Op Texel is een nieuw monument onthuld op de Georgische begraafplaats. Over de komst ervan was veel verdeeldheid op het eiland. Een dag voor de onthulling werd het monument nog beklad door onbekenden.
Het monument is sinds de aankondiging omstreden op Texel, schrijft omroep NH. Het beeld is een initiatief van het Georgisch Cultureel Centrum en staat pal voor het oude monument uit 1953. Dat daar nog verwijzingen op staan naar de voormalige Sovjet-Unie was initiatiefnemer Tika Svanidze Vancko en veel landgenoten een doorn in het oog. Defensie, eigenaar van de begraafplaats, ging akkoord met het nieuwe monument.
Tegenstanders menen dat het nieuwe monument de geschiedenis wil wegpoetsen. Ook de lokale partij Hart voor Texel uitte zijn ongenoegen over het feit dat het monument vlak voor het oude staat. "Op deze bijzondere plek wordt een stukje erfgoed tenietgedaan", zei de partij daar afgelopen maart over.
Op Texel was het tijdens de Tweede Oorlog, ondanks de Duitse bezetting en deporatie van honderden mannen, relatief rustig. Dat veranderde toen de nederlaag van de Duitsers in zicht kwam. Georgische soldaten die veelal noodgedwongen in dienst waren gegaan bij het Duitse leger kwamen in opstand. Omdat de Sovjets hen zouden beschouwden als landverraders, vreesden ze voor hun leven.
De bloederige opstand begon om 01.00 uur op 6 april 1945. In de vroege ochtend werden al 450 Duitsers vermoord, veelal in hun slaap. Al snel stuurden de Duitsers versterking naar het eiland. Na vijf weken strijd wonnen de Duitsers. 565 Georgiërs, 120 Texelaars en ongeveer 800 Duitsers kwamen om en de verwoesting op Texel was groot. Een deel van de Georgiërs ligt begraven op begraafplaats Loladze op de Hoge Berg.
Texelaar Ronald Keijser verzette zich tegen de komst en locatie van het nieuwe monument. "De ophef begon bij mij. Ik vind het echt niet kunnen.
"Dit is geschiedvervalsing. Toen de Georgiërs in opstand kwamen, was Georgië nog onderdeel van de Sovjet-Unie. Dus dat moet je dan ook zo laten. In snap dat de Georgiërs er tegenwoordig heel anders in staan. Maar dit is tachtig jaar oude geschiedenis en dat moet je niet met elkaar vermengen."
Initiatiefnemer Tika Svanidze Vancko is het daar niet mee eens en vindt dat het nieuwe monument vooral voor de verbinding tussen Nederland en Georgië staat. "Het is prachtig geworden. We willen onze dankbaarheid laten zien aan de Texelaars, de Nederlanders. Het nieuwe monument staat nu voor het oude, daar komen we niet aan, we willen ook niets kapotmaken. Van geschiedenis wegpoetsen is zeker geen sprake."
Wie achter de bekladding van het nieuwe monument zat, is nog onduidelijk. De politie doet daar onderzoek naar. Kunstenaar David Khmaladze is gisteren de hele dag bezig geweest om het beeld weer op tijd gereed te krijgen.
"Je merkt dat de mensen misschien toch wat extra context willen. Om uit te leggen waarom dit kunstwerk hier nu staat, gaan we, denk ik, een bordje plaatsen met extra informatie. Als je de achtergrond begrijpt, snap je het monument ook beter."
Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.
In samenwerking met
NH
Regionaal nieuws
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl
Source: NOS nieuws