Lang hield presentatrice Anita Witzier tegenover zichzelf vol dat ze geen cosmetische ingrepen zou ondergaan. Maar na haar 60ste veranderde ze van gedachten. ‘Ik ergerde me suf aan mijn rommelige kaaklijn.’
is tv-maker, schrijver en journalist. Voor Volkskrant Magazine interviewt ze bekendere Nederlanders.
‘Kijk, de vrouw met de baard’, zegt Anita Witzier in een video. Ze zit in de behandelstoel van de cosmetisch arts die haar een ‘liquid facelift’ gaat geven, een behandeling met fillers om volumeverlies en huidverslapping tegen te gaan. Met een half wit gezicht door de verdovende crème richt ze zich tot de camera.
‘Dit is dus crème om te verdoven, want ze gaan die kaaklijn strakker maken’, zegt de 63-jarige KRO-NCRV-presentatrice. ‘En ze doen er niet voor niets verdovende crème op, want het zal best een beetje pijn doen. Wie mooi wil zijn hè. Dat ik dit nu toch doe...’
Dan een harde knip naar het moment na de behandeling. Vol ongeloof, met een hand voor haar mond. ‘Is dit wel normaal? Je ziet...’
De cosmetisch arts vult aan. ‘Ja, je ziet meteen resultaat.’
Witzier: ‘Wooooow! Niet normáál! En ik maar roepen: dit bestaat niet. Maar ik vind het echt heel bijzonder.’
Arts: ‘Ben je er blij mee?’
Witzier, met een gelukzalig gezicht: ‘Ik ben er heel blij mee! Ja, ik ben er echt heel blij mee!’
Op sociale media volgt een storm aan reacties op het geposte filmpje. Sommige mensen jubelen dat ze het prachtig vinden, vragen naar de behandeling en de kosten. Anderen reageren kritisch.
Advies van de kliniek – Esma Linnemann (46) onderzoekt wat ervoor nodig is om er ‘fris en verzorgd’ uit te zien. ‘Eigenlijk ben je te laat voor botox’
Early adaptors – Vier botox-gebruikers van het eerste uur: ‘Mijn botoxarts is mijn beste vriend’
Een beetje bijschaven – Voor Dokter Frodo, godfather onder de cosmetisch artsen, is een snel prikje niet genoeg: ‘Het gaat om de hele mens’
@Betspak: ‘Grappig dat je er eerst heel sceptisch tegenover stond en er nu toch voor bent gegaan.’ @Biancadjango: ‘Natuurlijk, iedereen moet zelf weten wat ze wel of niet laten doe maar Anita Witzier staat (lees ‘stond’) voor: doe maar normaal, je bent mooi zoals je bent. Daarin is ze blijkbaar toch niet zo standvastig als ze voorheen altijd beweerde.’
@Hashtag_ilsje: ‘Heel jammer. Uiterlijke schoonheid is vergankelijk als je vasthoudt aan jeugdigheid. Ik omarm elke rimpel die ik erbij krijg.’ @Kaliou2914: ‘Ze zal wel zonder werk zitten!!’
Wat heeft ertoe geleid dat je toch dacht: ik ga dit doen?
‘De tijd. Vroeger was het niet nodig, haha. Ik heb altijd gedacht: ik ga niets doen, omdat ik het nooit mooi vond. Een gezicht waarin geen leven zit, vind ik niet leuk om naar te kijken. En ik was huiverig voor wat er allemaal je hoofd en je lijf in gaat. Tot ik me suf ergerde aan mijn kaaklijn.
‘Ik had al weleens een botoxprikje in mijn frons laten zetten, dat was een kráter, een diepe groef, maar dat hield ik niet consequent bij. Kon mij het schelen. En ik heb een keer een ‘vampire facelift’ gedaan. Daarbij wordt er bloed afgenomen dat wordt gecentrifugeerd, waarna de groeifactoren uit het bloedplasma met minuscule prikjes in je huid worden geïnjecteerd. Dat maakt je huid gladder en stralender. Ik ben niet op zoek naar verjonging, alleen naar een frissere uitstraling. Ik wil geen jong hoofd hebben, en ik wil ook gewoon rimpels.’
Maar geen uitgezakte kaaklijn.
‘Dit.’ Ze grijpt naar de huid bij haar kaken. ‘Straks hangt het híér. Dan kun je zeggen: wat dan nog? Nou, ik baalde ervan. Ik klaagde er regelmatig over tegen mijn vriendin en visagist, Mettina. Zij had kanker, maar zag er waanzinnig uit. Toen vertelde ze over de liquid facelift. ‘Je kunt blijven piepen, Witzier, maar je kunt er ook iets aan laten doen.’ Toen heb ik de stoute schoenen aangetrokken. En toen ik het resultaat zag, dacht ik: hier ben ik toch wel heel blij mee! Maar ook: Wat ben jij een laffe muts, Witzier.’
Wat vind je er laf aan?
‘Ik heb toch het gevoel dat ik gezwicht ben voor het mooier willen zijn. Dat is ijdel, en dat hoor je niet te zijn. En ik worstel met de morele kant. Ik lees ook dat jonge vrouwen een slecht voorbeeld krijgen als ze alleen maar vrouwen met gladde voorhoofden in de media zien. Dan kan ik zeggen: ik heb helemaal geen glad voorhoofd, maar dat voelt ergens als een slap excuus. Ik weet ook echt niet of ik het nog een keer ga doen.
‘Ik weet nog dat mijn dochter naast me stond toen ik voor de spiegel mijn gezicht straktrok en zei: mam, als je het maar uit je hoofd laat! Doe niet!’
Na een overpeinzing: ‘Tja, het allerbeste is natuurlijk… het mes erin!’
Ik dacht even dat je ging zeggen: tja, het allerbeste is natuurlijk zelfacceptatie. Maar volgens jou is het mes erin het beste?
‘Ja, dan heb je het mooiste resultaat. Maar geen haar op mijn hoofd hoor, dat vind ik te heftig. Schrijver en actrice Annemarie Oster zei ooit: als je het doet, moet je het goed doen. Ik vind haar facelift ook prachtig gelukt. Maar het blijft vechten tegen de bierkaai, en die strijd wil ik niet voeren. Want ik ga het niet winnen en het interesseert me ook geen lor. Ik zie die liquid facelift als een experiment. Gewoon uitproberen, kijken wat het doet.’
Waarom doe je het niet alleen, maar maak je er ook reclame voor?
‘Omdat veel vrouwen in mijn business zeggen: nee hoor, ik doe niets. Dan denken anderen: huh, hoe blijft zij zo jong, terwijl ik wel verouder? Dus als mensen zeggen dat ik er goed uitzie, zeg ik eerlijk waardoor het komt.’
Door er reclame voor te maken, promoot je het ook.
‘Je bedoelt dat het lijkt alsof ik wil zeggen: doe het vooral?’
Ja. En na die cosmetische ingreep ben je gelukkiger.
‘Maar dát heb ik niet gezegd, je wordt er niet gelukkiger van. Ik laat alleen de mogelijkheid zien en toon dat het voor mij werkt.’
Je werd wel héél blij van het eindresultaat.
‘Ja, want ik schrok, ik dacht: huh! Ik was echt heel erg verrast. Maar wezenlijk geluk is wat anders dan gelukkig worden van een cosmetische ingreep. Al vind ik het heel fijn dat mijn kaaklijn nu minder rommelig is.
‘Maar je hebt een punt met je: ‘Je maakt er wel reclame voor.’ Dat moet ik misschien niet meer doen. Aan de andere kant: ik ga ook vier keer per week naar de sportschool en dat vindt niemand een probleem. Ook niet als ik er reclame voor zou maken. Hetzelfde geldt voor je laten waxen. Waarom bij dit wel?’
Omdat steeds meer jonge meiden zich ongelukkig voelen door onrealistische schoonheidsidealen?
‘Ja, maar jonge meisjes kijken niet naar mij. Ik ben geen rolmodel.’
Denk je niet dat je als moeder sowieso een rolmodel bent?
‘Mijn dochter is inmiddels zo oud (27 jaar, red.) dat ik wat dat betreft geen rolmodel meer voor haar ben.’
Zou je deze ingreep niet hebben gedaan als ze 15 was geweest?
‘Nou, misschien niet. Dat is een goede, dat weet ik niet. Dus ik heb eigenlijk een grote faux pas gemaakt als rolmodel?’
Emeritus hoogleraar psychologie Liesbeth Woertman, die veel onderzoek deed naar de psychologie van het uiterlijk, zegt dat de koppeling tussen een jonger uiterlijk en geluk het giftige is aan commercials.
‘Jajaja. Uiteindelijk gaat het over acceptatie, dat snap ik ook wel. Maar zover ben ik dan misschien nog helemaal niet. Geef me nog twee jaar. Dan mag je ook mijn knieën zien. Want die zijn ook fascinerend! Wat gebeurt er met dat vel hier?, dacht ik een paar jaar geleden.
‘Ik vind het een mateloos interessant proces om te zien hoe dat steeds meer gaat hangen. Dat vind ik niet zo erg. Ik heb een duidelijke grens en die is dat het levendig moet blijven. En normaal. Maar wat is normaal? Over twintig jaar zijn opgespoten lippen misschien de nieuwe norm. Dat evolueert.’
Wat blijft bij jou het meest hangen van het commentaar dat je op je video kreeg?
‘Niets, want ik lees dat niet. Ik hoor het wel via via. Dat ze het nooit van mij hadden verwacht, want ik heb altijd gezegd: ik ga het nooit doen. Kijk, ik vind het grote, grote onzin en zeer, zeer bezwaarlijk als je zoiets doet wanneer je nog jong bent. Ik zeg: onder de 50, don’t go there, tenzij je een neus hebt waarmee je gepest bent, iets waardoor je bent getraumatiseerd.’
En wat is dan precies het verschil?
‘Ik zie heel jonge vrouwen van wie ik denk: straks heb je geen leven meer in je gezicht. Soms komen mensen in de supermarkt naar me toe die zeggen: wat stoer dat je het hebt gedaan en deelt, mag ik even kijken? Of iemand die het filmpje had gezien en zegt zelf erg te twijfelen. ‘Tot ik jouw filmpje zag.’ Maar dat waren dames van mijn leeftijd. Als iemand van 30 of 40 naar me toe zou komen, zou ik zeggen: ga snel weg.’
Hoe je je uiterlijk ervaart is toch heel subjectief? Iemand kan zich op zijn 30ste net zo ergeren aan iets als jij op je 63ste.
‘Dan gaat het over zelfbeeld. Dat vind ik toch weer net een ander onderwerp. Mijn spiegelbeeld is vergeleken met tien jaar geleden veranderd, dat zie ik. Maar dat heeft geen afbreuk gedaan aan mijn zelfbeeld of eigenwaarde. Ik ergerde me alleen in esthetische zin aan die kaaklijn.’
Heb je er in Hilversum last van dat je ouder wordt?
‘Dat hoor je vaak, maar kijk naar Astrid Joosten, Caroline Tensen, Angela Groothuizen, Hanneke Groenteman en Sonja Barend, die werken en werkten tot op hoge leeftijd. Grosso modo denk ik wel dat mannen het wat dat betreft iets makkelijker hebben. Bij vrouwen gaat het snel over het uiterlijk, iemand is oud geworden of dik, bij mannen hoor je dat niet.’
Ik vroeg aan je man Michel wat een goede vraag zou zijn om aan jou te stellen. Toen zei hij: ‘Wat het met haar doet dat ze steeds minder wordt gevraagd.’
‘Nou, ja, dat is in eerste instantie wel een... een shock, ja. Pijnlijk, ik denk dat dat wel het goede woord is. Zo van: ineens kan ik het niet meer, ineens heb ik het niet meer. Ik begrijp heus dat er nieuwe mensen voor me in de plaats komen en dat ik dan een andere rol krijg, maar je hoeft niet meteen het kind met het badwater weg te gooien. Van mijn kwaliteiten wordt nu niet optimaal gebruikgemaakt.
‘Ik ben een andere richting opgegaan, ik doe meer voor de afdeling levensbeschouwing en ik geef interviewtraining aan jonge trainees die op redacties bij de KRO-NCRV werken. Dat bevalt me heel goed, zelfs beter dan voor de camera staan.
‘Dat is ook een les: ik hechtte aan bepaalde zekerheden, maar juist van verandering leer je en groei je. Ik heb wel iets los moeten laten, en dat is best een proces geweest. Want het brengt je ook aan het twijfelen. Het voelt alsof je al die jaren maar een beetje hebt lopen stuntelen en aanklooien.’
Michel zei dat het een eenzaam verwerkingsproces was.
‘Ja, ik ben een binnenvetter. Op een gegeven moment zeg ik wel dat ik het er moeilijk mee heb, maar al snel ben ik bang dat hij denkt: daar komt ze weer met dat gezeur. Ik moet dingen zelf oplossen, heb ik altijd geleerd. Ik heb mijn ouders nadat ik uit huis was gegaan ook nooit meer om hulp gevraagd. Dat doe je niet, vond ik. En ik vind het nog steeds moeilijk om hulp te vragen. Maar goed, ik ben er best goed uit gekomen.’
Je dierbaren vonden unaniem dat je wordt onderschat in je werk.
‘O ja?’
Dat je soms harder voor jezelf op tafel mag slaan, maar dat je daar niet het type voor bent.
‘Nee. Ik wil wel voor zielige dieren en zo opkomen, maar voor mezelf vind ik dat lastig.’
Je goede vriend Sjoerd Pleijsier vertelde dat de verandering in je presentatiewerk eigenlijk begon toen Katja Schuurman zeven jaar geleden, na twintig jaar, Memories van je overnam.
‘Ja, toen kreeg ik een ander programmapakket. Ik vond dat pijnlijk, vooral doordat het programma niet lang daarna stopte en Memories echt onze baby was. Dat wijt ik niet aan Katja, dat hele programma werd toen veranderd, maar toen Katja, die een heel ander imago heeft dan ik, dat ging presenteren dacht ik wel: past dat bij het programma? De teneur was: we moeten verjongen, verjongen, verjongen. Nou, zie maar wat ervan gekomen is.
‘De jeugd heeft niet altijd de toekomst. We lagen al heel lang onder vuur bij de NPO. ‘Er kijken veel te oude mensen naar!’, werd steeds geroepen. Zo beledigend ook! Hoe haal je het in je botte harses om dat te zeggen, je bestaat bij de gratie van die oude mensen en er komen er alleen maar meer. Dus count your blessings, richt je daarop. Mijn dochter is 27 en heeft niet eens een tv.’
Je had ook een salarisonderhandeling die nogal tegenviel, begreep ik.
‘Ik ging op gesprek bij mijn leidinggevenden bij KRO-NRCV en dacht dat er niets aan de hand was. Dus ik zat daar, blablabla. En toen zeiden ze ineens dat het allemaal heel anders werd. Aan de ene kant begrijp ik het, want ik ging minder en andere programma’s presenteren, maar zo rigoureus had ik het niet verwacht.’
Hoeveel ging er opeens van je salaris af?
‘Pff, het werd gehalveerd, meer dan gehalveerd. Ik zei dat ik ervan schrok. Ik heb nog een tegenpoging gedaan, maar dat is niet gelukt. Misschien had ik meer op mijn strepen moeten staan, ik weet het niet.’
Ben je op zich wel goed in onderhandelingen?
‘Helemaal niet. Ik ben er het allerslechtst in. Mijn dochter is daar beter in. Mijn zoon en mijn man ook. Ik kan het niet.’
Hoe komt dat denk je, dat jij het niet kan?
‘Ja, jeetje, zullen we een psycholoog bellen? Ik heb het altijd lastig gevonden om voor mezelf op te komen. Laatst heb ik een keer ‘nee’ gezegd hoor, dus ik leer het langzaam, het is alleen niet mijn grootste talent.
‘Je kunt zeggen: dan vind je jezelf zeker niet genoeg waard. Ik vind het gewoon ongemakkelijk en ik weet er op het moment zelf te weinig van. Je wordt in zo’n gesprek ook erg overvallen. Later ben ik nog wel wat dingen gaan napluizen, maar dat mocht niet meer baten. Het is wat het is.’
Je hebt ook een screentest gedaan voor Op1 toch?
Denkt na. Dan: ‘O ja! Ik moest even denken, want dat bestaat toch niet meer? Maar ja, dat is waar, dat heb ik toen gedaan met Sven (Kockelmann, red.).’
Ik begreep dat die screentest op zich heel goed ging.
‘Ja, dat begreep ik ook. Het ging goed, prima. Het is niets geworden.’
Waarom niet?
‘Weet ik veel! Denk je nou serieus dat dat wordt gezegd?’
Eh... ja.
‘O wacht! Geen journalistieke achtergrond. Dat was het.’
Maar dat wisten ze toch al toen ze jou vroegen?
‘Daarom. Denk je nou echt dat je het echte verhaal hoort? In Hilversum wordt niet altijd alles recht in je gezicht verteld, dus de ware reden blijft gissen.’
Heb je zelf het gevoel dat je wordt onderschat?
‘Ik doe soms de presentatie tijdens evenementen in het land. En dan merk ik dat ik wel iets kan voor een hele grote zaal. En ook één op één. Dan krijg ik terug van de organisatoren: we hadden nog zo getwijfeld, moeten we jou wel doen?, maar je doet het fantastisch.
‘Dus in die zin denk ik dat ik weleens word onderschat omdat ik in een bepaald hokje zit. Net zoals ik vroeger het ijskonijn werd genoemd. En dat terwijl ik natuurlijk echt een hele lieve, lieve meid ben.’
En ook wel een perfectionistische meid.
‘Ja? Zeggen ze dat? Waarin? En nu niet zeggen: in alles.’
Als je bijvoorbeeld bij jou komt eten staat alles al perfect gedekt klaar. Daar ben je dan twee dagen mee bezig geweest.
‘Niet als er zomaar mensen komen eten, maar voor pasen en kerst wel ja. Ik beleef daar gewoon plezier aan.’
Volgens Sjoerd Pleijsier ook als hij in zijn eentje komt eten.
‘Ja, oké. Maar zeker geen twee dagen hoor.’
Zijn vraag aan jou was of je er weleens moe van wordt dat alles altijd zo perfect en verstandig moet.
‘Ik zou me eerder heel onrustig voelen bij zijn ónverstandigheid, dat zou ik niet aankunnen. Ik moet het overzicht hebben. Kijk.’ Ze laat haar agenda zien. ‘In één oogopslag zie ik precies wanneer ik wat ga doen. Hier gaan Michel en ik een paar dagen weg, dat noemen we ons ‘liefdesweekend’. Hier heb ik een service-afspraak voor de ketel, daar heb ik mijn papieren in opgevouwen zitten, ik gedij erg goed bij orde.’
Sjoerd moet zich er soms toe zetten om naar de sportschool te gaan, jij bent er vier dagen in de week. Je komt er niet eens op om niet te gaan, het is voor jou als tandenpoetsen, dat sla je gewoon niet over.
‘Ja, het is heel simpel: als je kunt dan ga je. Je gaat jezelf niet afvragen: heb ik zin? Dat is zo’n eenvoudige regel.’
Vind je je weleens streng voor jezelf?
‘Nee. Dat anderen dat zo ervaren, dat kan, maar ik ervaar het niet zo.’
‘Ik heb mijn ouders nooit meer lastiggevallen met mijn problemen’, zei je. Daar klinkt ook een zekere strengheid in door.
‘Het is meer dat ik iemand anders er niet mee wil belasten. Dat ik het altijd goed wil doen, zie ik niet als strengheid.’
Heb je dat van huis uit meegekregen?
‘Jawel, je mag nooit verzaken, je moet je best doen. En: kijk niet naar je meerdere, maar naar je mindere, want die heeft het zwaarder. Niet klagen. Zorg dat je je zaakjes op orde hebt. Zorg dat je nooit schulden hebt. Zorg voor een onafhankelijk leven, zorg dat je goed voor jezelf kunt zorgen. Dat heb ik allemaal gedaan.’
Waardoor hadden jouw ouders deze instelling?
‘Goede vraag. Mijn ouders zagen mij het liefst getrouwd en dicht bij hen wonen. Dat was hun ideaalbeeld. Maar dat was niet mijn idee van een leuk leven. Dus aan dat ideaalbeeld heb ik niet voldaan, wel aan de verwachting dat ik voor mezelf kon zorgen.
‘Ik ben enig kind, ik denk dat ze daarom misschien extra belang hechten aan het feit dat ik voor mezelf moest kunnen zorgen. En het komt misschien ook doordat mijn moeder zelf erg afhankelijk was van mijn vader.
‘Zij had geen rijbewijs en geen baan, ze hielp mijn vader, die begrafenisondernemer was. Tegen mij heeft ze altijd gezegd: kind, zorg dat je nooit van een man afhankelijk wordt.’
Heb je last gehad van die instelling van je ouders?
‘Ik vond hun leven te klein en ik wilde daaruit, maar of ik daar last van heb gehad? Mijn moeder vond het wel moeilijk om mij te laten gaan. Ik ging op kamers toen ik in Utrecht ging studeren, later zag ik heel goed wat dat met haar deed. Want toen ik uit haar dagelijkse leven verdween, verdween natuurlijk ook de reuring.’
Je vriendin Mettina vertelde dat ze het op de begrafenis van je moeder heel pijnlijk vond dat de voorganger in niet mis te verstane woorden zei dat jij je moeder aan haar lot had overgelaten.
‘Ja, het was alsof ik een heel slechte dochter was geweest. Dat was echt flauwekul van de bovenste plank. Het was zo’n SGP-kerk, waar het ging over erfzonde, straf. Zonde, zonde, zonde.
‘Mijn moeder had een beetje een oordelend oog. Ik weet nog dat ik rond mijn 25ste onder het eczeem zat, niets hielp. Ik heb alle zalfjes en therapieën geprobeerd, ziekenhuizen afgelopen, de hele flikkerse bende. Tot iemand begon over een paragnost. Eerst proestte ik het uit, dacht: ik ben gekke henkie niet. Probeer nou een keer, zei diegene, het werkt. Dus ik ging.
‘Ik moest op een kruk zitten, hij vroeg een paar dingen, heeft me niet aangeraakt, ging alleen met zijn hand op een afstandje langs mijn rug. Hij zei een paar dingen over mijn moeder en ik moest heel hard huilen. Daarna heb ik hem 25 gulden betaald, ben nog één keer terug geweest, en het eczeem was weg en is nooit meer teruggekomen.
‘Ik weet niet meer wat hij zei over mijn moeder, maar het had te maken met de navelstreng. Ik durfde me niet van haar los te maken omdat ik me schuldig voelde dat ik haar had achtergelaten en niet de keuzes had gemaakt die zij graag had gezien.
‘Dat raakte me zo diep. Vanaf dat moment ben ik veel meer gaan openstaan voor dat soort manieren van helen. Daarmee bedoel ik niet dat je bij kanker naar een paranormaal genezer moet, maar hoe het je emotionele blokkades kan opheffen, dat is wauw.’
Noem nog eens een voorbeeld.
‘Ik ben ooit bij Touch for Health geweest.’
Wat is dat?
‘Letterlijk: touch, aanraken om te genezen. Ik dacht: koekoek. Maar ik zat helemaal vast in mijn lijf, dus toen ben ik via een collega toch gegaan. Ik moest gaan liggen en die vrouw drukte ergens, en hup, dan vloog mijn arm of mijn been omhoog. Ik ben sterk, toch lukte het me niet om het tegen te houden.
‘Wat gebeurt hier?, dacht ik. Dat heeft me erg uit mijn ratio gehaald. Aan mijn jeugd heb ik de onzekerheid overgehouden of ik wel goed genoeg ben, maar daar heb ik geen last meer van. Die rode draad in mijn leven is nu afgehecht met een mooi strikje.
‘Dat heeft wel lang een rol gespeeld. Ik ben op de middelbare school gepest. Ik wist nooit wat de dag zou brengen. Ik werd geduwd, uitgescholden, tegen de grond geduwd of mijn jas en boekentas werden kwijt gemaakt. Dat doen mensen met een reden, namelijk omdat je in hun ogen niet deugt, raar bent of afwijkt.’
Op welke manier week je af?
‘Dat weet ik niet. Dus dat ga je zelf invullen, denken dat je lelijk bent of stom, dom. Ik haalde hoge cijfers, had verkering met de knapste jongen van de klas en deed aan wedstrijdzwemmen, misschien was het jaloezie. Ik weet het niet. Maar dat maakt je heel onzeker en die onzekerheid neem je lang mee in je leven. En misschien geeft het je ook wel in dat je heel hard moet werken en helemaal goed moet zijn om waardering of liefde te krijgen.’
Je dochter Julia zei eerder in een interview: ‘Mijn moeder is ook altijd zo streng voor zichzelf. Het is eigenlijk nooit goed genoeg.’ Ze schreef een boek over de eetstoornis waarmee ze tot een jaar geleden tien jaar lang kampte, waarin staat dat ze zich schaamde als ze naast je liep. Ze vulde in wat andere mensen zouden denken: zo’n knappe, fitte moeder en dan zo’n lelijke, dikke dochter.
‘Ja, vreselijk vond ik dat. Terwijl ik altijd tegen haar heb gezegd hoe mooi ze is.’
Dus dat gevoel van niet goed genoeg zijn…
Onderbreekt: ‘Dat heb ik blijkbaar overgedragen.’
Had je er iets aan dat je dat gevoel herkende?
‘Ik herkende het zeker, maar ik vond het diep treurig dat zij dat ook ervoer. Ik vond het heel erg om te horen. Ik voelde me schuldig. Hoe kan ik het goedmaken? Tegelijkertijd kon ik laten zien dat je erg goed je weg in het leven kunt vinden als je zo gebakken bent.’
Had je door dat zij zich niet goed voelde als ze naast jou op straat liep?
‘Nee, daar heb ik geen moment over nagedacht. Daar kun je je ook weer schuldig over voelen. Maar Juul zei: ja mam, maar daar heb ik niks aan hè? Als jij je schuldig voelt. Daar heeft ze helemaal gelijk in.’
Snap je waarom zij haar eetstoornis voor zichzelf hield?
‘Schaamte. Mij nergens mee willen belasten. Het gevoel hebben dat als ze mij ermee confronteert, ze zegt: je bent geen goede moeder voor me geweest, je ziet me niet. Ik denk dat ze dat lastig vond. En het gevoel dat ze me medeplichtig maakte, of de verantwoordelijkheid bij mij legde. Schaamte dat ze niet zo ‘perfect’ is als ik, dat ze niet kan voldoen aan mijn hoge disciplinaire standaarden. Een combinatie van al die dingen, denk ik.
‘Dat zijn best veel gruwelijke dingen, hè. Vooral kut voor haar. En allemaal zo niet bedoeld van mij. Het verbaasde me aan mezelf dat ik het kon incasseren. Toen ze het na vele jaren geheimhouding aan me vertelde, heb ik tegen mezelf gezegd: Witzier, je moet je nu helemaal openstellen, net zoals Juul.
‘Ga je niet verschuilen achter iets, maar wees eerlijk. Kijk naar wat jouw rol daarin is geweest, zonder dat het vervolgens over jouw verdriet en schuldgevoel gaat.
‘Ik vond het heel pijnlijk dat ik haar niet kon helpen. Ik was degene aan wie ze zich heeft gespiegeld en die de lat blijkbaar zo hoog legt. Je kunt niet de oplossing zijn als je onderdeel van het probleem bent.
‘En sowieso is het advies bij een ernstige eetstoornis dat je als ouder een stap opzij zet en alle ruimte aan de therapie geeft. Juul heeft me wel een goede spiegel voorgehouden en ik durfde erin te kijken. Daardoor kwam er veel ruimte voor een open en liefdevolle relatie.’
Wat zag je in die spiegel?
‘Ik zag wat zij zag. Dat je aan de allerhoogste eisen moet voldoen, perfect moet zijn, alles op orde moet hebben om ertoe te doen. Terwijl ik me er helemaal niet van bewust was dat dat bij haar zo overkwam. Zo doe ík de dingen nou eenmaal. Die standaarden heb ik mijn kinderen juist nooit willen opleggen. Dus heb ik me nooit gerealiseerd dat zij er een probleem mee zou hebben dat ik dat deed.’
Ze studeerde journalistiek in Utrecht en deed een tussenjaar aan Oxford, maar maakte het niet af. Jouw teleurstelling was tastbaar voor haar. Had jij dat in de gaten?
‘Dat had ik helemaal niet door! Toen zat ze diep in die eetstoornis, zonder dat ik het wist. Ze deed het hartstikke goed op die opleiding en ik vond het moeilijk te verteren dat ze niet doorging. Heel veel mensen willen het en die worden niet toegelaten, jij wel, en dan zeg jij: ik wil niet. Finish what you started. Je moet je best doen. Dat heb ik niet goed gedaan, niet goed gezien. Dat is heel spijtig.’
In een eerder interview zei je: ‘Ik wist wel dat Juul onzeker was over haar lijf, maar ik dacht: ach, iedere vrouw is dat. Het gaat bij vrouwen nooit over wat ze echt waard zijn, en er ligt zoveel druk op een slank uiterlijk. Zonder dat we écht beseffen hoe kwaadaardig dat ideaalbeeld is. Ik wilde zelf na mijn 16de ook niet meer in bikini lopen omdat ik zo onzeker was. En al kan ik dat goed verbergen, onbewust geef je het wél door.’
‘Ja, ik ben me er nooit zo bewust van geweest hoe dwingend dat ideaalbeeld is. Zelf stond ik ook in een monstermaatje voor de spiegel te jammeren: o god, dat past niet. Maar ik stond er niet bij stil wat voor voorbeeld ik daarmee gaf. En dat voorbeeld is overal.
‘Elk voorjaar krijgen we in elk damesblad weer een dieet voorgeschoteld met tips over hoe we straks in onze bikini op het strand kunnen shinen. En met die liquid facelift geef ik natuurlijk zelf ook weer het slechte voorbeeld. Toch? Al maak ik natuurlijk niet het verschil, een liquid facelift meer of minder gaat de wereld niet veranderen. Maar je zou voor jezelf het verschil kunnen maken. Nou, die gedachte neem ik mee.’
10 november 1961 Geboren in Gouda.
1988-1991 Omroepster Veronica.
1997-2003 Presenteert Hints.
1996 Stapt over naar de KRO.
1996-1998 De Aso Show.
1997-1918 Memories.
1999-2009 Tien voor Taal.
2001-heden Ambassadeur Reuma Nederland.
2007 Zilveren Televizier-ster voor beste tv-vrouw.
2011 Ridder in de Orde van Oranje-Nassau voor haar vrijwilligerswerk voor het Reumafonds.
2011-heden Ambassadeur stichting Hulphond.
2012 Draagmoeder gezocht.
2013 Liefde voor later.
2017-2019 De reünie.
2015-2022 Anita wordt opgenomen.
2020-heden Ambassadeur Stichting Lezen en Schrijven.
2021-heden The Passion.
2022-heden Voor wie steek jij een kaarsje op?.
2024-heden Zin in Morgen.
2025 Verbouwing van de eeuw (vanaf oktober: Leven tot het laatst).
Anita Witzier is getrouwd en woont in Blaricum. Uit een eerder huwelijk heeft ze twee kinderen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant