"Ik denk dat ik het constructeurskampioenschap op dit moment ook wel in mijn eentje kan winnen." Het zijn woorden die Max Verstappen met een lach uitsprak tijdens de Nederlandse mediasessie voor de Britse Grand Prix van 2023. Het was met een humoristische ondertoon, al zat er op twee manieren wel een kern van waarheid in. Ten eerste was de voorsprong van Red Bull toen nog zo groot dat Verstappen in zijn eentje daadwerkelijk meer punten verzamelde (575) dan de nummer 2 bij de constructeurs (Mercedes met 409). Ten tweede zei de uitspraak destijds ook al veel over de worsteling met het tweede Red Bull-zitje.
Bijna twee jaar later is het beeld wat betreft de concurrentie compleet veranderd. Red Bull is bij- en zelfs ingehaald, maar het andere aspect is ongewijzigd. Het stoeltje naast Verstappen is nog altijd een hoofdpijndossier, eigenlijk al sinds het vertrek van Daniel Ricciardo. De goedlachse Australiër kende tijdens zijn laatste jaar ook al meer moeite met Verstappen en nadien is iedere opvolger kopje onder gegaan: Pierre Gasly, Alexander Albon, Sergio Pérez en Liam Lawson. Met Pérez is Red Bull door de financiële steun vanuit Mexico zeer geduldig geweest, maar met Lawson niet, waardoor het dit weekend de beurt is aan Yuki Tsunoda als Verstappens vijfde teamgenoot bij Red Bull Racing.
Een blik op de data bevestigt dat alle voorgangers het riant hebben afgelegd. Het geldt qua race pace en, zoals de onderstaande grafiek toont, ook qua kwalificatiesnelheid. Ricciardo was gemiddeld gezien nog 0.049 seconde sneller over een kwalificatieronde in 2016, maar gaf gaandeweg steeds meer toe: 0.202 seconde per ronde in 2017 en 0.279 seconde in 2018.
Nadien hebben alle coureurs getuige de grafiek nog meer aan de broek gekregen, met Lawson (die in het overzicht ontbreekt) als Verstappens teamgenoot met de grootste achterstand. In Australië was hij een volle seconde langzamer dan de Nederlander in Q1, waarna het verschil tijdens SQ1 in China 0.813 seconde bedroeg en in Q1 van de reguliere kwalificatie 0.750 seconde. Als je Verstappens Q3-ronden vergelijkt met de snelste tijden van Lawson, dan valt het verschil nog vele malen groter uit.
Het bevestigt dat het zitje naast Verstappen één van de lastigste posities in de moderne Formule 1 is, en wel om twee redenen: ten eerste is Verstappen qua pure snelheid lastig te matchen in hetzelfde materiaal, zoals de bovenstaande cijfers aantonen. Vorig jaar was het gemiddelde verschil tussen hem en Pérez groter dan bij alle andere teamgenoten in de Formule 1: 0.66 seconde per kwalificatieronde en 0.56 seconde per raceronde. Voor teamgenoten is het vaak van kwaad tot erger gegaan, aangezien ze het in andere dingen zochten (Pérez volgens Helmut Marko in extreme set-ups) en ze de worsteling onbedoeld alleen maar groter maakten.
Het tweede punt is veelbesproken en gaat over de extreme karakteristieken van de Red Bull-auto, waar Verstappen mee overweg kan, maar anderen niet. Albon heeft dit treffend omschreven als een computermuis die op honderd procent gevoeligheid staat. Het maakt de auto extreem responsief, maar ook extreem gevoelig met een scherpe voorkant en een erg losse achterkant. Verstappen redt zich ermee, maar het zijn eigenschappen die coureurs met een andere rijstijl niet het benodigde vertrouwen geven.
Een vervolgvraag die altijd opkomt, is of Red Bull de auto speciaal zo voor Verstappen ontwikkelt of dat hij er simpelweg beter mee om kan gaan dan anderen? Verstappen staat erom bekend dat hij onderstuur haat, maar zegt zelf altijd dat een auto met onderstuur in essentie ook langzamer is. Het gebruikelijke antwoord van de Red Bull-kopstukken luidt dan ook dat het team simpelweg de snelst mogelijke auto bouwt, al heeft Christian Horner daar in China nog wel enkele interessante uitspraken aan toegevoegd.
"Max is heel specifiek in wat hij van een auto wil om die snel te maken en dat is over het algemeen een hele scherpe voorkant bij het insturen", beaamde hij tijdens een interview met Sky Sports F1. "Het gevolg is natuurlijk dat de achterkant van de auto nogal los is. Het hebben van een losse achterkant bij het ingaan van de bochten kan het vertrouwen van een coureur enorm schaden, maar dat is juist waar Max in uitblinkt en waar hij het verschil mee maakt. Hij kan op een knife edge rijden. Hij vraagt constant meer en meer van de voorkant, en natuurlijk volg je de snelste coureur bij de auto-ontwikkeling", aldus Horner.
In China voegden bronnen vanuit het team toe dat het in essentie niets nieuws is. Grote coureurs kunnen vaak overweg met atypische karakteristieken, waarbij Michael Schumacher als voorbeeld is genoemd. De boodschap die er meteen bij werd verkondigd, was: hoe meer een team in de richting van de snelste coureur gaat, hoe lastiger het wordt voor een tweede rijder, die een andere rijstijl heeft en minder met extreme eigenschappen overweg kan. Ook bij Red Bull is dat te zien, zo erkende Horner ruiterlijk: "Aan het begin van 2022 hadden we een stabiele auto met best veel onderstuur, wat Max zoals bekend haat. In Spanje kwamen we met een upgrade die de voorkant scherper maakte en daarna zette Max een grote stap. We maken de snelst mogelijke auto en worden daarbij gestuurd door de data die we hebben. We ontwikkelen de auto niet specifiek voor één rijder, maar gaan af op de beschikbare data en feedback voor de snelst mogelijke auto. Met 122 overwinningen is dat tot nu toe best goed gelukt."
De laatste woorden van Horner zijn interessant. Zo geeft hij aan dat Red Bull afgaat op 'de beschikbare data en feedback' en dat resultaten leidend zijn. Verstappen behaalt die resultaten grotendeels in zijn eentje en dus is het logisch dat Red Bull die richting volgt. Het is een beetje het kip en het ei-verhaal en is bovenal logisch, aangezien Verstappen momenteel Red Bulls enige kans is om vooraan mee te doen. De auto moet daardoor in zijn handen zo snel mogelijk zijn. Het betekent niet automatisch dat die voor Verstappen is ontwikkeld, maar wel dat het in theorie de snelst mogelijke auto in zijn handen moet zijn.
Anno 2025, nu de concurrentie Red Bull voorbij is gestoken, is dit aspect nog prangender. Waar Red Bull begin 2022 veel onderstuur had - waardoor het geen toeval is dat Pérez er toen dichter bij zat, zoals ook in de onderstaande cijfers te zien is - was dat met de toenmalige voorsprong nog altijd genoeg om te winnen. Nu is de situatie anders. Verstappen heeft al meermaals laten weten dat de balans niet zo slecht aanvoelt, maar dat de RB21 gewoon te langzaam is. Als beide dingen tegelijk niet haalbaar zijn - zoals ook te zien is bij McLaren, waar de coureurs spreken van een snelle maar lastige auto - luidt de vraag of Red Bull nog iets verder wil gaan om er het maximale potentieel uit te persen. Als het antwoord 'ja' luidt, kan dat het wederom lastiger maken voor de coureurs, en dus ook voor wie er naast Verstappen zit.
Het geheel is een cirkel en betekent dat Red Bull door de resultaten eigenlijk geen keuze heeft: doordat Verstappen de enige kans van het team is om vooraan mee te doen, moet er alles aan worden gedaan om die kans zo groot mogelijk te maken. Het is logisch als Red Bull eremetaal wil pakken, maar roept - naast vragen over het tweede stoeltje - ook de vraag op hoe afhankelijk Red Bull momenteel van de Nederlander is, en vooral wat er gebeurt als hij Red Bull op een dag verlaat? Het toont in zekere zin parallellen met het Honda MotoGP-team: Marc Marquez wist lange tijd veel te verbloemen, maar de echte problemen waren aan zijn dolende teamgenoten te zien.
Gezien de bovenstaande cijfers doet Red Bull de laatste jaren ook vooral vooraan mee met - en met dank aan - Verstappen. De huidige opzet werkt zolang hij er is: het team poogt te luisteren, waarna het weet dat hij op de baan zal leveren. Als Verstappen het team of zelfs de Formule 1 op een dag verlaat, dan valt dat fundament echter weg. Het betekent dat Red Bull zichzelf dan nagenoeg opnieuw moet uitvinden: niet alleen wat betreft de kopman op het asfalt, maar het gaat een stuk verder dan dat.
De filosofie van de Red Bull-auto's hangen er deels mee samen, waardoor zoiets ook het technisch team raakt. Zoals Verstappens teamgenoten aantonen, kan niet iedereen met extremen overweg. Het betekent dat er bij het ontwerp van de Red Bull-bolides dan ook een rethink nodig is: niet langer een auto ontwikkelen die in theorie het snelst is en waar Verstappen zich nog net mee kan redden, maar concessies doen voor een auto waar de coureurs van dat moment zich comfortabeler mee voelen. Momenteel gaat dat laatste niet eens, doordat er niet twee verschillende ontwikkelingstrajecten te volgen zijn. Het slaat perfect terug op de bovenstaande woorden van Horner: een team moet nou eenmaal keuzes maken en dan is het logisch waar de focus op ligt, aangezien Verstappen de laatste jaren als enige is in staat gebleken om te leveren.
Het maakt dat Red Bull op meerdere vlakken behoorlijk op de schop moet als Verstappen op een dag vertrekt. Het team raakt dan niet alleen diens talisman op het circuit kwijt, maar ook het ankerpunt in de doorontwikkeling en achter de schermen. Andersom is dit natuurlijk ook een voetnoot om te benoemen: de omgeving die Verstappen momenteel bij Red Bull vindt en waar hij logischerwijs het ultieme focuspunt vormt, vindt een coureur wellicht niet meteen op iedere andere locatie. Zoiets heeft vaak tijd nodig.
Nou kunnen coureurs van de buitencategorie zich doorgaans prima aanpassen - wat overigens ook weer aan Marquez en Ducati te zien is - en benadrukt Verstappen dat zelf ook altijd. Gevraagd naar zijn rijstijl, zegt de Limburger steevast dat hij niet echt een rijstijl heeft en zich aanpast aan wat de auto van hem vergt. "Ik denk niet dat de auto per se voor mijn rijstijl is gemaakt. Als coureur moet je jezelf aanpassen aan wat je krijgt, dat heb ik ook gedaan toen ik bij Red Bull kwam", aldus de wereldkampioen. "De auto was altijd al zo. Hij heeft een scherpe voorkant, maar ik heb in mijn leven nog nooit een snelle auto met onderstuur gezien. Mensen vragen mij altijd 'wat is jouw rijstijl?', maar die vraag kan ik niet echt beantwoorden, doordat ik me zo goed mogelijk probeer aan te passen."
Voor Red Bull is het 'wat als'-scenario in ieder geval belangrijker om over na te denken dan voor Verstappen: het fundament van het team rust nu grotendeels op één man. Momenteel is het team zeer afhankelijk van Verstappen voor diens resultaten, maar het punt dat daarbij hoort, is dat het met de huidige stand van zaken niet echt anders kan. Deze werkwijze is in de voorbije jaren immers een goede route naar succes gebleken, in ieder geval zolang Verstappen er zit. Het verklaart waarom Red Bull er bijzonder veel aan gelegen is om Verstappen ook op de langere termijn te behouden en waarom Marko met klem benadrukt: "We moeten Max een winnende auto bieden." Ook in dat opzicht is de druk deze maanden groot: niet alleen voor de tweede rijder, maar ook voor het collectief. Als die winnende auto niet te leveren valt, kunnen de implicaties voor het gehele team namelijk verstrekkend zijn.
Source: Motorsport