Decennialang was Harmen Siezen (84) misschien wel de populairste nieuwslezer van het NOS Journaal. Dit weekend overleed Siezen, die lof voor zijn werk maar onnodig vond.
is journalist en columnist van de Volkskrant.
Hij hield best wel van een grapje. Als het ging om de rivier de Po die buiten de oevers was getreden, dan kon hij er glimlachend bij zeggen: ‘Die van de kruiswoordpuzzels’. En als het Journaal sloot met een reportage over een feministisch congres, vervolgde hij: ‘En nu het weer, door de mannen van het KNMI’. ‘Ik had best wel een cabaretier als Youp van ’t Hek willen zijn’, liet hij zich eens ontvallen.
Maar die frivoliteiten waren uitzonderingen. Harmen Siezen – 33 jaar een van de bekendste nieuwslezers van het NOS Journaal – was juist een presentator zonder poespas. Hij begon in 1975 als presentator en zou het tot 2002 volhouden. Dat was een jaar nadat hij tot beste nieuwslezer van Nederland was gekozen.
Die lof hoefde niet. Hij noemde zich in een interview met NRC Handelsblad in 1985 ‘een ventje dat maar het journaal leest’. Gezaghebbende topjournalisten, zoals de anchormen van de Amerikaanse zenders, bestonden in Nederland niet.
Hij zag zijn taak naar eigen zeggen toch vooral als doorgeefluik. Met de tekst van de bulletins bemoeide hij zich zelden. Emoties liet hij ook niet doorschemeren. Maar met zijn blik en toon leek bij hem al het nieuws toch iets minder erg dan bij Fred Emmer of Joop van Zijl.
Harmen Reinoud Siezen werd eind 1940 als zoon van een dominee geboren in het pittoreske Zeeuwse dorpje Noordgouwe. Hij zou hier tijdens de oorlogsjaren blijven. Na de oorlog werd zijn vader veelvuldig overgeplaatst naar andere gemeenten, waaronder Den Haag, Rotterdam en Zaltbommel, zodat hij vele plekken in Nederland leerde kennen. Hij was een slimme jongen die met gemak het gymnasium voltooide.
Op zijn 16de scheidden zijn ouders, wat toen in Nederland nog als een schandaal werd gezien, zeker in predikantengezinnen. Siezen studeerde een jaar in de VS, maar had toen al de ambitie journalist te worden.
In 1962 kon hij een dienstverband krijgen bij het Amerikaanse persbureau UPI (United Press International) in Den Haag. De doorbraak kwam al een jaar later toen hij diskjockey werd bij de populaire piratenzender Radio Veronica. Met zijn droogkomische stijl werd hij populair bij de jonge luisteraars van deze zender.
Drie jaar later verruilde hij Veronica voor de Tros. In 1969 volgde de overstap naar het NOS Journaal, waar hij eerst verslaggever werd. Dat beviel hem maar matig, vertelde hij in NRC. Hij vond het niet prettig om ’s avonds door een redacteur opgebeld te worden met de opdracht: ‘Daar moet je naartoe’. ‘Dat was niets voor mij.’
Oude coryfeeën als Rien Huizing en Frits Thors schoolden hem vervolgens in de klemtonen en spreeksnelheid, zodat hij in 1975 nieuwslezer kon worden. Daar voelde hij zich als een vis in het water. Zijn presentatiestijl straalde een olijke rust uit die kijkers heel prettig vonden.
Het Simplisties verbond van Koot & Bie stak regelmatig de draak met de ongenaakbaar lijkende Harmen Siezen toen hun satirische show nog vlak voor het NOS Journaal werd uitgezonden. Onder het motto ‘Harmen Siezen, we hebben je in de smiezen’ probeerden ze hem na te doen, vlak voordat hij het journaal opende.
In 1989 besloot hij plotseling over te stappen naar TV10, het eerste commerciële netwerk dat door Joop van den Ende was opgezet. Het ging hem niet alleen om het geld, zo zei hij, maar ook om een andere uitdaging. Hij werd ontslagen bij de NOS, maar kwam na zeven maanden alweer terug toen TV10 mislukte.
Helemaal goed kwam het niet meer. De presentatie van het achtuurjournaal, de meestbekeken nieuwsrubriek, was naar Joop van Zijl gegaan. Siezen moest het doen met de vroege, late en zondagsjournaals.
Oud-collega Lars Anderson herinnert dat toenmalig hoofdredacteur Gerard van der Wulp daarin een sleutelrol speelde. ‘Harmen was een heel bescheiden en collegiaal iemand. Maar dit vond hij toch wel heel erg jammer. Eigenlijk was er sprake van een soort miskenning, zo dacht hij.’
Op 13 september 2002 nam hij definitief afscheid als presentator van het NOS Journaal na in 33 jaar liefst zeventienduizend journaals te hebben gepresenteerd. Aan het einde van zijn laatste uitzending kreeg hij bloemen overhandigd van collega Philip Freriks. Siezen toonde zich nogal gepikeerd over deze geste terwijl hij nog bezig was met de afsluiting. Hij gaf amper reactie en zei: ‘Dames en heren, ik wens u een goede avond.’
- In 1991 kreeg Siezen de slappe lach tijdens het presenteren van een onderwerp over zadelpijn. Oorzaak was dat hij collega’s aan de andere kant van het glas heel hard hoorde lachen, toen hij de nogal banale gevolgen van zadelpijn voorlas.
- Een keer hoorden Van Kooten en De Bie dat Siezen een nieuwe bril had aangeschaft. Ze besloten dezelfde bril aan te schaffen en die op te zetten vlak voor het begin van het Journaal, met de opmerking dat die bril door de fabrikant aan alle presentatoren was aangeboden. Siezen pakte ze terug door vlak voor de gong, waarmee het journaal begon de bril af te zetten, zodat de grap mislukte.
- Na zijn vertrek bij de NOS lonkten nieuwe uitdagingen, zoals een gastoptreden bij het Zuidelijk Toneel en het voorlezen van dictees op locatie. Ook was hij nog enige tijd presentator van NCRV’s Nationale nieuwsquiz en van enkele Teleac-programma’s. Eind 2015 brak hij bij een val twee nekwervels waardoor hij niet bij een reünie-uitzending van journaalpresentatoren kon zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant