Nu Rusland niet meewerkt aan een akkoord met Oekraïne, begint Donald Trump ‘pissed off’ te raken op Vladimir Poetin. Hij rept zelfs al van sancties. Maar is het hem menens?
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Donald Trump beloofde het twee jaar lang. Als hij opnieuw president van de Verenigde Staten zou worden, dan zou hij de Russische oorlog in Oekraïne binnen 24 uur beëindigen. Nu, ruim twee maanden na Trumps aantreden, zeggen zijn eigen functionarissen dat er voorlopig geen zicht is op een akkoord met Rusland en Oekraïne.
Een Amerikaans voorstel tot een wapenstilstand van dertig dagen werd vorige maand afgewimpeld door het Kremlin. Een beperkter staakt-het-vuren, met betrekking tot energie-infrastructuur, werd onmiddellijk geschonden. Moskous woord bleek evenmin iets waard bij een akkoord over een wapenstilstand op de Zwarte Zee, want Rusland verbond er later allerlei voorwaarden aan. Begin deze week, nadat de Russische president Vladimir Poetin weer een obstakel had opgeworpen voor een snelle deal, uitte Trump voor het eerst zijn frustratie over de man die hij openlijk bewondert. Hij was ‘pissed off’ op Poetin, zei hij.
Trumps belofte klapt stuk op de werkelijkheid van deze eeuw: Rusland werkt niet mee aan inperking van zijn imperialistische ambities. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei vrijdag dat de Verenigde Staten er de komende weken achter zullen komen of Rusland ‘serieus’ op vrede uit is of dat het alleen ‘tijd wil rekken’. James Hewitt, woordvoerder van Trumps Nationale Veiligheidsraad, sprak eerder deze week van ‘diepe frustratie’ in het Witte Huis over de onderhandelingen met het Kremlin.
Oekraïne heeft laten zien wél bereid te zijn tot concessies. President Volodymyr Zelensky ging akkoord met de Amerikaanse voorstellen over wapenstilstanden op land, in de lucht en op zee. Hij suggereerde te kunnen leven met het tijdelijk afstaan van bezet gebied als dat de oorlog zou stoppen. Bovendien kwam Zelensky Trump tegemoet door de VS te laten profiteren van Oekraïense bodemschatten – een aanbod dat Trump gretig uitbuitte door Zelensky een nieuwe versie te sturen van een eerder uitonderhandelde tekst over de voorwaarden. In die nieuwe versie, van vorige week, krijgen de VS veel meer zeggenschap over Oekraïense grondstoffen, zonder daar veiligheidsgaranties tegenover te stellen.
Maar Poetin heeft Trump nog geen enkele concessie gedaan. De Russische president maakt bepaald geen haast, tot irritatie van Trump. Die zei ‘heel boos’ te zijn geworden toen Poetin vorige week een nieuw plan lanceerde om Zelensky af te zetten: Poetin wil een tijdelijke regering in Kyiv laten installeren onder auspiciën van de Verenigde Naties, gevolgd door Oekraïense verkiezingen, en dan, misschien, een einde van de oorlog. Trump, die geen bezwaar heeft tegen het vertrek van Zelensky, vreest vooral vertraging. ‘Nieuw leiderschap (in Kyiv, red.) betekent dat je nog heel lang geen deal zult krijgen’, zei hij tegen NBC News.
Trump wil Oekraïne zo snel mogelijk opdelen. Zijn nationale veiligheidsadviseur Mike Waltz zegt bij de besprekingen in Saoedi-Arabië lijnen te hebben getrokken op de landkaart van Oekraïne. Maar Poetins lijn loopt rondom heel Oekraïne. ‘Ik denk dat we ze kunnen afmaken’, zei hij vorige week over de Oekraïners, die deze week waarschuwden dat Rusland een voorjaarsoffensief voorbereidt. Poetin herhaalde dat Rusland uit is op het bereiken van ‘alle doelen die gesteld zijn aan het begin van de speciale operatie’.
Die omvatten onder meer de omverwerping van de regering in Kyiv, de ontwapening van het Oekraïense leger en de beëindiging van alle militaire samenwerking tussen Oekraïne en lidstaten van de Navo.
De Amerikaanse voorstellen gaan aan die doelen voorbij en zijn dus onacceptabel voor Rusland, zei Poetins onderminister voor Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov dinsdag. Niet Poetin, maar Trump moet zich aanpassen, concludeerde de Russische regering woensdag. Anders komt er geen akkoord.
Amerika’s Navo-bondgenoten vinden het tijd om Poetin een deadline te geven om in te stemmen met een onvoorwaardelijke wapenstilstand. Daarmee laten ze Trump zien hoe onwrikbaar Poetin is. De Finse president Alexander Stubb suggereerde Trump na een gezamenlijk potje golf in Florida om de deadline te stellen op Pasen, dat dit jaar voor zowel de westerse als de oosters-orthodoxe kerk op 20 april valt.
Het moment nadert waarop Trump moet beslissen wat hij doet als Poetin niet meewerkt aan een akkoord. Trump heeft aangekondigd dat hij Rusland in dat geval met sancties zal straffen. Afgelopen weekend dreigde hij met importheffingen tegen landen die Russische olie kopen, een maatregel die Poetins oliesector zwaar zou kunnen treffen.
Maar er wordt getwijfeld of het Trump menens is. Hij ontzag Rusland deze week bij het opleggen van importtarieven aan landen over de hele wereld. Zijn regering zei dat de huidige sancties tegen Rusland omvangrijke handel al onmogelijk maken, maar de Amerikaanse handel met Rusland is nog altijd groter dan met sommige landen die wel heffingen kregen opgelegd.
Ondertussen trok Trump tijdelijk sancties in om de weg vrij te maken voor een bezoek van een Poetin-gezant aan Washington. Kirill Dmitriëv, die betrokken is bij de onderhandelingen over Oekraïne, sprak woensdag en donderdag naar eigen zeggen met topfunctionarissen van Trump over het aanhalen van economische banden tussen Moskou en Washington. Het is onbekend of Oekraïne bij de gesprekken op de agenda stond.
Terwijl Rusland zijn oorlog tegen Oekraïne doorzet, blijft Trump Rusland verder uit zijn isolement halen. Nieuwe strafmaatregelen komen er pas, zo zei Trump, als hij ‘denkt’ dat Rusland verantwoordelijk is voor het doorgaan van het bloedvergieten. ‘En dat hoeft niet zo te zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant