Economieblog Welkom in dit liveblog! De economieredactie van NRC houdt je hier vandaag op de hoogte van het belangrijkste economische en financiële nieuws.
Goedemorgen. Hoe reageert de wereld vandaag op de aankondigingen van Donald Trump? Ieder land – vriend en vijand – krijgt een eigen importheffing, aldus de Amerikaanse president woensdag.
De Europese Unie bereidt in elk geval een pakket tegenmaatregelen voor op de nieuwe Amerikaanse importheffingen, als verdere onderhandelingen met Washington niets opleveren. Dat zegt Ursula von der Leyen donderdagochtend.
De woensdag aangekondigde tarieven van VS-president Donald Trump zijn volgens de voorzitter van de Europese Commissie „een grote klap voor de wereldeconomie”.
„We zijn al bezig met het afronden van het eerste pakket tegenmaatregelen als reactie op de tarieven op staal”, zei Von der Leyen donderdag in Oezbekistan, waar ze een top bijwoont. „En we bereiden ons nu voor op verdere tegenmaatregelen om onze belangen en onze bedrijven te beschermen als de onderhandelingen mislukken.”
Von der Leyen zegt tegelijkertijd dat het mondiale handelssysteem „ernstige tekortkomingen” heeft. „Ik ben het eens met president Trump dat anderen oneerlijk profiteren van de huidige regels”, zegt ze. Daarom is ze bereid om het „wereldwijde handelssysteem geschikt te maken voor de realiteit van de wereldeconomie. Maar ik wil ook duidelijk zijn: tarieven als eerste en laatste redmiddel lossen het probleem niet op.”
Trump kondigde eerder een basisheffing van 10 procent aan op de meeste goederen die de Verenigde Staten importeren. Woensdag kondigde de Amerikaanse president een extra heffing van 20 procent aan voor de Europese Unie. Daarmee dreigt hij volgens experts de inflatie aan te wakkeren en de economische groei in de VS en wereldwijd te remmen.
In het eerste kwartaal van 2025 zijn de cao-lonen met 5,5 procent toegenomen ten opzichte van kwartaal één in 2024. Dat blijkt uit cijfers die het CBS donderdag heeft gepubliceerd. Ook de koopkracht nam, weliswaar in mindere mate, toe met 1,8 procent.
In de bedrijfstak informatie en communicatie stegen de lonen het meest met 9,6 procent. In verhuur en handel van onroerend goed, waar woningcorporaties ook onder vallen, bleven de lonen gelijk.
Bij particuliere bedrijven was de loonstijging net iets hoger dan bij gesubsidieerde instellingen, 5,7 procent tegenover 5,4 procent. Onder gesubsidieerde instellingen vallen onder andere niet-academische ziekenhuizen. De loonstijgingen liggen in die sector waarschijnlijk hoger dan je nu in de cijfers kan zien.
„Wij registreren pas als de inkt droog is”, aldus Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS. Het CBS neemt in de berekening dus alleen de lonen van getekende cao’s mee. Daardoor zijn een aantal voorgenomen en zeer recente loonsverhogingen niet in de cijfers van het CBS terug te zien.
Zo is er de afgelopen weken een aantal cao-overeenkomsten op hoofdlijnen gesloten. Eind maart is bijvoorbeeld afgesproken dat het loon voor apothekers van 2024 tot 2026 met 20 procent zal stijgen. Dat is het resultaat van een periode stakingen die in november 2024 begon. Voor medewerkers van ziekenhuizen is overeengekomen dat de lonen de komende twee jaar met 8 procent omhoog gaan. Deze resultaten worden binnenkort door de vakbonden aan hun leden voorgelegd. Gaan de leden akkoord, dan zullen de loonsverhogingen met terugwerkende kracht vanaf 1 februari 2025 ingaan.
De vakbonden zijn tevreden over de loonstijgingen. „Over de hele linie zijn er stevige verhogingen geweest”, zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin, „we zijn blij dat de apothekers een inhaalslag hebben kunnen maken en dat voor de meeste grote sectoren cao-overeenkomsten zijn gesloten. Ook is het goed dat de koopkracht van werknemers weer groter is geworden.”
Carolien Bijen, interim bestuurslid bij FNV, sluit zich hierbij aan: „We zien dat de boodschappen duurder worden dus vinden we het tijd voor koopkrachtverbetering. Ik denk dat het goed is dat werknemers er nu weer echt op vooruitgaan.”
De koopkracht en lonen nemen dus toe, maar wel in steeds mindere mate. Sinds het eerste kwartaal van 2024 groeit de koopkracht steeds iets minder hard ten opzichte van het jaar daarvoor. De groei van de cao-lonen is nog steeds hoger maar ook daar is sinds het derde kwartaal van 2024 een dalende trend te zien.
Source: NRC