Nederlandse bedrijven leveren nog steeds gespecialiseerde ‘diensthonden’ aan Israëlische afnemers, ondanks eerdere beloften. Hoewel die voor militaire doeleinden kunnen worden ingezet, is er geen speciale exportvergunning voor nodig.
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
Uit een overzicht van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) blijkt dat drie Nederlandse bedrijven tussen oktober 2023 en februari 2025 in totaal 110 van deze speciaal afgerichte politiehonden of puppy’s aan Israëlische klanten hebben geleverd.
De NVWA is verantwoordelijk voor de afgifte van veterinaire certificaten voor de export. De lijst werd opgevraagd door de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo), die de hondenleveranties heeft onderzocht. De douane en andere diensten verstrekken geen exportcijfers over individuele bedrijven.
Nederland is een gerenommeerde leverancier van politie-, bewakings- en legerhonden aan afnemers over de hele wereld. Hun functie varieert van explosieven- en drugsdetectie tot aanvalswapen, de zogeheten bijthonden.
De belangrijkste leverancier aan Israël is Four Winds K9 uit het Brabantse Geffen. Het verkocht er honderd. Of dat aan het Israëlische leger is geweest, wil het bedrijf niet zeggen.
Wel blijkt uit een bericht van het Israëlische Ynetnews van januari vorig jaar dat het Israëlische leger met name Nederlandse en Duitse snuffelhonden inzet in de Gazastrook, waar ze worden gebruikt als verkenners die huizen ingaan voordat de soldaten die doorzoeken.
Om gedode honden te vervangen en de capaciteit uit te breiden, zou het Israëlische ministerie van Defensie een ‘grote aankoop’ hebben gedaan bij de ‘reguliere leveranciers van getrainde honden, met name Mechelse herders, in Nederland en Duitsland’.
Maandag scherpte het kabinet de export naar Israël aan van militaire goederen en zogeheten dual-use-goederen, die zowel voor civiele als militaire doeleinden kunnen worden gebruikt. Voorheen hadden bedrijven slechts een algemene overkoepelende exportvergunning nodig. Voortaan moeten ze voor elke individuele transactie een nieuwe vergunning aanvragen.
Hoewel de honden zowel civiel als militair kunnen worden ingezet, gelden zij niet als dual-use-goederen. Dat betekent dat er voor de export geen vergunning nodig is. Somo dringt daar in een rechtszaak tegen de Nederlandse staat, aangespannen met andere organisaties, wel op aan.
In 2016 werd deze mogelijkheid al onderzocht door toenmalig minister voor Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen. Zij won advies in bij de Europese Commissie, die stelde dat ‘diensthonden civiel van aard zijn, ook al worden zij begeleid door militairen’. Daarmee was de kous af.
Dat Ploumen die mogelijkheid onderzocht, gebeurde nadat twee door Four Winds K9 geleverde herdershonden een Palestijnse jongen op de bezette Westelijke Jordaanoever hadden aangevallen en meerdere keren hadden gebeten.
De jongen kreeg in 2018 een schadevergoeding van het bedrijf. Met de schikking was een rechtszaak van de baan. Volgens gelekte documenten, in bezit van Somo, was het Israëlische ministerie van Defensie betrokken bij deze schikking. Want, schrijft een ambtenaar: ‘Het bedrijf is al 25 jaar een belangrijke leverancier van honden aan de Oketz (de hondeneenheid van het IDF, het Israëlische leger, red.). Het is erg belangrijk om de relatie goed te houden, want het IDF krijgt de eerste keuze bij de selectie van de honden.’
Four Winds K9 kondigde daarna aan te stoppen met de levering van bijthonden en zich te beperken tot snuffelhonden.
Het bedrijf wilde woensdag niet ingaan op vragen over de afnemers van de aan Israël geleverde honden, of hun functie.
De Partij voor de Dieren wil hierover donderdag vragen stellen aan de minister. ‘Onze regering moet voorkomen dat er ook nog maar één Nederlandse hond aan Israël wordt geleverd’, zegt Tweede Kamerlid Christine Teunissen. ‘Het risico dat ze door het leger worden ingezet om onschuldige burgers aan te vallen en te verwonden, is onaanvaardbaar. Deze honden worden misbruikt als wapens.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant