Amerikanen van elke welvaartsklasse hebben een lagere levensverwachting dan Europeanen. Zelfs rijke Amerikanen lopen over een periode van tien jaar bezien meer kans om te overlijden dan hun Europese evenknieën.
Is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Zuid-Azië, klimaat en natuur.
Dat stellen Amerikaanse onderzoekers van Brown University School of Public Health (Providence, Rhode Island) in een studie die woensdag verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift New England Journal of Medicine.
Naar aanleiding van de afnemende levensverwachting in de VS onderzochten de auteurs de mate waarin inkomen en vermogen van invloed zijn op de sterftekans. Ze vergeleken gegevens van zo’n 73 duizend mensen tussen 50 en 85 jaar oud in de VS met zestien Europese landen over een periode van tien jaar. De data kwamen uit de US Health and Retirement Study en uit de Survey of Health, Aging and Retirement in Europe (Share).
De uitkomsten bevestigen niet alleen dat rijke mensen gemiddeld langer leven dan arme mensen (iets wat ook voor Nederland is aangetoond), maar laten ook zien dat dit verschil in sterftekans in de VS groter is dan in Europa. In de VS is de ongelijkheid tussen arm en rijk ook veel groter dan in Europa, merken de auteurs op. De studie maakt bovendien duidelijk dat de levensverwachting in de VS een stuk lager ligt dan in Europa.
Dit transatlantische verschil in sterftekans gaat opmerkelijk genoeg op voor elke welvaartsklasse. Ook de meest welvarende Amerikanen leven gemiddeld korter dan de rijkste Europeanen. De sterftekans van de rijkste Amerikanen is zelfs hoger dan die van de armste inwoners van Noordwest-Europese landen als Duitsland, Frankrijk en Nederland.
‘Onze uitkomsten zijn een grimmige waarschuwing dat zelfs de rijkste Amerikanen niet immuun zijn voor de systemische factoren die in de VS de levensverwachting drukken, zoals economische ongelijkheid en risicofactoren als stress, verkeerde voeding en milieuvervuiling’, aldus Irene Papanicolas, hoogleraar gezondheidszorg aan Brown.
De sterftekans van de rijkste 33,3 procent van de bevolking is volgens de studie over de onderzochte periode (2010-2022) 40 procent lager dan die van de armste 33,3 procent. De sterftekans in Centraal-Europa is 40 procent lager dan in de VS. Het verschil tussen Zuid-Europa en de VS bedraagt 30 procent, tussen Oost-Europa en de VS 13 tot 20 procent.
De uitkomsten onderstrepen volgens de onderzoekers dat de grote sociaal-economische ongelijkheid en zwakke sociale vangnetten in de VS de levensverwachting schaden. Dat geldt uiteraard met name voor arme Amerikanen, maar ook de rijkste Amerikanen zijn vergeleken met hun Europese evenknieën slechter af. ‘Verbetering van de volksgezondheid is dus niet alleen een uitdaging wat betreft de meest kwetsbare groepen’, aldus hoofdauteur Sara Machado.
Bij de verschillen tussen Europa en de VS spelen naast de groeiende ongelijkheid in de VS ook culturele en gedragsfactoren, zoals voeding, roken en sociale mobiliteit een rol, aldus de auteurs. Zo roken Amerikanen meer dan Europeanen en leven ze vaker op het platteland, twee factoren die correleren met een relatief slechtere gezondheid.
Anton Kunst, hoogleraar sociale epidemiologie aan Amsterdam UMC, spreekt van een gedegen onderzoek met plausibele uitkomsten. ‘Hoe arm of rijk je ook bent, de samenleving waarin je leeft is van invloed op je gezondheid. Europa scoort beter dan de VS als het gaat om zaken als een sociaal vangnet, een gezondere voedselomgeving, en de beteugeling van commerciële krachten.’
Het meest frappant is volgens Kunst dat ook de rijken in de VS het qua gezondheid internationaal niet goed doen. ‘En dan hebben we het niet over de miljardairs, maar over de middenklasse die moet stressen om aan het werk te blijven of de studie van de kinderen te bekostigen. Algehele conclusie: we zitten hier in Noordwest-Europa relatief goed.’
De gezondheidsverschillen tussen arm en rijk in de VS nemen overigens af na het 65ste jaar, maar dit wordt volgens de onderzoekers veroorzaakt door het ‘overleverseffect’. Doordat arme Amerikanen massaal eerder sterven, worden populaties rijker en gezonder naarmate cohorten ouder worden. Hierdoor ontstaat de illusie dat de gezondheidskloof tussen arm en rijk op oudere leeftijd slinkt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant