Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Het Israëlische leger heeft erkend dat de initiële reactie op het doden van 15 hulpverleners in Gaza niet klopte. Eerder claimde het leger nog dat het konvooi hulpverleners een bedreiging vormde door zonder zwaailichten of sirenes op militairen af te rijden. Daarom zouden de Israëlische militairen het konvooi hebben beschoten.
Maar nadat The New York Times zaterdag een video publiceerde waarin duidelijk te zien is dat de hulpdiensten goed herkenbaar waren en wél zwaailichten voerden, heeft het Israëlische leger de reactie bijgesteld. De video is afkomstig van de telefoon van een van de gedode hulpverleners.
Tijdens een persconferentie hield een legerfunctionaris vol dat ten minste zes gedode hulpverleners gelieerd waren aan Hamas – zonder hier enig bewijs van te leveren. Dat schrijft de BBC.
De functionaris heeft wel toegegeven dat de hulpverleners ongewapend waren toen Israëlische soldaten hen beschoten. De eerdere verklaring, dat de ambulances niet als zondanig herkenbaar waren, was inaccuraat, volgens Israël. Het leger schrijft dat toe aan de getuigenis van de betrokken militairen.
Het land belooft ‘grondig onderzoek’ te doen naar het dodelijke incident.
Frank Rensen
Lees ook: Video opgedoken waarin door Israël gedode hulpverleners in Gaza duidelijk herkenbaar waren
Israël heeft twee Britse parlementsleden aangehouden en de toegang tot het land geweigerd, laat de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Lammy in een verklaring weten. Hij noemt de actie 'onaanvaardbaar, contraproductief en zeer verontrustend'. De politici maakten deel uit van een parlementaire delegatie die een bezoek brengt aan het land.
Sky News meldt op basis van het Israëlische immigratieministerie dat het gaat om de Labour-parlementsleden Yuan Yang en Abtisam Mohamed. Hun is de toegang geweigerd omdat ze verdacht worden van plannen om 'de activiteiten van veiligheidstroepen te documenteren en anti-Israël haat te verspreiden', aldus het ministerie in een verklaring. Beiden vlogen zaterdag vanuit Luton naar Israël.
'Ik heb mijn tegenhangers in de Israëlische regering duidelijk gemaakt dat dit geen manier is om Britse parlementsleden te behandelen. En we hebben vanavond contact gehad met beide parlementsleden om onze steun aan te bieden', zei Lammy. 'De focus van de Britse regering blijft het veiligstellen van een terugkeer naar het staakt-het-vuren en onderhandelingen om het bloedvergieten te stoppen, de gijzelaars te bevrijden en een einde te maken aan het conflict in Gaza', staat in de verklaring van de buitenlandminister.
ANP
De Franse president Emmanuel Macron overlegt maandag met de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi en koning Abdullah II van Jordanië over de situatie in Gaza. Het overleg vindt plaats in Caïro, schrijft Macron op X, die zondag aan een meerdaags bezoek aan Egypte begint.
Begin maart liep een bestand tussen Hamas en Israël af, waarna Israël de aanvallen op de Gazastrook heeft hervat. Afgelopen week begon Israël ook een nieuw grondoffensief. Sinds het einde van het bestand zijn meer dan duizend mensen omgekomen door het geweld.
ANP
Hamas heeft zaterdag een video vrijgegeven van twee Israëlische gijzelaars die nog in leven zijn. In de twee minuten durende video vertellen de twee jongemannen dat ze een Israëlische aanval op Gaza hebben overleefd. Een van de twee heeft een verband om zijn hand en een deel van zijn gezicht.
Wanneer de video is opgenomen is niet bekend. Israël is deze week een nieuw grondoffensief begonnen in Gaza. Hamas zei vrijdag dat dit Israëlische gijzelaars in gevaar brengt, omdat die zouden worden vastgehouden in de gebieden die worden aangevallen.
Volgens de Israëlische krant The Times of Israel zijn de mannen Bar Kupershtein en Maxim Herkin. Het zou het eerste teken van leven van hen zijn, sinds ze naar Gaza werden ontvoerd tijdens de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023. Van de 251 gijzelaars die Hamas meenam, zijn er nog 58 in Gaza. Volgens het Israëlische leger zijn 34 van hen dood. De families van de twee mannen hebben Israëlische media gevraagd de video niet te verspreiden.
ANP
De Amerikaanse president Donald Trump ontvangt maandag de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het Witte Huis. Dat hebben Amerikaanse regeringsfunctionarissen bevestigd. Eerder meldden Israëlische functionarissen al dat Netanyahu naar Washington zou gaan.
De twee leiders bespreken volgens het kantoor van Netanyahu de oorlog in Gaza, de Israëlische gijzelaars die Hamas vasthoudt, het nucleaire programma van Iran en de nieuwe invoerheffingen die de Verenigde Staten hebben opgelegd voor producten uit tal van landen, waaronder Israël. De ontmoeting is op uitnodiging van de Amerikaanse president.
Trump kondigde donderdag een heffing van 17 procent aan op Israëlische producten. Het zou van Netanyahu de eerste buitenlandse leider maken die persoonlijk met de Amerikaanse president onderhandelt over de invoerheffingen.
Ook 'het gevecht tegen het Internationaal Strafhof' (ICC) staat op de agenda. Het ICC heeft tegen Netanyahu een arrestatiebevel uitgevaardigd voor oorlogsmisdaden. De premier loopt het risico te worden aangehouden in landen die zijn aangesloten bij het hof. De VS zijn dat niet en hebben Netanyahu eerder ongemoeid gelaten. De Israëlische premier bezocht Trump ook al in februari, als eerste buitenlandse leider.
ANP
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is van plan om maandag naar het Witte Huis af te reizen om president Trump te spreken. Het zal onder meer gaan over Trumps aangekondigde importtarieven, melden vier bronnen aan nieuwssite Axios.
Als het bezoek doorgaat, is Netanyahu de eerste buitenlandse leider die hierover persoonlijk het gesprek aangaat met Trump. De Amerikaanse president heeft een importheffing van 17 procent aangekondigd op Israëlische producten. Dit terwijl Israël juist had aangekondigd de heffingen op Amerikaanse importproducten te schrappen, in de hoop daarmee onder Trumps handelsoorlog uit te komen.
Om maandag naar de VS te kunnen reizen, moet Netanyahu de rechters in zijn corruptieproces vragen om de geplande hoorzittingen van de rol te halen. Om die reden is het bezoek nog onzeker.
Trump heeft Netanyahu donderdag al telefonisch gesproken, over de beslissing van Hongarije om zich terug te trekken uit het Internationaal Strafhof (ICC). Ook de importheffingen kwamen toen ter sprake. Volgens de vier bronnen ontstond toen het plan om elkaar snel te ontmoeten.
Naar verwachting zullen de twee leiders ook spreken over het nucleaire programma van Iran en de oorlog in Gaza.
Redactie
Enkele dagen na de aangekondigde uitbreiding van het offensief in de Gazastrook, hebben Israëlische troepen meer land in het noorden van het gebied ingenomen. Dat maakt het Israëlische leger bekend. Het hernieuwde offensief gaat gepaard met veel slachtoffers: het Gazaanse ministerie van Gezondheid maakt melding van bijna dertig doden.
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, kondigde woensdag aan dat het leger zijn aanwezigheid in de Gazastrook zou uitbreiden. Sindsdien voerde Israël opnieuw lucht- en grondaanvallen uit in Gaza, waarbij het honderden mensen doodde. Israël beweert 250 terroristen te hebben gedood. Het Gazaanse gezondheidsministerie, dat in handen is van Hamas, meldt dat tientallen vrouwen en kinderen zijn omgebracht.
Volgens gezondheidsautoriteiten heeft het Israëlische leger onder meer een luchtaanval uitgevoerd op een schoolgebouw in Gaza-Stad, waarbij 27 mensen werden gedood. Ontheemde Palestijnen zouden daar onderdak krijgen. Israël weerspreekt dat en stelt dat Hamas het gebouw in gebruik had.
Het hernieuwde offensief heeft er ook toe geleid dat opnieuw veel Palestijnen het gebied hebben verlaten. Nadat het Israëlische leger gisteravond evacuatiebevelen hadden uitgevaardigd voor een buitenwijk ten oosten van Gaza-stad, vertrokken honderden bewoners.
Jasper Daams
Het Israëlische leger heeft de afgelopen dagen honderden mensen gedood in Gaza. Volgens het leger zelf gaat het om 250 terroristen. Het ministerie van Gezondheid van Gaza meldt daarentegen dat er tientallen vrouwen en kinderen zijn omgebracht.
Het offensief van het Israëlische leger, bestaande uit lucht- en grondaanvallen op Gaza, is volgens een woordvoerder in een ‘nieuwe fase’ beland. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu dreigde recentelijk delen van Gaza ‘in te gaan nemen’ als Hamas niet zou instemmen met een nieuw voorstel voor een staakt-het-vuren.
De aanvallen van vandaag lijken de verwezenlijking van die belofte, omdat Hamas gisteren meldde niet in te gaan op dit voorstel. In plaats daarvan verbindt de Palestijnse militante beweging zich aan een ander voorstel van bemiddelaars Egypte en Qatar.
Volgens een correspondent van nieuwssite Al Jazeera in Gaza worden scholen, waar burgers schuilen, getroffen door bombardementen. Bij een bombardement zijn volgens Al Jazeera en het Palestijnse Gezondheidsministerie 29 mensen gedood, waarvan meer dan de helft vrouwen, kinderen en ouderen.
‘Overlevenden rennen van de ene dood naar de andere’, schrijft de Al Jazeera-correspondent. ‘Mensen weten niet of ze de nacht zullen overleven. ‘Veiligheid’ bestaat niet in de woordenschat van de Palestijnen hier.’
Frank Rensen
Bij Israëlische aanvallen op de Zuid-Syrische provincie Daraa zouden zeker negen mensen zijn gedood. Dat meldt het in Londen gevestigde Syrische Observatorium voor de Mensenrechten (SOHR). Israël heeft sinds de omverwerping van het regime van Bashar al-Assad meermaals aanvallen uitgevoerd op het land.
Israël wil dat het zuiden van Syrië volledig wordt gedemilitariseerd. Tegelijkertijd houdt het zelf een strook land bezet langs de Golanhoogte, die het in 1967 al op Syrië veroverde. Volgens een decennia oud akkoord mogen, behalve een VN-vredesmacht, zich geen militairen ophouden in het gebied. Israël meent echter dat die afspraken geen stand meer houden, omdat sinds het vertrek van Assad niemand de naleving daarvan kan garanderen.
Intussen blijft Israël bombardementen uitvoeren op Zuid-Syrië. Volgens het Observatorium voor de Mensenrechten zijn de slachtoffers van de meest recente luchtaanval burgers die wapens hebben opgenomen tegen het oprukkende Israëlische leger. In het westen van Daraa, rondom de stad Nawa zou Israël ook op de grond aanvallen hebben uitgevoerd.
Gisteren voerde Israël ook al luchtaanvallen uit op de meer noordelijk gelegen provincie Hama en de hoofdstad Damascus. Daarbij zouden zeker 16 mensen om het leven gekomen zijn. Het Syrische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de aanvallen ‘een opzettelijke poging om Syrië te destabiliseren’ genoemd. De Israëlische defensieminister Israel Katz heeft op zijn beurt gedreigd met meer aanvallen als Israël meent dat zijn veiligheid in het geding komt.
Thom Canters
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is in Hongarije aangekomen voor een vierdaags bezoek. Hongarije hoort als partij bij het Internationaal Strafhof (ICC) Netanyahu te arresteren, maar de Hongaarse premier Viktor Orbán heeft gezegd dat dit niet gaat gebeuren.
De Hongaarse minister van Defensie ontving Netanyahu op de luchthaven in de hoofdstad, kort na 02.30 uur. ‘Welkom in Boedapest, Benjamin Netanyahu!’, schreef Kristóf Szalay-Bobrovniczky op Facebook.
Het Hof in Den Haag vaardigde in november een arrestatiebevel uit tegen onder anderen Netanyahu op verdenking van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in de Gazastrook. Orbán nodigde Netanyahu een dag later uit voor een bezoek. Hongarije is op papier verplicht het arrestatiebevel uit te voeren, maar het ICC kan dit niet afdwingen.
Netanyahu heeft Israël sinds het bevel één keer eerder verlaten. Hij ging in februari naar de Amerikaanse president Donald Trump in de Verenigde Staten. De VS en Israël erkennen het Statuut van Rome, de basis voor de oprichting van het ICC, niet. Diverse media melden dat Orbán de Hongaarse erkenning mogelijk wil intrekken. (ANP)
Bij bombardementen heeft de Israëlische strijdmacht woensdag zeker 77 mensen gedood in Gaza, meldt nieuwszender Al Jazeera op gezag van hulpverleners. Egypte, Turkije, Saoedi-Arabië en Qatar spreken van een escalatie door Israël.
Bij een aanval op een kliniek van VN-hulporganisatie UNRWA in de noordelijke stad Jabalia kwamen minstens 22 mensen om, onder wie 9 kinderen, meldde de civiele bescherming in Gaza. Volgens Israël was daar behalve een ziekenhuis ook een commandopost van Hamas gevestigd.
Oprukkende Israëlische troepen openen een nieuw militair corridor in Zuid-Gaza, maakte premier Benjamin Netanyahu woensdag bekend. Die snijdt waarschijnlijk de stad Rafah af van de rest van de strook en is volgens Netanyahu nodig om Hamas onder druk te zetten om de resterende gijzelaars vrij te laten. Israël ‘schakelt een versnelling hoger’ in Gaza, zei Netanyahu.
De Palestijnse Autoriteit ziet in de nieuwe corridor bevestiging dat Israël de bezetting van de Gazastrook ‘oneindig wil voortzetten’. (ANP)
Hamas gaat niet in op een voorstel van de Israëlische regering voor een staakt-het-vuren in Gaza. Een Hamaslid heeft dat aan persbureau Reuters meegedeeld en bevestigde dat de Palestijnse groepering zich verbindt aan een ander voorstel van bemiddelaars Egypte en Qatar.
Hamas-leider Khalil al-Hayya liet afgelopen weekend al weten dat er is ingestemd met een voorstel van Egypte en Qatar. Het is niet bekend wat de inhoud daarvan is. De Israëlische regering heeft in samenwerking met de Verenigde Staten de onderhandelaars een tegenvoorstel gedaan.
In januari kwamen Hamas en Israël tot een akkoord over een weg uit de oorlog. De eerste fase daarvan liep vorige maand af, waarna Israël weer massale luchtaanvallen en grondoperaties is gaan uitvoeren. De Israëlische regering wil met een grondoperatie Hamas onder druk zetten om gijzelaars vrij te laten. (ANP)
Het Israëlische leger breidt zijn offensief in de Gazastrook uit. Dat heeft de Israëlische defensieminister Israel Katz aangekondigd. Het doel van het offensief is volgens Katz om meer Gazaans grondgebied in te nemen en toe te voegen aan de ‘bufferzone’ die Israël al langer bezet heeft. Katz’ besluit zal opnieuw leiden tot grootschalige verplaatsingen van de Palestijnse burgerbevolking.
Het is niet duidelijk hoeveel grondgebied Israël wil veroveren. Tijdens het staakt-het-vuren dat in januari inging, had het Israëlische leger zich teruggetrokken uit een groot deel van de Gazastrook. Twee weken geleden maakte Israël echter een eind aan het bestand, waarna het een strook land in het midden van de Gazastrook opnieuw bezette. Deze Netzarim-corridor scheidt het noorden van Gaza van het zuiden. Israël heeft ook delen van het grensgebied met de Gazastrook ingenomen. De grens tussen Egypte en Gaza, de zogeheten Philadelphi-corridor bleef ook tijdens het staakt-het-vuren onder Israëlische controle.
Sinds Israël de oorlog in de Gazastrook heeft hervat, zijn volgens de Gazaanse autoriteiten meer dan duizend Palestijnen gedood. Ook zijn volgens de Verenigde Naties meer dan 140 duizend Palestijnen ontheemd geraakt. Velen van hen waren de afgelopen anderhalf jaar al eerder gevlucht voor het oorlogsgeweld.
Daan de Vries
De Amerikaanse regering stuurt een tweede vliegdekschip naar het Midden-Oosten, maakte het Pentagon dinsdag bekend. De Carl Vinson zal zich voegen bij de Harry S. Truman, die al langer in het Midden-Oosten actief is.
De versterkingen worden doorgevoerd in een periode waarin de Amerikaanse aanvallen op de Houthi's in Jemen zijn toegenomen. Het doel van de Amerikanen is om de scheepvaart in het gebied weer veilig te maken. De Houthi's hebben herhaaldelijk verklaard dat zij schepen in de Rode Zee en de Golf van Aden zullen aanvallen zolang Israël aanvallen op Palestijnen uitvoert.
President Trump verklaarde dat de Houthi's moeten ophouden: ‘Stop met aanvallen op Amerikaanse schepen en wij zullen ook ophouden met schieten op jullie. Anders zijn we nog maar net begonnen en moet de echte pijn nog komen, voor de Houthi's en voor hun sponsors in Iran.’
De Houthi's maakten dinsdag bekend dat door vermoedelijk Amerikaanse aanvallen drie mensen om het leven zijn gekomen en twee gewond zijn geraakt in Hodeida, aan de Rode Zeekust in Jemen.
‘Ik veroordeel de aanval van het Israëlische leger op een medisch en noodhulp konvooi op 23 maart, waarbij 15 medisch personeel en humanitaire hulpverleners in Gaza omkwamen’, schrijft VN-mensenrechtencommissaris Volker Türk dinsdagavond in een persbericht.
Ook noemt hij het ‘zeer verontrustend’ dat de lichamen van de slachtoffers pas acht dagen later werden ontdekt, begraven nabij ‘hun duidelijk gemarkeerde voertuigen’. ‘Dit roept belangrijke vragen op met betrekking tot het gedrag van het Israëlische leger tijdens en in de nasleep van het incident’, aldus Türk.
Afgelopen zondag werden de lichamen van acht medewerkers van de Rode Halve Maan, zes medewerkers van de Palestijnse reddingsdienst en een VN-medewerker geborgen. De lichamen lagen in een ondiep massagraf, net als de restanten van vijf ambulances, een brandweerwagen en een VN auto.
‘We graven ze op in hun uniform, met hun handschoenen aan. Ze waren hier om levens te redden. In plaats daarvan, eindigden ze in een massagraf’, zei Jonathan Whittall, hoofd van het VN Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden, ter plaatse.
De medewerkers waren sinds zondag 23 maart vermist. Een ambulance van de Rode Halve Maan rukte die middag uit vanuit Rafah in het zuiden van de Gazastrook om slachtoffers van een Israëlische aanval te helpen, maar kwam zelf onder vuur te liggen. Vervolgens rukten andere ambulances uit om hun gewonde collega’s te redden.
Alle wagens werden beschoten door het Israëlische leger, waarna er niets meer van hen werd vernomen. Het duurde vijf dagen voordat het Israëlische leger het VN Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden toestemming gaf om de rampplek te bezoeken.
Israël heeft niet gereageerd op de vondst van het massagraf. Wel heeft het Israëlische leger erkend dat het op 23 maart een konvooi met ambulances en een brandweerwagen heeft beschoten. De groep voertuigen zou als verdacht zijn aangemerkt omdat ze geen alarmlichten of koplampen aan hadden en er niet van te voren coördinaten waren doorgegeven.
De Rode Halve Maan benadrukt dat dit niet de afspraken zijn, dat de gebeurtenissen bij daglicht plaatsvonden en dat de voertuigen duidelijk herkenbaar waren.
De internationale gemeenschap heeft geschokt gereageerd op deze schending van het oorlogsrecht. Volgens de internationale federatie van het Rode Kruis en de Rode Halve Maan (IFRC) is het de dodelijkste aanval op zijn hulpverleners sinds 2017.
‘Ik ben er kapot van. Ze droegen emblemen die hen hadden moeten beschermen; hun ambulances waren duidelijk gemarkeerd’, reageerde IFRC secretaris-generaal Jagan Chapagain. Een negende medewerker van de Rode Halve Maan wordt nog altijd vermist.
VN-organisaties roepen beide partijen op zich aan het oorlogsrecht te houden, maar benadrukken de verantwoordelijkheid van Israël als bezettingsmacht. ‘Mijn kantoor heeft bij verschillende gelegenheden zorgen geuit over de detentie en moord op medisch en noodpersoneel in Gaza, die onder extreem moeilijke omstandigheden werken. Honderden van hen zijn de afgelopen 18 maanden vermoord’, schrijft Volker Türk.
Ook roept Türk op tot een ‘onafhankelijk, snel en grondig onderzoek’ naar de aanval van 23 maart, zodat de verantwoordelijken ter verantwoording kunnen worden geroepen. De Verenigde Staten reageerden enkel dat alle partijen zich aan het humanitair recht moeten houden. Dinsdagavond ontweek de woordvoerder van het Witte Huis vragen van journalisten over het incident en herhaalde dat Trump toegewijd blijft aan Israël.
Carlijn van Esch
Op de bezette Westelijke Jordaanoever zijn drie Palestijnen gewond geraakt bij een aanval van Israëlische kolonisten. Dat meldt het Palestijnse persbureau Wafa. De aanval vond plaats in het dorp Duma, in de buurt van de stad Nablus. Kolonisten voeren regelmatig zulke aanvallen uit.
Volgens het dorpsbestuur van Duma waren enkele honderden Israëlische kolonisten betrokken bij de aanval. Zij zouden voertuigen en landbouwgrond in brand hebben gestoken. Toen de inwoners hen probeerden weg te jagen, zouden de kolonisten ook met (rubber)kogels hebben geschoten. De drie mensen die daarbij gewond raakten zijn overgebracht naar het ziekenhuis, meldt de Palestijnse Rode Halve Maan.
Het dorpsbestuur beschuldigt het Israëlische leger ervan de aanvallers beschermd te hebben. Militairen ter plaatse zouden traangas hebben ingezet tegen dorpsbewoners. Volgens internationale en Israëlische mensenrechtenorganisaties is het leger nauw betrokken bij het koloniseren van de Westoever.
Het Israëlische leger zegt berichten te hebben ontvangen over tientallen kolonisten die brand zouden hebben gesticht in Duma. Toen dat resulteerde in een gewelddadige confrontatie tussen kolonisten en Palestijnse inwoners, zou het leger naar eigen zeggen hebben ingegrepen.
Aanvallen door kolonisten komen met grote regelmaat voor. Afgelopen week werd de Palestijnse Oscarwinnaar Hamdan Ballal opgepakt, nadat kolonisten zijn dorp Susiya hadden bestormd. Naar eigen zeggen werd hij mishandeld door een kolonist en twee militairen.
Thom Canters
Lees hier op de reportage van correspondent Rob Vreeken: Op de Westoever biedt ook een Oscar geen bescherming: ‘Ze kwamen met stenen, stokken en pepperspray’
Het Wereldvoedselprogramma (WFP) heeft dinsdag aangekondigd al haar bakkerijen in Gaza te sluiten. De meelvoorraden van het VN-agentschap raken op en kunnen vanwege de voortdurende Israëlische hulpblokkade niet worden aangevuld. Honderdduizenden mensen zijn afhankelijk van het pitabrood van deze bakkerijen, zegt Olga Cherevko, woordvoerder van het Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken van de VN.
Een paar weken geleden moest WFP al zes bakkerijen sluiten, maar nu zijn ook de 19 overgebleven bakkerijen stuk voor stuk dicht. Een verslaggever van Al Jazeera in Gaza Stad ging dinsdag de hele stad af, maar kon nergens brood vinden. Alle bakkers houden hun deuren gesloten vanwege gebrek aan meel en brandstof voor de ovens.
Israël blokkeert sinds begin maart de toevoer van alle soorten hulpgoederen naar de Gazastrook. Op 18 maart maakte het bovendien een definitief einde aan de wapenstilstand met hevige bombardementen en een nieuw grondoffensief. Volgens Israël is er tijdens het staakt-het-vuren genoeg eten binnen gekomen om de 2 miljoen inwoners van het gebied voorlopig te voeden, maar VN-agentschappen zeggen dat de opgebouwde voorraden inmiddels leeg zijn.
De door WFP gerunde bakkerijen vormden voor veel Gazanen een levensader. Kort na het ingaan van de blokkade gingen de prijzen van voedsel in Gaza over de kop en inmiddels zijn veel marktkramen en winkels leeg. Akkers en andere vormen van voedselproductie zijn door de oorlog verwoest. ‘We staan op het punt om in een hongersnood terecht te komen’, zegt de Palestijnse reddingsdienst dinsdag over de nijpende voedseltekorten.
Carlijn van Esch
Oud-marinecommandant Eli Sharvit wordt toch niet het nieuwe hoofd van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet. Premier Benjamin Netanyahu had hem gisteren nog voorgedragen, maar is vandaag teruggekomen op dat besluit na kritiek binnen zijn eigen kabinet.
Sharvit nam in 2023 deel aan grote demonstraties tegen de overheid en toonde zich positief over overeenkomsten met Libanon waar Netanyahu zich fel tegen verzette. Ook schreef Sharvit een opiniestuk met kritiek op het klimaatbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump, een bondgenoot van Netanyahu’s regering.
Wie de Shin Bet nu wel moet gaan leiden is nog niet bekend. Op 21 maart werd de vorige baas van de dienst, Ronen Bar, ontslagen door Netanyahu wegens een ‘gebrek aan vertrouwen’. Critici stellen echter dat Netanyahu Bar ontsloeg omdat de Shin Bet een fraude-onderzoek is gestart naar kabinetsleden van Netanyahu.
Het Israëlische Hooggerechtshof blokkeerde het ontslag van Bar tijdelijk nadat de oppositie een petitie indiende. Netanyahu kreeg wel toestemming om ondertussen naar een vervanger van Bar te zoeken. De uitspraak van het Hooggerechtshof blijft van kracht totdat de rechtbank de petitie heeft behandeld. Daar neemt het Hof tot uiterlijk 8 april de tijd voor.
Frank Rensen
Bij Israëlische aanvallen zijn in de afgelopen tien dagen zeker 322 kinderen omgekomen in de Gazastrook. Dat zegt Unicef, de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. Daarnaast raakten meer dan 600 kinderen gewond.
'De meerderheid van deze kinderen was ontheemd, zocht onderdak in tentjes of in beschadigde woningen', aldus de VN-organisatie. Bij de cijfers zijn ook de kinderen inbegrepen die werden gedood of verwond bij de Israëlische aanval op het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis op 23 maart.
Op 18 maart verbrak Israël de wapenstilstand met hevige bombardementen en een nieuw grondoffensief. 'Daarmee worden de kinderen opnieuw ondergedompeld in een cyclus van moordend geweld en ontbering', zegt Unicef-baas Catherine Russell in de verklaring.
Belga
Het Israëlische leger zegt dinsdag dat het een leider van de Libanese beweging Hezbollah heeft gedood bij luchtaanvallen op een wijk in het zuiden van Beiroet.
In een gezamenlijk persbericht zeggen het leger en de veiligheidsdienst Shin Bet dat de aanval was gericht op een Hezbollah-lid dat 'Hamas-strijders aanstuurde en hen hielp met de voorbereiding van een belangrijke terreuraanval tegen Israëlische burgers in de nabije toekomst'. Het is nog niet duidelijk om wie het gaat.
Bij de aanval kwamen volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid drie mensen om het leven. Zeven anderen raakten gewond. Getuigen melden schade aan een gebouw met drie verdiepingen in een van de zuidelijke wijken van Beiroet. Er zou vooraf door het Israëlische leger niet zijn gewaarschuwd voor de aanval.
Het is de tweede aanval op de Libanese hoofdstad sinds de wapenstilstand tussen Israël en Hezbollah van november. Vrijdag voerde Israël ook al luchtaanvallen op Beiroet uit.
Belga, ANP
De extreemrechtse Israëlische minister van Financiën, Bezalel Smotrich, stapt tijdelijk op uit de regering van premier Benjamin Netanyahu. Het gaat volgens The Times of Israel om een politieke manoeuvre, uit onvrede over de eveneens ultrarechtse minister Itamar Ben-Gvir die onlangs weer toetrad tot de Israëlische regering.
Bij het ingaan van het staakt-het-vuren met Hamas stapte Ben-Gvir op als minister van Binnenlandse Veiligheid, uit protest tegen het bestand. Deze maand trad hij opnieuw toe tot de regeringscoalitie van Netanyahu, nadat het Israëlische leger de wapens weer had opgepakt. Ben-Gvir zou bij zijn terugkeer meer ministersposten hebben geëist, tot onvrede van Smotrich.
De partij van Smotrich, Religieuze Zionisten, beweert dat Ben-Gvir afspraken heeft geschonden. Doordat een partijgenoot van Ben-Gvir vasthoudt aan zijn plek in het Israëlische parlement, kan een van Smotrichs partijgenoten deze niet meer innemen. Door nu zijn ministerspost neer te leggen en zelf terug te keren in het parlement probeert Smotrich de zetel veilig te stellen voor zijn partij.
Jasper Daams
Israël heeft een tegenvoorstel gedaan voor een nieuwe wapenstilstand in Gaza. Dat meldt persbureau Reuters op basis van anonieme Israëlische overheidsfunctionarissen. Het voorstel komt nadat Hamas afgelopen weekend had gezegd akkoord te zijn met een voorstel dat Egyptische en Qatarese bemiddelaars hebben gedaan. In dat voorstel zou de militante beweging vijf Israëlische gijzelaars vrijlaten in ruil voor een wapenstilstand van vijftig dagen.
In het Israëlische voorstel moeten meer gijzelaars vrijkomen. De ingewijden zeggen tegen Reuters dat in ruil voor een wapenstilstand van ‘40 tot 50 dagen’ de helft van de nog 24 levende Israëlische gijzelaars moet terugkeren, evenals de helft van de 35 omgekomen gijzelaars. Hamas heeft nog niet gereageerd.
Netanyahu zelf stelde zondag dat het Israëlische leger de druk op Hamas zou gaan opvoeren, maar dat Israël bereid is om te blijven onderhandelen om tot een wapenstilstand te komen. Volgens Netanyahu is ‘constante militaire druk’ de beste manier om de Israëlische gijzelaars terug te krijgen.
Ook zei de premier dat Hamas zich moet demilitariseren om een einde te maken aan de oorlog in Gaza. De overgebleven top van Hamas zou de mogelijkheid krijgen om Gaza te verlaten en de Gazanen zouden, in navolging van Trumps ‘Gaza-plan’, de kans krijgen om vrijwillig te vertrekken. Hamas sluit demilitarisatie echter uit.
Yassin Boutayeb
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft oud-marinecommandant Eli Sharvit aangewezen als hoofd van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet. Hij moet het stokje overnemen van Ronen Bar, die Netanyahu naar eigen zeggen ontsloeg vanwege ‘een gebrek aan vertrouwen’ na de Hamas-aanval van 7 oktober 2023.
Critici stellen echter dat Netanyahu Bar heeft ontslagen omdat de Shin Bet een fraude-onderzoek is gestart naar kabinetsleden van Netanyahu. Die zouden in ruil voor contanten de Qatarese belangen hebben behartigd. Netanyahu ontkent dat het ontslag iets te maken heeft met het onderzoek.
Of Sharvit de baan daadwerkelijk krijgt, is nog niet duidelijk. Het Israëlische Hooggerechtshof heeft geoordeeld dat Bar aan moet blijven als Shin Bet-hoofd totdat het heeft besloten of zijn ontslag terecht is. Op 8 april zal het hof de bezwaren tegen zijn ontslag horen. Netanyahu mocht in de tussentijd wel al een mogelijke opvolger zoeken.
Het ontslag van Bar leidde afgelopen weken tot grootschalige protesten in onder meer Jeruzalem. Gevreesd wordt dat Netanyahu de Israëlische democratie afbreekt door zich te ontdoen van kritische overheidsfunctionarissen en zich te omringen met loyalisten.
Leden van de Israëlische oppositie waarschuwen daar bij een eventuele benoeming van Sharvit al voor. Ze zeggen dat hij een 'uitstekende commandant is geweest’, maar dat hij ‘moet beloven loyaal te zijn aan de Israëlische staat en niet aan Netanyahu’.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft een evacuatiebevel afgegeven voor het grootste deel van Rafah, de meest zuidelijke stad van Gaza. Een woordvoerder van het leger zegt dat Israëlische militairen op korte termijn ‘intense aanvallen’ gaan uitvoeren. Inwoners moeten, zo staat in het evacuatiebevel, vluchten naar de kustplaats Mawasi (Zuid-Gaza).
Israël heeft de afgelopen week al aanvallen uitgevoerd in Rafah. Daarbij doodden Israëlische militairen vorige week vijftien Palestijnse hulpmedewerkers. Hun lichamen zijn zondag gevonden door medewerkers van het Palestijnse Rode Kruis. Israël heeft bevestigd de medewerkers te hebben gedood en gaf als verklaring dat ze in een ‘verdacht voertuig’ reden.
Bij de aanval op de hulpmedewerkers zijn ook werknemers van het VN-agentschap voor mensenrechten in Gaza (OCHA) gedood. Het hoofd van het agentschap, Jonathan Whittall, is in Rafah om de lichamen op te halen. Hij zegt dat Israëlische militairen gericht schieten op vluchtende Palestijnen uit Rafah. ‘We zagen dat een Palestijnse vrouw door haar hoofd werd geschoten. Toen een man haar probeerde op te pakken, werd hij ook doodgeschoten’, aldus Whittall.
Israël zegt al langer een nieuwe grondoperatie te beginnen in het zuiden, om een ‘bufferzone te creëren en Hamas-terroristen uit te schakelen’. Sinds 18 maart voert Israël dagelijks luchtaanvallen uit op verschillende delen van Gaza en schieten Israëlische militairen weer met scherp. Volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid, dat onder controle staat van Hamas, zijn sinds 18 maart zeker negenhonderd Palestijnen gedood.
Yassin Boutayeb
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten van afgelopen week:
• Humanitaire hulpgoederen als voedsel en medicijnen komen Gaza al zeker drie weken niet binnen. Dat zegt VN-hulporganisatie UNRWA. Volgens de baas, Philippe Lazzarini, hebben de Gazanen sinds het begin van de oorlog in oktober 2023 nog niet zo lang zonder hulpleveranties gezeten.
• Israël erkent dat het vorige week zondag ambulances heeft beschoten in de Gazastrook. Dat meldt persbureau AFP op basis van een verklaring van het Israëlische leger. Bij de aanval zouden twee hulpverleners zijn omgekomen. Negen medewerkers van hulporganisatie Rode Halve Maan en vijf van de Palestijnse reddingsdienst worden sindsdien vermist. De Rode Halve Maan zegt dat Israël geen toestemming geeft om in het gebied op zoek te gaan naar de vermisten.
• De militante beweging Hamas heeft een door Egypte en Qatar bemiddeld nieuw voorstel voor een staakt-het-vuren in Gaza geaccepteerd. ‘We hebben het voorstel ontvangen en geaccepteerd’, zo citeert persbureau Reuters Khalil al-Hayya, de onderhandelaar van Hamas. Die zegt te hopen dat Israël het voorstel niet zal ondermijnen.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant