In alle vijftig staten van Amerika werd afgelopen weekeinde gedemonstreerd tegen president Donald Trump. Nu hij met zijn handelstarieven kiezers in de portemonnee dreigt te raken, worden ook zijn partijgenoten kritisch.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
In Washington gooiden Amerikanen schoenen op een poster van Elon Musk. Boven Los Angeles vloog een ballon van Donald Trump gekleed in een Russisch militair uniform. In New Jersey stonden tientallen senioren met protestborden voor hun bejaardentehuis. Door heel de VS gingen afgelopen weekeinde honderdduizenden Amerikanen de straat op.
Het was de eerste grote protestgolf sinds Trump elf weken geleden terugkeerde in het Witte Huis. Demonstrerende Amerikanen verzetten zich tegen tientallen van Trumps beleidsthema’s: de aanvallen op journalisten, wetenschappers en immigranten, zijn abortusbeleid en, sinds deze week, ook zijn handelsbeleid. Demonstranten houden bordjes omhoog met ‘Deport Elon Musk’, ‘Yes to Democracy’ en ‘Ikea heeft betere kabinetten’.
De protestgolf werd op dertienhonderd plekken georganiseerd, in alle vijftig staten, in kleine en grote steden, van de oostkust tot de westkust. De protestactie is georganiseerd door meerdere actiegroepen die zich sterk maken voor de Amerikaanse democratie.
‘We willen dat er een einde komt aan de ongebreidelde corruptie van de regering-Trump’, zeggen de organisatoren van het landelijke protest in een verklaring. Ook willen ze dat er een einde komt aan het schrappen van overheidsmiddelen voor de sociale zekerheid en ‘de aanvallen op migranten, transgender personen en andere gemeenschappen’.
Progressieve Amerikanen voelen zich al weken overdonderd door de stroom decreten, besluiten en ontslagen van de Trump-regering. Uit een onderzoek van YouGov bleek dat Democratische kiezers zich meer ‘gedemoraliseerd’ en ‘uitgeput’ voelden dan ‘gemotiveerd’ om te strijden tegen de nieuwe regering. Op zaterdag leek de verzetsgeest na elf weken Trump uit de fles. De vraag is of die geest tijdelijk rondwaart of eruit blijft. In 2017, tijdens Trumps eerste termijn, gingen miljoenen Amerikanen de straat op, terwijl de president zich acht jaar geleden meer aan de regels hield dan nu. ‘Zoveel problemen, zo weinig karton’, stond er op een protestbord in Milwaukee.
Op veel plekken in het land stonden politici zij aan zij met de demonstranten. ‘Onze oprichters schreven een grondwet die niet begon met ‘Wij de dictators’’, zei het Democratische Congreslid Jamie Raskin tijdens het protest in hoofdstad Washington. ‘Als je een land wil dat gelooft in eerlijke behandeling’, zei Congreslid Ilhan Omar, ‘dan moeten we daarvoor vechten’.
Kiezers roepen al maanden dat de Democraten meer van zich moeten laten horen. In een peiling van vorige maand zei slechts een kwart van de geregistreerde kiezers een positieve kijk te hebben op de partij – de laagste beoordeling sinds NBC News begon met peilen in 1990. Slechts 7 procent is ‘zeer positief’.
De partij lijkt in beweging te komen. Vorige week hield senator Cory Booker een marathontoespraak van 25 uur in de senaatszaal in Washington. Hij viel de onconstitutionele acties van de Trump-regering aan en riep burgers om tegen hem op te staan. Hij wist zo een dag lang het nieuws te domineren, iets wat de oppositie de laatste maanden steeds niet lukt.
Aan de overzijde lijken de Republikeinen juist onrustig te worden. Afgelopen week kondigde Donald Trump historische, wereldwijde importheffingen aan. Daarvoor zullen de Amerikaanse consumenten voor een groot deel moeten opdraaien en daar zitten ook veel van hun kiezers niet op te wachten. De afgelopen maanden bleven veel Amerikanen thuis, hoewel Trump tornde aan allerlei democratische verworvenheden. Nu hij kiezers in de portemonnee dreigt te raken, worden ook zijn partijgenoten kritisch.
Zeven Republikeinen in de Senaat steunen de Trade Review Act, een wetsvoorstel dat het Congres meer zeggenschap zou geven over handelstarieven, onder wie Lisa Murkowski (Alaska), Susan Collins (Maine) en Mitch McConnell (Kentucky). ‘Zoals ik altijd heb gewaarschuwd’, schreef McConnell in een verklaring, ‘zijn tarieven slecht beleid en zijn handelsoorlogen met onze partners het meest schadelijk voor werkende mensen.’
De vraag is of de groep critici de komende tijd groter wordt, als de beurzen verder kelderen en het land inderdaad richting een recessie glijdt. Dan kunnen de honderdduizenden boze burgers op straat misschien wel weer miljoenen worden.
Hands Off, de beweging die de protesten organiseerde, riep Amerikanen op om overal in het land van zich te laten horen. Zo’n zeshonderdduizend mensen hadden zich online aangemeld. Ze kwamen met hun protestborden samen voor staatsparlementen, congrescentra, parken, winkelstraten en gemeentehuizen. In New York stond Fifth Avenue vol met tienduizenden demonstranten. In Washington kwamen zo’n honderdduizend mensen samen, in Boston 25 duizend, in Chicago dertigduizend. In kleinere plaatsen als Springfield, Ohio ging het om honderden bezorgde burgers die hun woede over Trump kenbaar maakten.
Terwijl bijna alle kritiek in het land het afgelopen weekeinde op Trump zelf was gericht, hield de president zich opvallend stil. Trump golfte in Florida en negeerde de protesten. Zondag deelde hij een video van zichzelf, waarin hij een golfbal een groene vlakte in slaat, aangemoedigd door zijn omstanders.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant