Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Het Amerikaanse lidmaatschap van de Navo staat niet ter discussie. Dat zegt Marcio Rubio, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Rubio is in Brussel voor een ontmoeting met de andere Navo-buitenlandministers. Met zijn uitspraak hoopt Rubio de Europese twijfels over de Amerikaanse toewijding aan het bondgenootschap weg te nemen.
Trump heeft de afgelopen maanden toenadering gezocht tot Rusland en onderhandelt met de Russen over de toekomst van Oekraïne. Ook heeft de Republikein herhaaldelijk gezinspeeld op het afschalen van de sancties tegen Rusland. Ondertussen zet Trump Oekraïne zwaar onder druk om concessies te doen en vindt hij dat Europese landen voortaan verantwoordelijk moeten zijn voor hun eigen verdediging.
Niettemin doet Rubio het idee dat de VS sinds het aantreden van Donald Trump als president minder belang hechten aan de Navo af als ‘hysterie’. Wel herhaalt de buitenlandminister Trumps eis dat Europese bondgenoten meer zullen moeten uitgeven aan defensie.
Trump wil dat Navo-lidstaten 5 procent van hun bruto binnenlands product uitgeven aan hun leger, meer dan twee keer zoveel als de huidige norm. Geen enkele lidstaat haalt die 5 procent op dit moment, ook de VS niet. Bijna een derde van de 32 lidstaten voldoet bovendien niet aan de huidige tweeprocentsnorm.
De Amerikanen zijn bereid om Europese landen tijd te geven om hun uitgaven te verhogen. ‘Niemand verwacht dat jullie het in een of twee jaar zullen doen. Maar er moet wel een duidelijk traject zijn,’ aldus Rubio.
Daan de Vries
Kirill Dmitriëv, het hoofd van het Russische staatsinvesteringsfonds, is in Washington voor gesprekken met vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering. Dat meldt de Russische bankier op zijn Telegramkanaal.
Het Kremlin heeft Dmitriëv aangesteld als onderhandelaar die de economische banden met de Verenigde Staten moet herstellen. Sinds de Russische invasie van Oekraïne hebben de Amerikanen Rusland strenge sancties opgelegd. ‘Het herstel van de dialoog is een moeizaam en geleidelijk proces. Maar elk openhartig gesprek brengt ons een stap verder,’ schrijft hij.
Dmitriëv is de hoogstgeplaatste vertegenwoordiger van de Russische regering die de VS bezoekt sinds het begin van de invasie van Oekraïne, ruim drie jaar geleden. Dat het Kremlin Dmitriëv naar Washington stuurt, is niet toevallig: de bankier studeerde aan Amerikaanse universiteiten en werkte na zijn afstuderen voor zakenbank Goldman Sachs en consultancybureau McKinsey.
Het is niet bekend wie Dmitriëv in Washington heeft gesproken. Naar eigen zeggen zet de bankier zijn bezoek vandaag voort. Gisteren meldde de Amerikaanse zender CNN al dat Dmitriëv in de VS is op uitnodiging van de Amerikaanse gezant Steve Witkoff. De regering-Trump heeft nog geen uitspraken gedaan over de komst van de Russische onderhandelaar.
Om zijn komst mogelijk te maken, moest het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de sancties tegen Dmitriëv tijdelijk opheffen. Een inreisverbod is namelijk onderdeel van de sancties die zijn afgevaardigd tegen de Russische elite.
Daan de Vries
De Oekraïense stad Charkiv, in het oosten van het land, is in de nacht van woensdag op donderdag opnieuw getroffen door grootschalige Russische droneaanvallen. Binnen veertig minuten tijd vonden veertien aanvallen plaats, zo meldt burgemeester Ihor Terechov op berichtendienst Telegram.
De drones sloegen in op vijf verschillende plaatsen in de stad met schade aan gebouwen en woningen tot gevolg. Er zouden geen slachtoffers zijn gevallen. Het ging om de tweede grote aanvalsgolf op één dag, aldus gouverneur Oleh Synjehoebov.
Ook op andere plaatsen in het oosten van Oekraïne werden drones gesignaleerd.
De Russische onderhandelaar Kirill Dmitriëv reist mogelijk nog deze week naar Washington voor gesprekken met vertegenwoordigers van de Amerikaanse regering. Dat meldt persbureau Reuters op basis van informatie van ingewijden.
Dmitriëv is het hoofd van het Russische staatsinvesteringsfonds en geldt als een vertrouweling van president Vladimir Poetin. In februari sprak de bankier in Saoedi-Arabië al met Amerikaanse onderhandelaars over de economische betrekkingen tussen beide landen. De Amerikaanse president Trump wil de economische banden, die sinds de Russische invasie van Oekraïne flink zijn bekoeld, aanhalen.
Als Dmitriëv inderdaad naar Washington gaat, is hij de hoogstgeplaatste Russische functionaris die de VS bezoekt sinds februari 2022. De Amerikanen zullen dan wel de sancties die tegen de Russische investeringsbaas zijn uitgevaardigd moeten opschorten. Een inreisverbod is onderdeel van die sancties. Volgens CNN is de regering-Trump daartoe bereid.
Reuters meldt dat Dmitriëv in Washington in ieder geval de Amerikaanse gezant Steve Witkoff zal ontmoeten. De Amerikaanse regering heeft het bezoek niet bevestigd. Het Kremlin doet dat evenmin, maar noemt het wel ‘mogelijk’ dat de Russische onderhandelaar de VS zal bezoeken.
Dmitriëv, in de Sovjettijd geboren in de Oekraïense hoofdstad Kyiv, is goed bekend in de VS: hij studeerde aan de prestigieuze Amerikaanse universiteiten Stanford en Harvard. Daarna werkte hij bij zakenbank Goldman Sachs en consultancybedrijf McKinsey. In 2000 keerde hij terug naar Rusland.
Daan de Vries
Rusland heeft vannacht energiecentrales getroffen in twee Oekraïense provincies. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Volgens Zelensky troffen Russische drones en artillerievuur een onderstation in de provincie Soemy en een elektriciteitskabel in Dnipropetrovsk. Enkele duizenden consumenten zitten zonder stroom.
Twee weken geleden gingen Oekraïne en Rusland akkoord met een beperkt staakt-het-vuren, waarbij beide partijen beloofden elkaars energiesectoren dertig dagen niet aan te vallen. Rusland is daarna echter niet gestopt met zijn aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet. Gisteren kwamen na een Russische aanval 45 duizend inwoners van de Zuid-Oekraïense stad Cherson zonder elektriciteit te zitten.
Moskou beweert dat ook Oekraïne zich niet aan de afspraak houdt. Zo zouden de Oekraïners een energiecentrale in de Russische provincie Brjansk en een gasopslag op de door Rusland bezette Krim hebben aangevallen.
Daan de Vries
De Duitse strijdkrachten zijn begonnen met de opbouw van een permanente brigade in Litouwen, mede-Navo-lid en buurland van Rusland en Belarus. Het gaat om de eerste troepenmacht die voor onbepaalde tijd in het buitenland legert sinds de Tweede Wereldoorlog.
Onder druk van de oorlog in Oekraïne en het recente aantreden van de eurosceptische president Donald Trump, heeft Berlijn een omslag gemaakt op defensiegebied. Duitsland beloofde al in 2023 dat er permanent troepen zouden worden ingezet in Litouwen. Dat betekende een breuk met decennialang beleid.
‘Wij hebben een duidelijke missie: de vrijheid en veiligheid van onze Litouwse bondgenoten aan de oostflank van de Navo verzekeren’, zei Christoph Huber, leider van de brigade, tegen het Duitse persbureau DPA. De afgelopen jaren waren er al wel Duitse troepen in Litouwen gelegerd, al was dat steeds op tijdelijke basis.
Op dit moment zijn er zo’n 150 Duitse militairen gestationeerd in Litouwen. Per 2027 moeten dat er 5.000 zijn. Als hoofdbasis wordt een kazerne gebouwd met een militair oefenterrein in Rūdninkai, zo’n 30 kilometer ten zuiden van Vilnius.
Thom Canters
Ondanks pogingen van de Amerikaanse president Donald Trump om de oorlog in Oekraïne tot een eind te brengen, is Rusland begonnen aan zijn grootste mobilisatieronde van de afgelopen drie jaar. In totaal zijn zo’n 160 duizend mannen tussen de 18 en 30 jaar oud opgeroepen.
De Russische president Vladimir Poetin gaf deze zomer al de opdracht om de strijdkrachten met 180 duizend militairen uit te breiden. Daarmee moet het totale aantal Russische actieve militairen komen te liggen op zo’n 1,5 miljoen.
De huidige mobilisatie moet 15 juli afgerond zijn. Volgens het Russisch leger zullen de nieuwe rekruten niet uitgezonden worden naar Oekraïne. Het Oekraïense centrum voor het bestrijden van desinformatie stelde vorige week dat dienstplichtigen uiteindelijk gedwongen worden alsnog naar het front te gaan.
Intussen begint Trump ongeduldig te raken om een wapenstilstand te sluiten tussen Rusland en Oekraïne. De Amerikaanse president zei afgelopen weekend ‘woedend’ te zijn op Poetin omdat de onderhandelingen tot dusver nog niet geresulteerd hebben in een staakt-het-vuren. Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky probeert Poetin het proces te rekken, terwijl Rusland zich voorbereidt op nieuwe offensieven.
Thom Canters
De Poolse autoriteiten hebben een in Rusland geboren Oekraïner aangeklaagd voor het bespioneren van Poolse militaire complexen. Hij deed dat volgens een woordvoerder van het Poolse ministerie van Binnenlandse Zaken in opdracht van de Russische inlichtingendiensten.
Polen is sinds de oorlog in Oekraïne regelmatig het doelwit geweest van Russische spionage en sabotageacties. In mei vorig jaar brak bijvoorbeeld brand uit in een winkelcentrum in de hoofdstad Warschau. De Poolse premier Donald Tusk beschuldigde Rusland ervan daar een hand in te hebben gehad.
De 47-jarige man die is gearresteerd zou hebben verklaard ‘ideologische motieven’ te hebben om voor Rusland te spioneren. De Poolse autoriteiten hebben sinds de Russische invasie drie jaar geleden 44 mensen gearresteerd op verdenking van spionage of sabotage. Onder hen zijn Russen, Belarussen, Oekraïners en Polen.
Ook in andere Europese landen zouden de Russische inlichtingendiensten hebben toegeslagen. Zo werden in het Verenigd Koninkrijk eind april twee Britten aangehouden op verdenking van brandstichting bij een magazijn met hulpgoederen voor Oekraïne. Openbaar aanklagers beschuldigen de mannen ervan dat ze voor Rusland werken.
Thom Canters
Door een Russische luchtaanval op een Oekraïense elektriciteitscentrale in Cherson zaten 45 duizend inwoners vanochtend tijdelijk zonder stroom. Dat meldt de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrij Sybiha.
Sybiha beschuldigt Moskou ervan de gedeeltelijke wapenstilstand tussen Rusland en Oekraïne te schenden. Beide landen stemden in met een voorstel van de VS om dertig dagen lang geen aanvallen uit te voeren op elkaars energieinfrastructuur. Sinds dat bestand officieel is ingegaan, beschuldigen zowel Rusland als Oekraïne elkaar van het schenden van de afspraken.
Ook stemden Rusland en Oekraïne volgens de VS vorige week in principe in met een wapenstilstand in de Zwarte Zee. Oekraïne kondigde daarna aan direct te stoppen met aanvallen, maar Rusland zei dat het bestand pas zou ingaan als enkele westerse sancties werden opgeheven. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky verwijt het Kremlin ervan de onderhandelingen effectief te blokkeren door nieuwe eisen op tafel te leggen.
Ook bij de Amerikaanse president Donald Trump lijkt het geduld inmiddels op te raken: hij zei tijdens een interview met NBC News dat hij de importheffingen op Russisch olie zal verhogen als Poetin niet snel een deal met hem sluit.
Frank Rensen
Polen betaalt de VS binnenkort bijna 2 miljard dollar voor logistieke ondersteuning voor de Amerikaanse Patriot-luchtafweersystemen. Dat heeft de Poolse minister van Defensie, Władysław Kosiniak-Kamysz, vandaag bekendgemaakt. De overeenstemming stelt Polen volgens de minister in staat om de systemen in stelling te brengen.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne heeft de Poolse regering haar defensie-uitgaven flink opgeschroefd. Dit jaar wil Warschau 4,7 procent van het bruto binnenlands product besteden aan het leger, meer dan alle andere Navo-bondgenoten. Polen beschikt al over de grootste krijgsmacht van de Europese Unie, maar heeft plannen om deze de komende tijd te verdubbelen.
De verhoogde defensie-uitgaven vormen ook een signaal aan Donald Trump. De Amerikaanse president beklaagt zich geregeld over hoeveel Navo-bondgenoten besteden aan het leger, en heeft eerder al gezinspeeld op het dichtdraaien van de geldkraan.
In gesprek met nieuwssite Politico riep Kosiniak-Kamysz de andere Navo-landen vorige maand op om het Poolse voorbeeld te volgen, om te voorkomen dat de Amerikanen de stekker uit de alliantie trekken. ‘Europa moet meer investeren in veiligheid om de aanwezigheid van de Amerikanen in Europa te behouden, en niet om ze te vervangen’, aldus de Poolse minister.
De Poolse bestelling bij de VS komt op een moment waarop Navo-bondgenoten juist openlijk twijfelen over het aanschaffen van Amerikaanse wapens. Zo worden in Portugal en Canada discussies gevoerd om niet langer F-35-gevechtsvliegtuigen van het Amerikaanse Lockheed Martin te kopen, vanwege onzekerheid over de nieuwe Trump-regering.
Jasper Daams
Het geduld van president Trump met de Russische leider Poetin begint op te raken. Uren nadat de Amerikaanse president zondag had gezegd dat hij ‘woedend’ was op Poetin, vanwege de moeizame onderhandelingen over de oorlog in Oekraïne, bevestigde het staatshoofd van Finland de ergenis bij Trump.
Lees hier het volledige artikel van defensieredacteur Stieven Ramdharie.
Zweden heeft Oekraïne een nieuw militair steunpakket toegezegd van omgerekend 1,4 miljard euro. Het is het grootste Zweedse militaire steunpakket tot nu toe, meldt persbureau Reuters, en met name bedoeld voor de levering van nieuw militair materieel. ‘We zullen het materiaal op basis van de Oekraïense behoefte uitkiezen’, aldus de Zweedse defensieminister Pål Jonson.
Doel van het pakket is, zo stelt de defensieminister tijdens een persconferentie, ‘Oekraïne zo sterk mogelijk aan de onderhandelingstafel met Rusland krijgen’. Jonson benadrukt dat alle Europese landen meer moeten doen om Oekraïne te steunen. Hij wijst daarbij op het mogelijk wegvallen van de Amerikaanse militaire steun. Op de vraag van een journalist of Europa wel in staat is dat op te vangen, zei Jonson: ‘Ik twijfel niet aan de financiële mogelijkheden van Europa, maar wel aan de huidige Europese defensie-industrie.’
EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte vandaag nog het belang van de Amerikaanse rol in de oorlog. Ze riep Rusland, voorafgaand aan een ontmoeting van Europese buitenlandministers in Madrid, op akkoord te gaan met een volledige wapenstilstand in Oekraïne en zei dat de VS druk moeten zetten op Rusland om tot een akkoord te komen.
Yassin Boutayeb
De Russen hebben voor de tweede nacht op rij aanvallen uitgevoerd op Charkiv, de tweede stad van Oekraïne. Dat meldt persbureau Reuters. Volgens lokale autoriteiten zijn twee mensen omgekomen en meer dan dertig mensen gewond geraakt. Bij de aanval van afgelopen nacht zouden vijf ‘industriële gebouwen’ en 11 appartementen beschadigd zijn. Ook is er brand ontstaan die zich over zo’n vierduizend vierkante meter heeft verspreid, zegt de lokale brandweer.
De aanval komt nadat Rusland en Oekraïne twee weken geleden hadden toegezegd elkaars energie-infrastructuur dertig dagen lang niet te beschieten. Beide landen beschuldigen elkaar sindsdien ervan dergelijke aanvallen alsnog uit te voeren. Zo zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zondag dat Rusland afgelopen week meer dan duizend drones heeft afgevuurd op onder meer het Oekraïense energienetwerk. De president heeft de VS meermaals gevraagd maatregelen te nemen tegen Rusland.
Rusland zegt op zijn beurt dat de Oekraïense strijdkrachten afgelopen nacht aanvallen hebben uitgevoerd op Russische energiecentrales in de regio Bryansk. Volgens het Russische ministerie van Defensie laat de aanval zien dat Oekraïne ‘niet bereid is om tot een wapenstilstand te komen’. Oekraïne heeft de aanval niet bevestigd.
Yassin Boutayeb
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van deze week:
• Oekraïne en Rusland hebben volgens de Amerikanen ingestemd met een staakt-het-vuren op de Zwarte Zee. In een verklaring van het Witte Huis over de afzonderlijke gesprekken met beide partijen in Saoedi-Arabië staat dat er is afgesproken om ‘de veilige vaarroutes te garanderen’ en ‘geen geweld te gebruiken’ op de Zwarte Zee. Verdere details, bijvoorbeeld over wanneer het bestand in moet gaan en hoelang het duurt, zijn nog niet bekend.
• De Franse president Emmanuel Macron zegt dat er hoe dan ook een Europese troepenmacht zal komen, die naar Oekraïne wordt gestuurd op het moment dat er een volledige wapenstilstand tot stand is gekomen. Het is de bedoeling dat de troepenmacht waarborgt dat het staakt-het-vuren wordt nageleefd.
• Donald Trump was ‘erg boos’ op de Russische president Vladimir Poetin, toen laatstgenoemde de legitimiteit van de Oekraïense president Zelensky afgelopen vrijdag in twijfel trok. Dat zei de Amerikaanse president vandaag in een interview met NBC News, waarin hij dreigde met secundaire importtarieven op Russische olie als Moskou zich niet blijft inzetten voor een vrede met Oekraïne.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant