De lange wachtlijst voor aansluiting op het hoogspanningsnet kan komende weken voor een groot deel worden weggewerkt dankzij een nieuw, flexibel contract. Dat is fijn voor de bedrijven op de lijst, scheelt kosten en helpt ook de energietransitie vooruit.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Netbeheerder TenneT spreekt van een ‘enorme stap’ om het bestaande stroomnet beter te benutten. Het komt tot die conclusie nadat het afgelopen weken heeft berekend dat er 9,1 gigawatt aan netcapaciteit beschikbaar is voor bedrijven die een contract afsluiten waarbij ze op ‘piekmomenten’ tijdelijk geen stroom mogen afnemen of leveren. ‘Dat is echt gigantisch veel!’, juicht operationeel directeur Maarten Abbenhuis van TenneT in een persbericht.
Het is inderdaad bijna de helft van de hoeveelheid stroom die alle Nederlandse burgers en bedrijven nu op ‘piekmomenten’ samen gebruiken. Door die piekvraag zit het net in het grootste deel van het land officieel ‘vol’. Dat overbelaste stroomnet geldt als een van de grootste belemmeringen voor de energietransitie. En het leggen van alle nieuwe kabels die nodig zijn kost de Nederlandse samenleving komende jaren naar schatting 195 miljard euro.
Punt is alleen dat het net, net als de snelwegen, buiten de spitsmomenten bij lange na niet vol wordt belast. Om die ruimte beter te benutten, zoekt TenneT al jaren naar manieren om ‘spitsmijden’ te stimuleren. Sinds vorig jaar heeft het daarvoor dus een nieuw flexibel contract in het leven geroepen, waarbij bedrijven 85 procent van de tijd geen stroom mogen afnemen of leveren. In ruil daarvoor krijgen ze een korting op hun nettarief die kan oplopen tot 65 procent.
Dit type contract kan voor verschillende grote afnemers van stroom aantrekkelijk zijn. Bijvoorbeeld voor papierfabrieken die zowel elektrische als gasgestookte boilers hebben. Ook elektrolysers, die met elektriciteit waterstof maken, zijn een logische kandidaat. Maar met afstand het grootste deel van de capaciteit zal waarschijnlijk worden afgenomen door bedrijven die grote batterijen exploiteren.
Die batterij-exploitanten slaan elektriciteit op als die goedkoop is. Bijvoorbeeld als ’s nachts de wind waait of als midden op de dag de zonnepanelen volop stroom leveren. En ze ontladen weer als stroom duur is – met name als in de winter ’s ochtends en ’s avonds Nederlanders thuis hun apparaten aanzetten. Voor batterijen is een flexibel contract zeer aantrekkelijk. Op momenten dat er veel vraag naar stroom is, willen zij toch geen stroom laden.
Afgelopen jaren zijn er verspreid over het land al een aantal megabatterijen geplaatst. Van de 9,1 gigawatt is ook al 2,3 gigawatt toegekend aan zulke batterijprojecten. Dat het grootste deel van de resterende ruimte ook naar batterijen gaat, lijkt inderdaad wel zeker. TenneT heeft in totaal voor zo’n 90 gigawatt aanvragen op de wachtlijst. Daarvan komt 70 gigawatt van batterijen.
Om verschillende redenen is TenneT heel blij dat het de batterij-ondernemers nu snel kan bellen. Batterijen kunnen namelijk goed helpen om het net veel effectiever te benutten. Het is goed mogelijk dat er daardoor ook minder kabels getrokken hoeven te worden, verwacht Abbenhuis. ‘Maar alle plannen die we voor de komende tien jaar hebben staan, gaan wel gewoon door. Want de vraag naar stroom gaat de komende jaren flink toenemen.’
De batterijen kunnen ook ook de energietransitie helpen doordat ze zorgen voor meer vraag naar groene stroom als die veel wordt opgewekt. Dat maakt windmolens en zonnepanelen dus lucratiever. En het scheelt ook voor de rekening die alle bestaande gebruikers van het stroomnet, omdat zij de kosten met meer bedrijven delen.
Daarbij is TenneT ook om een bureaucratische reden blij met de extra capaciteit. De 70 gigawatt aan aanvragen van ‘batterijboeren’ is namelijk irreëel. Volgens eigen berekeningen van TenneT is er maar voor zo’n 5 gigawatt aan batterijen een lucratief verdienmodel. Exploitanten hebben gewoon in het wilde weg aanvragen gedaan in de hoop ergens een ‘ja’ te krijgen.
Abbenhuis vindt het fijn dat die wachtlijst ‘die ons veel werk kost’ nu opgeschoond kan worden. ‘We bellen de bedrijven, als ze willen plaatsen is dat natuurlijk heel mooi. Als ze ‘nee’ zeggen hopen we ook dat ze hun aanvraag intrekken.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant