen verkocht als deel van een groter plan. Minister van Financiën Scott Bessent ontkende zelfs dat het rumoer op de Amerikaanse obligatiemarkt iets met het besluit had te maken.
Dat strookte niet met uitspraken van meerdere ingewijden in Amerikaanse media, die zeiden dat de obligatiemarkt Trump woensdag het belangrijkste zetje gaf, tijdens een gesprek met Bessent en handelsminister Howard Lutnick. Op het ministerie van Bessent was een stijgende paniek ontstaan over een dreigende financiële crisis, zoals die van 2008. Trump bleek gevoelig voor die zorgen.
Uit de verklaringen van betrokkenen en Trumps eigen woorden werd in de loop van woensdag duidelijk dat de koerswijziging geen onderdeel van een vooropgezet plan was. De gevolgen van zijn handelsbeleid groeiden de regering boven het hoofd.
Trump gaf voor woensdagmiddag weinig aanleiding om de draai te zien aankomen. Wereldleiders, Republikeinse parlementariërs, politieke donoren en het bedrijfsleven smeekten het Witte Huis in de afgelopen week om een adempauze in de handelsoorlogen, maar hun alarmkreten kregen daar geen goede ontvangst.
"Ik weet verdomme wat ik aan het doen ben", zei Trump dinsdag tijdens een diner met Republikeinse donoren. "Ik zeg het jullie: die landen bellen ons op om mijn kont te kussen. Ze staan te springen om een deal."
Woensdagochtend schreef de president op zijn platform Truth Social nog: "Houd het hoofd koel. Alles komt goed." Het besluit om de importheffingen te verlagen en bevriezen werd later die dag ook bekendgemaakt op zijn eigen sociale medium.
Dat leverde veel (anoniem) Republikeins geklaag in de media op, plus een aantal ongemakkelijke situaties. Handelsminister Jamieson Greer was de importheffingen volmondig aan het verdedigen in het Congres toen het nieuws kwam. Greer leek het ook voor het eerst te vernemen.
"Het ziet ernaar uit dat uw baas het tapijt onder uw voeten vandaan heeft getrokken en de heffingen heeft gepauzeerd", zei een Democratische afgevaardigde tegen hem. Elders in het Capitool kwam onderminister van Financiën Michael Faulkender in hetzelfde schuitje terecht.
Minister Bessent zette in de afgelopen week alle zeilen bij om Trump te overtuigen zijn chaotische handelsoffensief af te remmen. Samen met andere kabinetsleden, zoals vicepresident JD Vance, drong de minister van Financiën erop aan om China de belangrijkste focus van de handelsoorlogen te maken en andere landen op een kalmere, beter gestructureerde manier onder druk te zetten.
Dat werd opgenomen in de uitleg van het besluit van woensdag. Volgens Bessent is Trump erin geslaagd om de Verenigde Staten een sterke onderhandelingspositie te geven. "Veel van jullie in de media hebben duidelijk de Art of the Deal niet meegekregen. Jullie snappen duidelijk niet wat president Trump hier doet", zei Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt woensdagmiddag.
Trumps invloedrijke adviseur Stephen Miller loofde de "meesterlijke strategie" van de president. Miller schreef op X dat hij "binnen enkele dagen tijd meer heeft gedaan om het kapotte internationale handelssysteem te hervormen dan anderen in decennia". Een belangrijke bijvangst is volgens Miller de "economische en politieke isolatie van de wereldwijde architect van economische agressie: China".
Trump sprak de beweringen van Bessent, Leavitt en Miller later op de woensdag zelf tegen. De president bevestigde dat de ontwikkelingen op de obligatiemarkt hem tot zijn besluit hadden gebracht. "Ik vond dat mensen een beetje uit de band aan het springen waren", zei hij. "Ze werden een beetje kefferig, een beetje bang."
Ook wuifde Trump de suggestie van een uitgewerkt masterplan weg. Op een vraag van journalisten hoe hij na de pauze van negentig dagen zal bepalen welke landen of sectoren worden vrijgesteld van heffingen, zei de president: "Op instinct, meer dan iets anders. Je kunt het bijna niet op papier zetten. Het is echt meer instinctief, denk ik."
In de komende maanden gaan minister van Financiën Bessent en handelsminister Lutnick om tafel met tientallen landen om over nieuwe handelsvoorwaarden te onderhandelen. Volgens de ministers zal elk akkoord ter goedkeuring worden voorgelegd aan Trump.
Source: Nu.nl algemeen