De EU slaat vanaf volgende week terug in het wereldwijde handelsconflict dat de Amerikaanse president Donald Trump heeft ontketend. Op Hongarije na gingen alle EU-landen woensdag akkoord met importheffingen tot 25 procent op Amerikaanse goederen ter waarde van 21 miljard euro.
is EU-correspondent van de Volkskrant. Hij woont en werkt in Brussel.
Het gaat om een eerste antwoord van de Europese Unie op Trumps acties. Volgende week komt naar verwachting een tweede heffingenpakket dat veel meer Amerikaanse producten zal treffen. De EU-lijst is een reactie op de Amerikaanse heffingen op Europees staal en aluminium die Trump in februari aankondigde. De reactie op de veel omvangrijkere heffingen die Trump vorige week met trompetgeschal presenteerde – door hem Liberation Day genoemd – staat voor woensdag gepland. Dat kan later worden, omdat de pijn voor de lidstaten dit keer groter is.
De Europese Commissie benadrukte woensdag na afloop van de stemming over de tegenmaatregelen dat ze het opwerpen van handelsbelemmeringen betreurt. De Amerikaanse maatregelen tegen Europese goederen laten de EU evenwel geen andere keuze, aldus de Commissie.
Ze stelt dat de EU haar heffingen zal opschorten zodra de VS wil onderhandelen over een evenwichtige oplossing van de handelsgeschillen. Vooralsnog toont Trump geen enkele bereidheid daartoe.
De eerste lijst met Amerikaanse goederen waarvoor Europese importheffingen gaan gelden, bevat onder meer sojabonen, textiel, tabak en Harley Davidsons. Die producten worden duurder in Europa door de heffingen. Bij het opstellen van de lijst heeft de EU ook gekeken naar de precieze herkomst: vooral staten waar de Republikeinen de meerderheid hebben, zijn getroffen.
Verder probeert de EU met haar keuzes de pijn voor de eigen economie te beperken. Zo staan er veel producten op de lijst die de EU ook bij andere dan Amerikaanse exporteurs kan verkrijgen.
De eerste heffingen worden vanaf 15 april geïnd, de bulk vanaf 15 mei, het laatste deel vanaf 1 december. Deze spreiding is een uitnodiging aan de VS om te gaan onderhandelen. De Commissie stelt dat de handelsoorlog die de VS is begonnen alleen maar verliezers heeft.
De EU-landen zijn op Hongarije na verenigd in hun reactie op Trump. De EU-landen beseffen dat alleen een gezamenlijk optreden mogelijk effect sorteert in Washington. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft afgelopen weken vrijwel alle EU-leiders gesproken. Handelsovereenkomsten en -maatregelen zijn weliswaar een bevoegdheid van de Commissie, maar die zoekt nadrukkelijk steun bij de lidstaten, zeker nu er zoveel op het spel staat en de beurzen zware klappen oplopen.
Hongarije is, zoals vrijwel altijd in de EU, de uitzondering. Boedapest wil geen maatregelen tegen de VS omdat dit tot een verdere escalatie van het handelsconflict zou leiden. De tegenstem van Hongarije kon het voorstel van de Commissie echter niet tegenhouden.
Onder druk van lidstaten is de lijst met Amerikaanse goederen waarvoor de EU-heffingen gaan gelden wel aangepast. Zo verdween bourbon van de lijst omdat Frankrijk en Italië vreesden voor een Amerikaanse vergelding met torenhoge heffingen op wijn en cognac.
De Amerikaanse maatregelen treffen Europese exportgoederen met een waarde van circa 370 miljard euro, ongeveer 70 procent van de totale goederenexport naar de VS. Volgens betrokken EU-ambtenaren kan de Unie niet een even grote lijst opstellen met Amerikaanse goederen zonder de eigen economie hard te raken. De nieuwe EU-lijst zal aanzienlijk kleiner zijn, maar de Commissie houdt haar handen vrij om de VS op andere manieren te raken: een belasting op Amerikaanse techgiganten, beperkingen voor Amerikaanse investeerders of het uitsluiten van Amerikaanse bedrijven bij openbare aanbestedingen in Europa. ‘Alle opties liggen op tafel’, aldus een betrokkene.
De opbrengst van de heffingen van de eerste EU-lijst bedraagt circa 5 miljard euro. De lidstaten mogen een kwart daarvan houden, de rest gaat naar het EU-budget. Als gevolg van deze ‘meevaller’ hoeven de lidstaten zelf minder aan Brussel af te dragen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant