Staatssecretaris Mariëlle Paul (Onderwijs) vindt het onacceptabel dat het Openbaar Ministerie ouders niet meer gaat vervolgen als die hun kind om geloofs- of levensbeschouwelijke redenen niet naar school sturen zonder dat daar toestemming voor is. Ook uit andere hoeken klinkt kritiek, blijkt uit een rondgang van NU.nl.
Paul vindt dat het Openbaar Ministerie (OM) met het dinsdag bekendgemaakte besluit een verkeerd signaal afgeeft. "Het is onwenselijk dat het OM niet meer handhaaft in situaties zonder toestemming. Ieder kind heeft recht op onderwijs. Dat is keihard nodig voor hun ontwikkeling en toekomst", laat ze weten.
De staatssecretaris stelt dat uitzonderingen alleen in specifieke gevallen zijn toegestaan. "Ouders kunnen hierin geen eigen rechter spelen."
Ook Ingrado, de landelijke vereniging van leerplichtambtenaren, is bezorgd over het besluit van het OM. Bestuurslid Corien van Starkenburg waarschuwt voor mogelijke gevolgen. "We merken al een toename van het aantal kinderen dat thuisblijft door geloofsovertuigingen, doordat de ouders zich beroepen op vrijstelling van de leerplicht. Daarom verwachten we dat dit door het besluit van het OM nog verder zal toenemen. Dat is een zorgwekkende ontwikkeling."
Van Starkenburg pleit daarnaast voor modernisering van de Leerplichtwet. "We moeten kijken naar leerrecht in plaats van leerplicht. Jongeren hebben recht op onderwijs en dat recht moet ook echt verzilverd worden." Ze vindt dat het OM had moeten wachten met deze beslissing totdat er een alternatief is.
Onderwijsvakbond AOb benadrukt in een reactie het belang van de sociale rol van scholen, zonder een direct standpunt te uiten over het besluit van het OM. "Door de coronaperiode zien we dat ouders geïnspireerd zijn geraakt door thuisonderwijs, maar onderwijs draait om meer dan kennisoverdracht. Op scholen ontmoeten mensen elkaar en leren ze omgaan met verschillen tussen elkaar", zegt een woordvoerder van de AOb.
Hannah Wertheimstein is jurist en woordvoerder van Werkgroep Vrijstelling 5 onder b, vernoemd naar het artikel in de Leerplichtwet over vrijstelling vanwege zogeheten richtingbezwaren. Zij interpreteert de wet heel anders dan eerdergenoemden: ze zegt dat er geen toestemming van een leerplichtambtenaar nodig is om vrijstelling te krijgen.
Volgens Wertheimstein lijkt staatssecretaris Paul niet goed geïnformeerd over dit onderdeel van de wet. De jurist stelt dat leerplichtambtenaren de wet niet eens mochten handhaven zoals tot nu toe gebeurde, met dus mogelijk een strafzaak als de leerplichtambtenaar geen toestemming geeft. Ze kan zulke handhaving namelijk niet terugvinden in de wet.
Kinderen zonder school in hun omgeving die bij hun geloof of levensovertuiging past, hebben sowieso vrijstelling, zo redeneert Wertheimstein in een reactie aan NU.nl. "Dit betekent dat ze geen toestemming hoeven te vragen. Een leerplichtambtenaar kan deze vrijstelling ook niet intrekken", concludeert ze.
Situaties waarin ouders wel vervolgd zouden kunnen worden, veroorzaken veel machteloosheid bij families, zegt Wertheimstein. "Ouders krijgen te maken met een groot gevoel van druk vanuit verschillende instanties, naast de druk van een leerplichtambtenaar", merkt ze op.
Maar het ministerie van Onderwijs herkent zich niet in het beeld dat Wertheimstein schetst. "Leerplichtambtenaren zijn wel degelijk bevoegd om te handhaven op de Leerplichtwet. Ouders doen bij de gemeente een beroep op vrijstelling vanwege richtingbezwaren, waarna de leerplichtambtenaar beoordeelt of dit voldoende is onderbouwd."
"Als de onderbouwing niet aan de gestelde voorwaarden voldoet, is de vrijstelling niet aan de orde. Vanaf dat moment zijn ouders in overtreding van de wet als ze hun kind niet inschrijven bij een school), vervolgt het ministerie. Dat is ook volgens Ingrado de gang van zaken.
Wat staatssecretaris Paul betreft, is de kous nog niet af. Ze geeft aan dat er gesprekken worden gevoerd met het ministerie van Justitie en Veiligheid en het OM "om de gevolgen en mogelijke oplossingen van dit besluit te bespreken".
Source: Nu.nl algemeen