Trump-loyalist Peter Navarro is een van de mannen achter de Amerikaanse importheffingen. Zaterdag schold een andere Trump-getrouwe, Elon Musk, hem uit – een botsing tussen de voorstanders van vrijhandel en protectionisme.
is economieredacteur. Hij schrijft over het grote geld en corruptie.
‘Een economische doctorsgraad van Harvard is een slecht ding, geen goed ding’, schreef Elon Musk op zijn platform X. ‘De verhouding tussen ego en hersenen wordt dan te groot.’ Musk had het dit keer niet over een linkse tegenstander, maar over Peter Navarro, een belangrijke handelsadviseur van Trump, en een van de mannen – misschien wel dé man – achter de formule van extreme importheffingen die het Witte Huis woensdag afkondigde.
‘He ain’t built shit’, voegde Musk eraan toe, de ultieme belediging van een man die zichzelf ondanks zijn sloopwerk nog steeds als bouwer ziet en ieder ander als minderwaardig. Daarmee wordt opnieuw duidelijk dat ook hardrechts verschillend denkt over hoe de wereld moet worden ingericht. Ja, eigenbelang eerst, is de consensus. Minder eenvoudig is van wie dat ‘eigen’ in dat belang is, en hoe dat het beste kan worden gediend.
Dit is geen triviale strijd. Musk mag dan wel een invloedrijke rol in het Witte Huis hebben, maar Navarro geldt al veel langer als belangrijke steunpilaar. Al in 2017 werd Navarro door Trump gevraagd als handelsadviseur. Hij mocht een speciaal bureau gaan leiden dat fabrieken naar de Verenigde Staten terug moest halen. Trump noemde hem ‘een van de groten die onze banen proberen te beschermen’.
Navarro, auteur van onder meer het boek Death by China, schrijft al jaren over de oneerlijke handelspraktijken van de Chinezen en dat leidde in Trumps eerste termijn tot hoge importheffingen.
Ook toen al vond Navarro dat die ook voor andere landen moesten gelden. Hoewel hij erkende dat automatisering en demografische veranderingen een rol speelden bij de afname van fabrieksbanen, gaf hij de schuld toch vooral aan ‘oneerlijke handel en slechte handelsverdragen’ met zo’n beetje de rest van de wereld. Ga maar kijken, zei hij tegen radiozender NPR, ‘in Duitsland, in Japan, in Korea, in Maleisië, in Vietnam, in Indonesië, in Italië, overal waar we een handelstekort hebben’.
Net als Trump beschouwt hij een handelstekort als een vorm van verliezen, en dat mag Amerika niet. Een paar jaar later is die filosofie de basis van een toverformule die hij samen met anderen heeft opgesteld en die Amerika in elke handelsrelatie tot winnaar moet maken.
Als je al aanneemt dat het een goed idee is om elk handelstekort naar nul terug te brengen, en als je al aanneemt dat heffingen daartoe een effectieve manier zijn, dan nog klopt er geen hout van, zeggen analisten, onder meer van het conservatief-marktgerichte American Enterprise Institute. Navarro gebruikt een verkeerde prijselasticiteitsfactor, zeggen economen, waardoor de uitkomst, een individueel tarief voor elk land, vier keer zo hoog is als hij zou moeten zijn.
Als iets elastisch is, is het ook politieke verleden van Navarro, zoon van een saxofonist en een secretaresse. Hij begon als Democraat, werd Republikein, en in de jaren negentig weer Democraat. Hij voerde vergeefs campagne om burgemeester te worden van San Diego en Congreslid voor Californië – met steun van Hillary Clinton. Hij was voor abortus, homorechten, windenergie en de afschaffing van de gloeilamp.
Maar tegelijkertijd trok hij zich het lot van de Amerikaanse arbeider aan, volgens hem het slachtoffer van internationale vrijhandel – waarvan ook de Democraten een groot voorstander waren. Isolationisme en protectionisme waren in zijn ogen het antwoord. Daarin vonden Navarro en Trump elkaar. Nadat Navarro voor hem was gaan werken, registreerde hij zich weer als Republikein.
Wie zich in die tijden tot Republikein bekeerde, bekeerde zich in de eerste plaats tot het trumpisme. Navarro werd een van de loyaalste adviseurs van de president. Navarro was een van de naaste medewerkers van Trump die probeerde de verkiezingsoverwinning van Biden ongeldig te laten verklaren. Hij moest getuigen voor het Congres voor zijn plan om honderd Republikeinse volksvertegenwoordigers Trump als winnaar aan te laten wijzen en kreeg vier maanden cel toen hij dat weigerde.
‘Ik ben naar de gevangenis gegaan zodat jullie niet hoeven’, zei Navarro vlak na zijn vrijlating – het martelaarschap is ook een trumpistisch trekje.
Inmiddels is hij weer terug in de binnenste cirkel van Trump, net als zijn filosofie. De economische groei en lage inflatie in Trumps eerste termijn ziet hij als bewijs dat tarieven, toen alleen opgelegd aan China, niet schadelijk hoeven te zijn.
Daar reageerde Musk dit weekend op. Autohandelaar Musk is een representant van de kapitalistische trumpisten, die zelf geraakt worden door de instortende wereldhandel. Hij pleitte zaterdag tijdens een gesprek via een inbelverbinding met de hardrechtse partij Lega in Italië voor totale vrijhandel tussen de Verenigde Staten en Europa – een geniale vondst die ongeveer neerkomt op de situatie vóór Trumps tarieven.
Navarro daarentegen is een representant van de arbeideristische trumpisten, die nog steeds denken dat ze uiteindelijk iets goeds doen voor de ‘vergeten mannen en vrouwen’ van Amerika.
Daarom vertaalt iemand als Musk zijn Maga-populisme in racisme, armgebaren en cultuurstrijd; Navarro vertaalt zijn Maga-populisme in extreme loyaliteit, verkeerde formules en een wereldwijde handelsstrijd.
Voorlopig bestaan ze nog naast elkaar.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant