In Syrië liggen nog meer dan honderd opslagplaatsen van verboden chemicaliën en chemische wapens. Dat schat de OPCW, de organisatie die toeziet op naleving van het wereldwijde verbod op chemische wapens.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Deze schatting is vele malen hoger dan het getal dat de in december afgezette regering van dictator Bashar al-Assad zelf hanteerde, meldde The New York Times zondag. Assad rapporteerde aan de OPCW niet meer dan 27 locaties waar onderzoek werd gedaan, chemische wapens werden geproduceerd, of opgeslagen.
Die complexen werden door een team van OPCW ontmanteld, maar daarmee waren lang niet alle chemische wapens uit Syrië weg. Volgens de organisatie is dat wel zeker, omdat Assads leger daarna nog jarenlang aanvallen met gifgas bleef uitvoeren. Het precieze aantal locaties is echter altijd een groot raadsel gebleven.
Na de val van Assad is de kwestie opnieuw uiterst actueel geworden. De nieuwe Syrische regering belooft zich aan de internationale wetten en verdragen te houden en alle chemische wapens te vernietigen. Die belofte stuit op scepsis omdat de regering wordt geleid door Hayat Tahrir al-Sham, een islamitische militie die banden had met al-Qaida.
Die banden zijn doorgesneden, verzekeren de nieuwe leiders. De internationale gemeenschap geeft de nieuwe regering daarom voorlopig het voordeel van de twijfel. De nieuwe Syrische minister van Buitenlandse Zaken bracht een paar week geleden een bezoek aan het hoofdkwartier van de OPCW in Den Haag, waar hij benadrukte dat zijn regering de chemische wapens van Assad zal opruimen.
De onduidelijke situatie in het huidige Syrië staat een helder optreden tot nu toe echter in de weg. Amper vier dagen na Assads aftreden voerde Israël luchtaanvallen uit op militaire doelen, waarbij ook bases werden getroffen waar zich mogelijk chemische wapens bevonden. Zekerheid daarover bestaat niet zolang er geen rapporteurs van OPCW worden toegelaten.
Bij de bombardementen kon gifgas vrijkomen, meldde het hoofd van OPCW, Fernando Arias, maar ook kon belangrijk bewijsmateriaal zijn vernietigd dat gebruikt had kunnen worden bij de berechting van Assad en zijn handlangers. Arias sprak op een spoedbijeenkomst van OPCW, op 12 december, die gewijd was aan de onduidelijke situatie in Syrië.
Op 25 december meldde The New York Times dat er nog geen geheime opslagplaatsen van chemicaliën en verboden wapens waren gevonden, maar zondag kwam de krant met het nieuws dat er in Syrië zelfs meer dan honderd verdachte locaties zouden zijn. Het is de eerste schatting van een serieuze onafhankelijke organisatie. De OPCW baseert zich op informatie van externe onderzoekers, ngo’s en op inlichtingen die aangesloten landen hebben ingewonnen.
Het Syrische leger heeft de verboden wapens ingezet tijdens de burgeroorlog, die duurde van 2011 tot Assads val in december 2024. Sinds 2013 heeft de OPCW geprobeerd Syrië over te halen op te houden met chemische oorlogsvoering.
Syrië is een van de 193 staten die zijn aangesloten bij de OPCW en heeft zich verplicht al zijn chemische wapens te vernietigen. Volgens de OPCW zijn er bewijzen dat het Syrische leger tussen 2013 en 2024 desondanks talloze malen gifgas heeft gebruikt, onder meer tijdens een aanval op Douma in 2018. Het regime-Assad wordt ervan verdacht het dodelijke zenuwgas sarin te hebben ingezet. Ook werd chloor- en mosterdgas gebruikt, twee gifgassen die al gebruikt werden in de Eerste Wereldoorlog.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant