Frodo Gaymans heeft succes als exponent van het almaar uitdijende peloton cosmetische artsen. Hij is uniek in zijn soort, zegt hij zelf, misschien wel wereldwijd. Een portret, om te laten zien hoe een industrie werkt.
is verslaggever van Volkskrant Magazine.
Oog in oog met zijn eigen tronie staat Frodo Gaymans (47) stil bij het moment dat hij de spuit zette in zijn aangezicht. Met zijn vinger gaat hij aandachtig langs de kaaklijn van de digitale afbeelding van zijn vroegere ikken.
De godfather onder de cosmetische artsen, zoals hij in de branche wordt genoemd, zit in ontspannen toestand voor een beeldscherm in de naar hemzelf vernoemde kliniek in Amsterdam: Dokter Frodo.
Je kunt hem een goed afgebakken exponent noemen van het alsmaar uitdijende peloton cosmetische artsen. Het gezelschap telt tot negenhonderd medici, verspreid over meer dan tweehonderdvijftig klinieken.
Slechts tweehonderd artsen daarvan, onder wie Dokter Frodo, dragen de beschermde titel ‘cosmetisch arts KNMG’, geregistreerd door beroepsvereniging NVCG. En dan is er ook nog een grote groep verpleegkundigen die de botoxspuit hanteert, en de legio medisch specialisten en chirurgen die met het injecteren van fillers zeg maar hun wintersport financieren.
Gaymans (spreek uit: Gaaimans) is een van de talloze eenpitters in deze branche met een eigen kliniek en een team van consulenten, huidtherapeuten en één collega-arts. Per jaar doet hij zo’n vijfduizend sessies, veelal fillers en botox. Voor grote ketens van klinieken, zoals Faceland, City Clinics en BM Clinics, die inmiddels in handen zijn van private equity-bedrijven, haalt hij zijn neus op. Hij noemt ze budgetklinieken, geobsedeerd door geld.
Frodo Gaymans, vernoemd naar Frodo Baggins, de stille, bescheiden held uit J.R.R. Tolkiens In de ban van de ring, gelooft niet in het snelle prikje en spuitje. Hij vindt dat hij als antroposoof en aanhanger van de holistische benadering, beter werk levert dan veel van zijn goedkopere collega’s.
De hele mens houdt hij onder het vergrootglas – de angsten en onzekerheden, de levensgeschiedenis en de sociale context – voordat de spuit in het voorhoofd belandt. Veel artsen, aldus Dokter Frodo, kijken niet goed naar de cliënt, maar zien alleen de klus: lippen die zo snel mogelijk moeten worden vergroot.
Advies van de kliniek – Esma Linnemann (46) onderzoekt wat ervoor nodig is om er ‘fris en verzorgd’ uit te zien. ‘Eigenlijk ben je te laat voor botox’
Toch te ijdel – Presentatrice Anita Witzier zwichtte voor de facelift: ‘Ik was er heel blij mee, maar dacht ook: wat ben jij een laffe muts, Witzier’
Early adaptors – Vier botox-gebruikers van het eerste uur: ‘Mijn botoxarts is mijn beste vriend’
In zijn Frodo-achtige bescheidenheid zegt hij uniek in zijn soort te zijn, misschien wel wereldwijd, omdat hij zulke lange indringende gesprekken voert met zijn klandizie, de natuurlijke look laat prevaleren, en zich ook nog eens geïnspireerd voelt door kunst, filosofie en psychologie – al zijn er andere cosmetische artsen die menen dat de uitgelaten salesman in Dokter Frodo soms wel heel erg de overhand heeft. En dat een langere behandeltijd, en het ruimer toedienen van de fillers, goed is voor zijn kas, gevuld door high end-cliënten.
Ook belangrijk om te weten is dat hij een uithangbord is van de Amerikaanse farmaceutische multinational Abbvie; hij mag zich international trainer noemen. Hij betrekt zijn fillers en botox van de Abbvie-fabriek in Westport, een schilderachtig dorp aan het uiterste puntje van de westkust van Ierland dat ook wel ‘botoxtown’ wordt genoemd.
Op het moment dat Dokter Frodo zichzelf als object in het vizier kreeg, was hij 43 jaar oud, vier jaar geleden. Hij meende dat hij een eind moest maken aan een bestendig gevoelde irritatie.
Hij besloot zijn professionele kennis toe te passen op zichzelf. Niet dat hij qua looks echt wat te klagen had, hij was niet voor niets in zijn jonge jaren een internationaal opererend fotomodel geweest. Maar er knaagde iets, echt stunning kon hij zichzelf niet noemen. Hij zag er goed geconserveerd uit als begin veertiger, zeg maar, gewoon een mooie iets oudere man.
Maar gatverdarrie, dat vrouwelijke koppie. En: een klein kinnetje. Geen lekker jukbeen. Net geen goeie kaaklijn.
Dokter Frodo besloot dat hij het anders moest aanvliegen met het uiterlijk van zijn eigen ik.
Er diende meer hoekigheid te komen in zijn gezicht, een krachtiger look. Hij vindt dat als hij mensen bewust wil maken van zijn esthetisch-cosmetische inzichten, hij er daadkrachtiger uit moet zien. Het gezicht als communicatiemiddel; als hij er beter uitziet – rustig, eerlijk, ontspannen en dus ontvankelijk – heeft hij beter contact met zijn klanten.
Nooit wilde hij mannen behandelen, laat staan zichzelf. Hij heeft het sowieso niet op ijdele mannen. Mooier werd in zijn branche lang gedefinieerd als gladder en ronder. Hij had al dat ronde, en hij was ook best glad, dus wat zou hij ermee opschieten. Tot hij op een dag meedeed aan onderzoeken van collega’s hoe het charisma van een man kon worden verbeterd door meer nadruk te leggen op de kaak en de kin.
Daar was de eyeopener: wacht ’ns even, dat is wat zijn gezicht ook nodig had: meer volume, met fillers in de kaak en kin, om er manhaftiger uit te zien.
Hij is geen man met veel testosteron. Hij vindt zichzelf best een vrouwelijke man, met een open, zachte uitstraling en dito stem, met licht-Brabantse tongval. Hij heeft niet wat echt mooie testosteronmannen typeert, zegt hij. Wel vindt hij dat hij een mooie grote mond met tanden heeft, een okaye neus en een weelderig, ongeverfd kapsel.
Dokter Frodo is zichzelf gaan behandelen. Want je weet als cosmetisch arts toch waar je het anatomisch wilt hebben. Dus: de eigen spuit hanteren. Uiteindelijk is hij zelfs best ver gegaan met het opvullen van zijn jukbeen, kin, kaaklijn en voorhoofd om meer lijn in zijn gezicht te krijgen. Hij heeft in totaal 23 milliliter aan fillers in zijn gezicht, en hij heeft zichzelf in die vier jaar zo’n twintig keer met botox geïnjecteerd.
Zijn vrouw Daphne, huisarts van beroep, vond er eigenlijk niet zo veel van. Ja wel mooi. Ja leuk. Mooier. Zo gaat het vaker, zegt hij, voor partners lijkt het niet veel uit te maken. Bij het gezicht van een geliefde, of je nou lelijk bent of prachtig, kijk je naar iemands Gestalt. Bij partners gaat het om wat iemand uitstraalt. Hoe voelt iemand zich. Al heeft iemand een mooie kop, als hij of zij de hele tijd chagrijnig is, is dat wat telt.
Als je Dokter Frodo vraagt of hij er per se beter uit wil zien omdat hij nou eenmaal in deze gezichtsverfraaiingsbusiness zit, schudt hij zijn hoofd. Voor hem gaat het niet om zelfoptimalisatie, maar om balans en authenticiteit. Hij kijkt nooit in de spiegel. Wel noemt hij het belangrijk om aan jezelf te werken, het lichaam (inclusief hoofd) is zoals bekend de tempel van de ziel.
Hij wil gaarne zijn tempeltje op orde houden, Dokter Frodo.
Dat hij voor deze branche heeft gekozen, heeft een sterk persoonlijke achtergrond. Een trauma is wellicht een te groot woord, maar het is wel iets dat ergens in zijn onderbewustzijn rondspookt. Hij spreekt van een belemmerende gedachte, van een innerlijke stem die zegt: je bent nooit goed genoeg.
Want het was zijn vader die regelmatig kritisch was over zijn uiterlijk. Aanvankelijk besefte hij het niet echt, het hoorde erbij. Totdat zijn zus hem op een dag erop attendeerde: het is toch eigenaardig dat hij je telkens wijst op allerlei onvolkomenheden in je voorkomen.
Oh, je bent stevig geworden, zei zijn vader dan. Of: dit is niet goed aan je gezicht. Of: je ziet er wel goed uit, maar… Slaap je wel goed? Je hebt van die wallen onder je ogen.
Zijn vader, Joris Gaymans, is beeldend kunstenaar, en nogal van de esthetiek en het perfectionisme. Hij maakt bronsplastieken, mooie strakke beelden die overal in Dokter Frodo’s kliniek zijn terug te vinden. Senior ziet eruit als een tanige, gespierde man. Frodo heeft lang voor hem gewerkt, als jongeling.
Ook dat is bepalend geweest voor zijn beroepskeuze, zegt hij. Zijn taak was het verfijnen van zijn vaders polyestersculpturen. Uit de gieterij kwam de mal en die moest worden afgewerkt. Uren, dagen, weken schuren, vijlen of slijpen. De verhoudingen werden verbeterd, de onvolmaaktheden eruit, hij moest zorgen voor strakke lijnen, de goeie rondingen.
Ja, zegt hij, dat is eigenlijk wat hij nog steeds doet: het afwerken van beelden, in dit geval mensen. Hij is geen maker, maar een verfijner, iets kloppend maken, vervolmaken. Of je kunt hem een restaurateur noemen, iemand die herstelt, een vergeten meesterwerk opnieuw tot leven weet te brengen. Nog een metafoor: hij redigeert als het ware een tekst die er al was.
Aan de andere kant is er zijn moeder, zij is astroloog en verpleegkundige. Zij probeert met mensen, vanuit hun horoscoop, te praten over weggestopte problemen. Ja, daar raakt zijn moeder het werk van Dokter Frodo – hij noemt zich in die zin echt een kind van beide ouders. Ook hij vindt dat hij op zoek moet naar pijnpunten van klanten, hen moet ontdoen van belemmeringen en vooruit moet helpen.
Iemands gevoel van schoonheid op orde brengen is belangrijker dan het uiterlijk zelf, zegt hij met gevoel voor tegelwijsheden.
Ach, die Dokter Frodo met zijn gezwets over balans, over het kijken naar de hele mens, hoort hij andere artsen zeggen. Doe toch effe normaal man, het is gewoon die fronsrimpel aanpakken.
Pats! Boem! Klaar!
Daar valt warempel de fronsrimpel in zijn behandelkamer, terwijl er buiten de kliniek in Amsterdam-Oud Zuid een bouwsteiger luidruchtig wordt afgebroken. De fronsrimpel is voor Dokter Frodo het vlaggetje in de mast van de zeilboot dat aangeeft waar de wind vandaan komt, een uiting van het algehele welbevinden.
Hij citeert de inzichten van de beroemde Oostenrijkse neuroloog en psychiater Viktor Frankl als hij uitlegt hoe je een groot probleem aan een klein probleem moet koppelen. Als je het kleine probleem (lees: de fronsrimpel) hebt opgelost, kun je het grote probleem (lees: niet lekker in je vel zitten) aan.
Ik zie er zo vermoeid uit, Dokter Frodo, door die fronsrimpel, klinkt het regelmatig in zijn behandelkamer. Ik ben niet zo blij. Ik ben 50. De kinderen zijn het huis uit. Ik krijg minder aandacht. Ik wil meer stralen, vrolijk zijn. Dat ik er niet meer zo uitgezakt uitzie, meer sexy.
Reactie van Dokter Frodo: ja, als je dat wil, dan moet je dus kijken naar ’t geheel. Je moet verder kijken dan de fronsrimpel. Ik kan je wel een prikje geven. Maar ben je er dan? Is er dan zelfacceptatie? Heeft het iets te maken met je veeleisende moeder of vader? Ben je iemand die alles wil controleren? Is het nooit goed genoeg? Is dit het verhaal van je leven? Wat is je budget?
En zo, zegt hij, maak je in drie sessies met iemand een reis naar een go, naar een plek waar mensen aan zelfreflectie gaan doen. Je komt uit op een plek buiten het oppervlakkige en cosmetische om. En dan gaat hij verder dan de fronsrimpel, en komt er een behandelplan uit.
Dokter Frodo mag zich in deze spiegelen aan een autoverkoper, over het meedenken met je klandizie. Stel je voor dat hij een Porsche kan verkopen aan een rijke klant. Dan is hij zo’n autoverkoper die zegt: waar woon je eigenlijk? O in de binnenstad. Oké, waar ga je de Porsche dan parkeren? Gewoon op straat? Niet doen. Die Porsche is breder dan een normale auto, dan zit-ie elke week vol krassen en deuken. Dus wat te doen: geld in je zak houden. Koop een kleine auto of houd de auto die je hebt.
Dokter Frodo plaatst een injectienaald gevuld met fillers in de wang van een 37-jarige vrouw, een topambtenaar van beroep. Jip, een assistent in opleiding, houdt een trilapparaatje op haar voorhoofd als afleiding voor de pijn. Tijdens de werkzaamheden nemen de artsen hun persoonlijke hardloopstatistieken door.
Voordat de 37-jarige topambtenaar in de behandelstoel terechtkomt, is er gesproken over de spanning rond haar mond. Doktor Frodo zegt dat hij met botox en fillers de kin naar voren gaat trekken, om meer ontspanning te genereren rond de mond, waardoor ook de hals wat strakker wordt. De mond wordt dan ook wat voller, tevens meer volume bij de wangen. Maar niet te veel, weet Dokter Frodo, want je hebt die plooi nodig om hoog te lachen.
Voor 1.000 euro wordt de klus geklaard, maar dat is Dokter Frodo waard, zegt de 37-jarige vrouw. Hij mag als enige aan haar gezicht zitten. Hij weet nog precies wat hij de vorige keer heeft gedaan. Dus wisselen van kliniek is sowieso geen optie, want dan weet de een niet wat de ander heeft gedaan.
Een beetje bijschaven, zegt Dokter Frodo als hij de behandelingen van een werkdag samenvat, het gaat om subtiele verfijning.
Er is ’s ochtends een 44-jarige ceo geweest van een groot bedrijf. Die wil zichzelf klaarstomen voor een reeks belangrijke meetings in het buitenland. Lange vluchten, korte nachten, een intensief programma. Door botox en fillers, ingespoten door Dokter Frodo, kan ze zich beter presenteren.
Een 54-jarige ondernemer laat hem later in de middag weten dat ze het zat is telkens te moeten vernemen dat ze er moe uitziet. Als je dat constant te horen krijgt, ga je je ook zo voelen. Ze is al vaker bij Dokter Frodo geweest en aan een facelift wil ze niet denken. Ouder worden is prima, meent ze, maar het moet wel gezellig blijven.
Een 32-jarige ict-medewerker krijgt het verwijt van haar man dat ze ’s nachts ligt te knarsetanden. Met een botox-injectie gaan haar kaakspieren meer ontspannen. Ze komt voor de tweede keer, aangezien de vorige injectie na vier maanden was uitgewerkt.
Een 30-jarige televisieverslaggever, tevens oud-model, komt een botoxje halen bij Dokter Frodo, want ze meent kraaienpootjes rond haar ogen te ontwaren. Hij zegt er niets van te vinden, als een cliënt zoiets wil, terwijl er amper kraaienpootjes te zien zijn. De holistische benadering, de totale mens, wordt blijkbaar even op de pauzeknop gezet. Hij vindt dat ze het beter bij hém kan doen, zorgvuldig en deskundig, dan ergens voor een paar tientjes bij zomaar een botoxspuiter.
Twintig jaar geleden trok Gaymans met zijn vrouw in een Toyota Landcruiser door Afrika, als driving doctors. Het doel van de reis was Zuid-Afrika, waar ze allebei in een ziekenhuis gingen werken. Onderweg gaven ze medische ondersteuning aan lokale ziekenhuizen in Tanzania, Soedan en Kenia.
Zo’n idealistisch-getinte reis lijkt ver verwijderd te zijn van een bestaan als cosmetisch arts in Amsterdam Oud-Zuid. Maar op die manier kun je er niet naar kijken, vindt Dokter Frodo. Deze ervaring vormde een belangrijke basis van zijn huidige holistische benadering. Ook nu helpt hij mensen, zo ziet hij het. Hij maakt mensen blij en mooi, en hoopt ze gelukkig te maken met wie ze zijn.
Het was de bedoeling dat hij plastisch chirurg zou worden, daarom was hij ook in Zuid-Afrika en eerder in het Erasmus ziekenhuis. Maar nee, dat was toch niet zijn vak. Een langdurig intensief contact met mensen ontbrak, meende hij.
Bovendien: alles wat je doet als plastisch chirurg is definitief. Heel veel mensen houdt dat tegen, vandaar dat ze bij hem komen voor fillers. Die zijn oplosbaar en als je het niet mooi genoeg vindt, dan doe je er een beetje bij, gewoon een procesmatig dingetje. Bij plastische chirurgie kun je niet meer terug, je bent de sjaak als je het niet mooi vindt.
Probeer het je voor te stellen, Dokter Frodo op een brommer, rondrijdend van schoonheidssalon naar schoonheidssalon, met botox en fillers in zijn tas. Als een handelsreiziger trok hij in 2006, na zijn Afrikaanse avontuur, door Amsterdam met zijn waar, onder de firmanaam Warimpel. Een paar jaar later opende hij met twee collega’s een kliniek in Amsterdam.
De cosmetische geneeskunde stond in de kinderschoenen, het was een beetje een curieus vakgebied. Injectables werden geassocieerd met zangeres Vanessa en haar kliniek in Den Haag, en Robert Schoemacher, een bekende Nederlander met een kliniek. De beroepsvereniging voor cosmetische artsen werd in 2003 opgericht. Pas sinds 2015 is er de mogelijkheid om een vervolgopleiding te doen.
Er werd lange tijd met dedain naar Frodo en zijn pionierende vakgenoten gekeken. Het was alsof je als geneesheer geen ambitie toonde. Want waarom werd een getalenteerd arts, die zijn opleiding had volbracht met gemeenschapsgeld, geen huisarts of medisch specialist? Of was dit gewoon een verzameling mislukte medisch specialisten die kozen voor het geld en niet voor de zorg?
Not done. Dat vooral. Prikken, spuiten, snel geld, dat was het beeld, laag in de pikorde. Als je op een borrel vertelde wat voor werk je deed, werd je uitgelachen. Dat is nu wel anders, in een tijd dat botox en fillers een alledaags, geaccepteerd verschijnsel lijken.
Dokter Frodo zit voor het beeldscherm en met zijn vinger – en hier en hier en hier – wijst hij de talloze plekken aan in zijn gezicht die in zijn optiek verbeterd zijn na de zelfbehandelingsexercitie. Even stond hij op het punt om ook zijn lippen te doen, maar toen kreeg hij zo’n walging van zichzelf, dat hij de spuit terzijde legde. Genoeg, zo.
Het is een gebruikelijke aangelegenheid in zijn beroepsgroep om het gezicht te perfectioneren, al verricht niet iedereen dat zelf. Je moet toch weten hoe het uitpakt en hoe het werkt, dus eerst maar bij jezelf, voordat je bij een ander de injectienaald erin zet.
Cosmetisch artsen dienen als visitekaartje voor hun eigen werk. Ze willen zichtbaar zijn, ze willen opvallen, om klandizie te trekken, zoals op sociale media. Dat heeft ook een commerciële reden: in een steeds voller wordende markt moet je je onderscheiden.
De eigen glamoureuze façade, de professionele uitstraling, als marketinginstrument.
Wie binnenstapt bij de kliniek van Dokter Frodo weet dat hij of zij wordt behandeld door Dokter Frodo.
Ja, Dokter Frodo erkent dat cosmetisch artsen een sterk persoonlijke branding hebben en zichzelf als iets speciaals presenteren. Hij zegt dat hij niet narcistisch is aangelegd, maar dat je het in deze branche vanzelf wordt. Want mensen komen speciaal voor hem, zegt hij, om zijn eerlijkheid en zijn natuurlijke behandeltechniek.
Hij wil vooral zeggen: als je je eigen stijl niet de beste vindt, ben je geen goeie arts. Zelfvertrouwen is alles. Als je godfather wordt genoemd, moet je echt boven de materie staan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant