De golf van importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump woensdag over de wereld uitstortte, raakt de hele wereldeconomie. Naast vreugde klinkt vanuit de Republikeinse Partij zeldzame kritiek: ‘Dit is slecht beleid.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Tot op het laatste moment heerste er twijfel. Zou Donald Trump, na eerdere schijnbewegingen, écht doorzetten met de importtarieven waar hij al zo lang mee dreigde? Deze week kreeg wereld antwoord. En hoe. Tijdens een vrolijke ceremonie voor het Witte Huis, begeleid door marsmuziek, ontketende de Amerikaanse president woensdagavond een historische handelsoorlog, die de wereldeconomie doet trillen op haar grondvesten.
De VS heffen vanaf zaterdag een importtarief van 10 procent op nagenoeg alle goederen, materialen en onderdelen uit het buitenland. Sommige landen krijgen daar volgende week nog extra heffingen bovenop. Vooral de Europese Unie, Japan en China – Amerika’s grootste handelspartners – worden hard getroffen, met tarieven van respectievelijk 20, 24 en 34 procent.
De gevolgen zijn al voelbaar. Wereldwijd kelderden de beurskoersen. Getroffen landen werken aan eigen ‘wraakheffingen’. Economen waarschuwen voor inflatie, recessie en verstoorde productieketens.
Trump lijkt het weinig te deren. ‘Deze dag zal bekendstaan als de wedergeboorte van de Amerikaanse industrie’, sprak de president van het meest vermogende land op aarde. ‘Dit is de dag waarop we beginnen Amerika weer rijk te maken.’ Maar niet iedereen reageert even optimistisch.
‘Dit is slecht beleid’, verklaarde de Republikeinse senator Mitch McConnell donderdag – zeldzaam harde kritiek dezer dagen. McConnell noemt Trumps importtarieven ‘een belasting voor gewone werkende Amerikanen’. Ook hekelde hij de strijd tegen bondgenoten. ‘We zouden onze vriendschappen in het buitenland juist moeten versterken.’
De president graaft een economische slotgracht om zijn land heen. Daarmee maakt hij een abrupt einde aan een tachtig jaar oud westers handelssysteem, begonnen na de Tweede Wereldoorlog, waarbinnen de Verenigde Staten kans zagen om hun ongeëvenaarde economie uit te bouwen. Nu isoleren de Amerikanen zichzelf in een wereld die in de afgelopen decennia juist steeds meer verbonden was geraakt. Omdat, volgens Trump, de bondgenoten altijd méér profiteerden dan de VS.
‘Jarenlang hebben hardwerkende Amerikaanse burgers gedwongen aan de zijlijn gezeten, terwijl andere naties rijk en machtig werden, vaak ten koste van ons’, fulmineerde Trump woensdag in de tuin van het Witte Huis. ‘Nu is het onze beurt om te floreren.’
Trumps volgelingen bejubelden zijn importheffingen donderdag in de media als een meesterzet. Ze riepen de kiezers op tot geduld: prijsstijgingen zouden slechts tijdelijk zijn, pas later zouden de grote voordelen zich ontvouwen. ‘We weten dat veel Amerikanen zich zorgen maken’, stelde vicepresident JD Vance. ‘Ik vraag mensen te begrijpen dat ons beleid niet over één nacht ijs gaat.’
Trump hoopt de Amerikaanse economie grondig te hervormen. De VS voeren nu meer in dan uit. Een schande, aldus de president. De importheffingen moeten een eind maken aan dat Amerikaanse handelstekort. Bovendien zou duurdere import leiden tot meer vraag naar binnenlandse goederen. Op de lange termijn zouden fabrikanten zich genoodzaakt zien om hun productieketens geheel naar de VS te verplaatsen.
Critici betwijfelen of die langetermijnstrategie de pijn en woede van hun kiezers op de korte termijn waard is. Democraten in de Senaat kregen woensdag een motie aangenomen tegen eerder aangekondigde handelstarieven voor buurland Canada. Vier Republikeinse senatoren sloten zich aan, onder wie Mitch McConnell.
‘DE OPERATIE IS VOORBIJ’
McConnells partijgenoot Chuck Grassley diende donderdag zelfs een wetsvoorstel in, samen met Democratische collega’s, om de presidentiële zeggenschap over handelstarieven in te perken. Deze ‘Trade Review Act of 2025’ zou presidenten dwingen om besluiten over importheffingen éérst voor te leggen aan het Congres.
De kans dat die wet erdoor komt, lijkt nihil. Maar het signaal is desalniettemin krachtig: binnen de eigen partij heerst verdeeldheid rond Trumps handelsbeleid, en dat is zelfs voor hem politiek riskant.
Trump toont zich vooralsnog onbekommerd. ‘DE OPERATIE IS VOORBIJ’, jubelde de president donderdag in hoofdletters op sociale media. ‘De patiënt heeft het gehaald en is aan de beterende hand. De prognose is dat de patiënt hier sterker, groter, beter en weerbaarder uit komt dan ooit tevoren.’
Trump gaat in zijn protectionisme aanzienlijk verder dan de ‘wederkerige’ tarieven waarmee hij eerder dreigde, waarbij hij protectionisme vanuit het buitenland met gelijke munt zou terugbetalen. De aangekondigde importheffingen raken vrijwel alles en iedereen, ook niet-protectionistische handelspartners.
De grote vraag is wat er straks gebeurt – met de VS én de wereldeconomie – wanneer de getroffen landen, zoals China en de EU, hun aangekondigde tegenmaatregelen doorvoeren. Trump belooft dat hij die op zijn beurt zal vergelden. Als gevolg daarvan dreigt nu een tarievencarrousel, die steeds maar harder gaat draaien. Tot hij van zijn sokkel vliegt.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant