is voormalig correspondent in de VS en commentator van de Volkskrant.
De instituties wankelen onder het brute hobbyisme van president Trump. Alleen het eigenbelang van Wall Street lijkt in staat hem tegen te houden.
Al jaren hebben liefhebbers van de democratie hun hoop gevestigd op ‘de instituties’ die een tegenwicht moeten bieden aan de impulsen van Donald Trump, maar nu is er eindelijk eentje opgestaan: Wall Street. Het kapitalisme is in verzet gekomen.
Want na het kelderen van de koersen, het opdoemen van een recessie, de tv-beelden van klagende consumenten en zware kritiek van de miljardairs die hem mede gebracht hebben waar hij nu is, moest de Amerikaanse president woensdag iets doen wat hij zelden doet. Hij trok een ondoordacht plan in.
Althans, hij stelde het deels bij en stelde het deels uit.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De onzalige torenhoge importheffingen die hij vorige week vol bravoure op ‘Bevrijdingsdag’ aankondigde, werden teruggebracht tot een universeel tarief van 10 procent. Dat gaat gelden voor alle landen van de wereld met uitzondering van China, dat 125 procent krijgt opgelegd. Op aluminium, staal en auto’s blijft overigens een tarief van 25 procent van toepassing.
Het terugdraaien van de (meeste) absurde heffingen is om te beginnen goed nieuws. De wereldeconomie zit niet te wachten op de onnodigste crisis aller tijden. Zoals altijd zouden de armsten en kwetsbaarsten daarvan het eerste en grootste slachtoffer zijn. Bovendien kunnen economische spanningen in deze gepolariseerde tijden onvoorspelbare gevolgen hebben.
Er is een goede reden dat Trump op zijn schreden terugkeert. De door zijn adviseurs uitgedachte formule die de hoogte van de heffingen bepaalt, bleek te stoelen op minimaal één vergissing. Daardoor waren de heffingen vier keer zo hoog als ze zouden moeten zijn, als je al in deze vorm van protectionisme gelooft.
Trump werd daar dit weekeinde op gewezen door onder meer Elon Musk, de autodealer die Trump geholpen heeft verkozen te worden en die in de beurspaniek van afgelopen week volgens de Bloomberg Billionaires Index 10 miljard euro aan vermogen verloor. Musk noemde Trumps handelsadviseur Peter Navarro ‘een idioot’ en ‘dommer dan een zak bakstenen’, en zou er volgens The Washington Post direct bij Trump op hebben aangedrongen de invoertarieven te schrappen.
Ook andere extreem rijke Trump-supporters, zoals hedgefondsmiljardair Bill Ackman, waarschuwde Trump dat hij de economie kapot maakt. ‘Dit is niet waarop we gestemd hebben’, zei hij.
Natuurlijk is dit waarop ze gestemd hebben. Trump is al sinds zijn eerste gooi naar een presidentschap, in 2000, een fel voorstander van importheffingen. Als er iets is waarin hij zijn verkiezingsbeloften nakomt, is het met zijn onorthodoxe protectionistische simplisme. Maar Ackman heeft gelijk dat daarbij een volstrekt verkeerde formule is gebruikt.
Maar dat is dus ook een consequentie van een stem op Trump: het schokkende amateurisme. Dat was twee weken geleden al zichtbaar in Signal-gate, en nu weer bij het vaststellen van de tarieven. Het zal niet de laatste keer zijn geweest.
Intussen stuiten andere uitwassen van Trumps lompe hobbyisme op veel minder institutioneel verzet. Zo mag de deportatie van Venezolanen naar El Salvador voorlopig gewoon doorgaan van het Amerikaanse Hooggerechtshof. De gedeporteerden mogen weliswaar bezwaar aantekenen, maar moeten dat dan wel bij de juiste rechtbank doen, was de wat sofistische redenering waamee de rechters de principiële vraag omzeilden of hier een oorlogswet voor mag worden gebruikt.
Dit laat eens te meer zien dat instituties wankelen. Vooralsnog lijkt alleen het eigenbelang van Wall Street Trump te kunnen corrigeren.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant