De relatie tussen asielminister Marjolein Faber en de oppositie bereikte afgelopen week een dieptepunt tijdens het lintjesdebat. De minister moet nu aan de bak. Want ook de partijen waarmee de relatie nu flink verstoord is, heeft ze de komende tijd nodig.
"Ik zie uit naar de samenwerking met álle politieke partijen." Het is 24 juni 2024 en Marjolein Faber, dan nog asielminister in spe, is voor het eerst in gesprek met de Tweede Kamer. Daarin benadrukte ze dat ze graag met alle partijen samen wil werken, want "alleen samen kunnen we ons mooie land sterker maken".
Maar die samenwerking waar minister Faber naar uitzag, verliep al snel stroef en bereikte afgelopen week een nieuw dieptepunt. GL-PvdA, D66, CDA, SP, CU, DENK, PvdD en Volt dienden een motie van wantrouwen in.
De aanleiding: Faber weigerde haar handtekening te zetten onder lintjes voor COA-vrijwilligers, omdat deze niet in lijn waren met haar strenge asielbeleid. Dat zorgde voor veel onbegrip, zoals te zien is in onderstaande video.
De motie van wantrouwen kreeg geen meerderheid, maar is wel een stevig signaal over de houding van de minister. Het betekent dat Faber de komende tijd aan de slag moet om die relatie te herstellen.
Want om haar asielwetten door de Eerste Kamer te kunnen loodsen, moet Faber ook steun vinden bij de oppositiepartijen. Haar coalitie heeft geen meerderheid in de Eerste Kamer. Met steun vanuit de rechtste oppositie kan Faber het misschien nét redden, maar ook deze partijen hebben kritieken en wensen bij de wetten.
Daarnaast zijn de ogen nu vooral gericht op partijen als het CDA en CU. De christelijke partijen worden vanwege hun constructieve houding als goede bondgenoot gezien. Ze zijn kritisch, maar wel bereid mee te denken met de plannen van het kabinet. Beide partijen, vooral het CDA, hebben aangegeven een strenger asielbeleid te willen en daarom wel iets te zien in de voornemens van het kabinet.
Maar het CDA en CU ondertekenden deze week ook de motie van wantrouwen. Het was niet de eerste keer dat een motie van wantrouwen werd ingediend tegen Faber, maar wél de eerste keer dat het CDA en CU hieraan meededen.
Voor het CDA en CU was het weigeren van de lintjes de druppel die de emmer deed overlopen, zeggen CDA-voorman Henri Bontenbal en CU-leider Mirjam Bikker in gesprek met NU.nl.
Bontenbal zag in de actie van de minister "een politiek nummertje maken over de rug van mensen", en dat viel bij zijn partij "écht verkeerd". Hij wijst daarbij onder meer naar het plan om borden te plaatsen bij azc's en Fabers uitspraak dat Zelensky niet democratisch gekozen is. "Het telt allemaal op."
CU steunt "echt niet zomaar" een motie van wantrouwen, zegt Bikker. De partij steunde de motie omdat de minister niet alleen weigerde sorry te zeggen, maar ook niet kon beloven dat ze in de toekomst anders zou handelen. Daardoor daalde het vertrouwen "tot een nulpunt". "We zien een minister die telkens weer kiest voor ophef in plaats van het oplossen van problemen."
In de Tweede Kamer bestaat al lange tijd ergernis over de houding van minister Faber. Tijdens debatten valt ze in haar antwoorden vaak in de herhaling: ze wil gewoon "het strengste asielbeleid ooit". Maar dat is meestal geen antwoord op de vragen die de Kamerleden stellen.
Bovendien gaf Faber al meermaals aan niets te willen veranderen aan de asielwetten, waarmee onder meer gezinshereniging wordt beperkt en er een tweestatussenstelsel moet komen. Maar verscheidene Kamerleden hebben bedenkingen bij die wetten, onder meer vanwege de uitvoerbaarheid van haar plannen, en willen daarom wel graag meedenken met de minister. Dat is ook gebruikelijk bij dit soort wetten.
Ondanks de gebeurtenissen van afgelopen week wil Bontenbal zich wel constructief blijven opstellen. Maar hij denkt wel dat de wetsbehandeling "heel moeilijk gaat worden" gezien de houding van de minister. Een soortgelijk geluid klinkt vanuit het CU van Bikker: "Als deze minister steeds met watten in haar oren loopt, dan wordt het heel lastig om die wetten beter te krijgen."
Vanuit haar eigen coalitie kreeg Faber een advies met dezelfde strekking. Zo deed VVD-leider Dilan Yesilgöz tijdens het lintjesdebat een beroep op de minister om te zorgen voor draagvlak. "Ik denk dat de tweede termijn van de oppositie (waarin de motie van wantrouwen werd ingediend, red.) laat zien dat ze daar nu heel hard aan moet gaan werken."
Faber zelf blijft ondanks haar motie van wantrouwen positief, zo bleek vrijdag voorafgaand aan de ministerraad. "Ik ga ervan uit dat mensen naar de inhoud (van de wetsvoorstellen, red.) kijken en de inhoud is goed."
Source: Nu.nl algemeen