Als het aan initiatiefnemers GL-PvdA en Partij voor de Dieren ligt, gaat een landelijk vuurwerkverbod nog dit jaar in. ‘Een latere ingangsdatum is niet zonder maatschappelijke prijs’, zei mede-initiatiefnemer Jesse Klaver donderdagavond in de Tweede Kamer.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over justitie.
Staatssecretaris Chris Jansen (Milieu, PVV) zei dat de uitvoering van een wettelijk verbod nog vele vragen oproept en vond dat de indieners daaraan ‘meer invulling’ moeten geven. Hij las uit een handleiding voor dat invoering per komende jaarwisseling niet mogelijk is, ‘want het hele proces kost anderhalf jaar’.
Jansen wees niet alleen op het nog af te leggen bestuurlijke traject, maar ook op de compensatie die ondernemers hebben geëist van 895 miljoen euro. De staatssecretaris gaat uit van 100 tot 150 miljoen euro schade voor de branche, bij snelle ingang van het verbod, en vond dat de initiatiefnemers − gelet op de dekking − over dat verschil nog te weinig duidelijkheid geven.
Klaver noemde het door de vuurwerksector genoemde bedrag ‘buitenproportioneel hoog’ en wees erop dat een dergelijke vergoeding volgens EU-regels al snel als ‘staatssteun’ kan worden opgevat. Hij herinnerde eraan dat in de coronatijd, toen een vuurwerkverbod gold, de compensatie 40 miljoen euro bedroeg.
Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) verzekerde de Kamer kort na middernacht dat als een vuurwerkverbod dit jaar nog niet van kracht is, hij met alle betrokken partijen om tafel zal gaan om zoveel mogelijk excessen te voorkomen. CU-leider Mirjam Bikker vreesde eerder in het debat dat anders de komende jaarwisseling ‘een soort Armageddon’ zal worden.
Het debat over een algeheel verbod op het afsteken van consumentenvuurwerk tijdens oud en nieuw loopt al sinds 2020. Sinds de laatste jaarwisseling is het in een stroomversnelling gekomen. De initiatiefwet ‘Veilige jaarwisseling’ van GL-PvdA en PvdD leek lang weinig kans te maken. Maar begin dit jaar maakte het CDA de overstap naar steun, de voorbije week gevolgd door zowel VVD als NSC.
Daarmee hielpen de twee coalitiepartijen een toekomstig wettelijk verbod aan een meerderheid. PVV en BBB blijven tegenstander. BBB-fractieleider Caroline van der Plas beweerde donderdag zelfs, in de tweede termijn van het eerder gevoerde debat, dat een verbod tegen het hoofdlijnenakkoord zou ingaan. Zij citeerde daaruit: ‘Geen nieuwe nationale koppen op Europese regelgeving’. Van der Plas bedoelde dat er geen Europees vuurwerkverbod bestaat. ‘Dat leg ik hier ter overweging voor.’
Maar VVD en NSC maakten hier meteen korte metten mee. VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen: ‘Die passage staat in een heel specifiek hoofdstuk. Wat mij betreft is er geen sprake van een nationale kop.’ Ook NSC-Kamerlid Faith Bruyning was duidelijk: ‘Nee, dit is geen schending van het hoofdlijnenakkoord.’
Het debat begon met een bijdrage van Ines Kostic, Kamerlid voor Partij voor de Dieren, die de ontstane parlementaire meerderheid ‘een historisch moment’ noemde. Zij gaf complimenten aan CDA, VVD en NSC, de drie partijen die sinds de recente jaarwisseling van standpunt zijn veranderd en nu een parlementaire meerderheid mogelijk maken. Kostic: ‘De politiek laat zich vandaag van zijn beste kant zien.’
Ook Kamerlid Geert Gabriëls van GL-PvdA liet zich in dergelijke bewoordingen uit. ‘Dit debat vertolkt de gevoelens die leven onder een meerderheid van de bevolking. We waarderen de inzet van de collega’s om met een andere invulling de traditie voort te zetten, en zo met elkaar een leuke jaarwisseling te hebben.’
Dat was tegen het zere been van Van der Plas. Net als in de eerder gevoerde eerste termijn van het debat verdedigde zij het recht van mensen die geen kwaad in de zin hebben om met oudjaar ‘een sierpotje’ te kunnen afsteken. ‘Het wordt helemaal niet leuk voor de 800 ondernemers en hun gezinnen komend oud en nieuw, als zij nu over hun tonnen aan investeringen horen: het houdt op.’
CDA-Kamerlid Derk Boswijk, kennelijk refererend aan de gênante taferelen eerder deze week in de Kamer: ‘We kunnen het wel, gesprekken voeren op de inhoud, en eventueel een draai maken.’ Waarmee hij doelde op de ommezwaai die ook zijn eigen partij maakte. Hij eiste wel dat er een duidelijk plan komt om illegaal vuurwerk aan te pakken, ‘anders is het dweilen met de kraan open’.
Veel vragen waren er voor VVD-Kamerlid Michon. Haar partij was lang tegenstander van een algeheel vuurwerkverbod, maar is onder druk van de noodkreten van hulpverleners en politie van standpunt veranderd. ‘Het nieuwe geweld van de afgelopen jaarwisseling is mij en mijn fractie niet in de koude kleren gaan zitten’, zei Michon.
De VVD stelt drie voorwaarden aan steun voor een landelijk verbod: een handhavingsplan van politie en burgemeesters, het mogelijk maken van lokale ontheffingen door burgemeesters om verenigingen consumentenvuurwerk te laten afsteken (conform een amendement van CU-fractieleider Bikker) , en ‘een nette en eerlijke compensatie’ voor ondernemers.
PVV-Kamerlid Willem Boutkan noemde de minderheid die het met oudjaar voor een meerderheid verpest ‘tuig’. Een landelijk vuurwerkverbod zou volgens hem ‘voor het tuig niets veranderen’, maar wel voor de mensen die met goede bedoelingen vuurwerk willen afsteken. Net als Boswijk keerde hij zich vooral tegen de ongehinderde import van illegaal vuurwerk, dat volgens hem het echte probleem is.
Met een kwinkslag stelde SGP-Kamerlid Chris Stoffer dat zijn partij langer bestaat dan de vuurwerktraditie, maar dat hij zijn fractie zal adviseren in te stemmen met ‘deze bezinning’.
De eerstvolgende stemmingen in de Tweede Kamer zijn komende dinsdag.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant