Tijdens de grote militaire oefening rond Taiwan deed China net alsof het havens en energievoorzieningen aanviel. De grenzen tussen oefening en aanval vervagen, stellen experts. Taiwanezen vragen zich intussen af wat ze nog aan de Verenigde Staten hebben.
Plots doken dinsdag Chinese marineschepen op in de Straat van Taiwan, de zee-engte tussen Taiwan en het Chinese vasteland. Meestal geeft Peking een waarschuwing als het een grootschalige oefening uitvoert. Die bleef ditmaal uit. 76 militaire vliegtuigen en negentien schepen namen aan de operatie deel, schrijft persbureau Reuters.
"China wil dat dit soort oefeningen als het nieuwe normaal worden gezien", zegt Xiaoxue Martin van het Instituut Clingendael. "Ze gaan daarbij steeds een stapje verder. Deze operatie is weer wat complexer dan de vorige."
Op woensdag, de tweede dag van de oefening, werd met scherp geschoten. Ook werden - denkbeeldig - Taiwanese havens en energie-infrastructuur aangevallen. "China maakt heel duidelijk dat het oefent voor het echte werk", zegt Martin. "Daarmee wordt de grens tussen een oefening en een aanval steeds vager."
Met "het echte werk" doelt Martin op een blokkade of invasie van Taiwan, twee scenario's waar experts rekening mee houden. Bij een blokkade wordt het eiland economisch afgesloten. Een invasie, met "boots on the ground", gaat nog een stap verder.
Het machtsvertoon deze week gaat gepaard met een stevige portie propaganda, stelt China-expert Ardi Bouwers. In een filmpje dat China dinsdag de wereld in stuurde, zijn wormen te zien die Taiwan van binnenuit opeten. Peking noemde de Taiwanese president Lai Ching-te in de video een "parasiet".
Daarmee wil China volgens Bouwers de tegenstander ontmenselijken. "In Hongkong zag je dat ook gebeuren. Daar werden demonstranten 'kakkerlakken' genoemd, om ze daarna hard neer te slaan."
Eerder deze maand noemde president Lai China een "vijandige buitenlandse macht". Peking was woedend en kondigde een tegenreactie aan, zonder te specificeren hoe die eruit zou zien. Het zou de timing van deze militaire oefening kunnen verklaren.
Ook de internationale politiek staat niet los van de kwestie tussen China en Taiwan. Taipei weet namelijk niet meer goed wat het precies heeft aan zijn Amerikaanse bondgenoot nu Donald Trump president is.
"Onder Taiwanezen is de twijfel toegenomen of hun bondgenoot wel zo betrouwbaar is als ze dachten", zegt Bouwers. "Mensen kijken heel erg naar wat er in Oekraïne gebeurt. Stel dat China Taiwan zou binnenvallen. Gaat Trump dan op dezelfde manier begrip tonen voor China zoals hij doet voor Rusland?"
De Amerikaanse houding ten opzichte van Taiwan was er altijd een van "strategische ambiguïteit". De VS erkent het eiland niet als onafhankelijk land, maar verleent het wel veel steun.
"China zegt nu: 'Zie je wel, we hebben altijd gezegd dat de VS geen betrouwbare bondgenoot was'", legt Martin uit. "Het land stelt dat het wel een verantwoordelijke en voorspelbare partner is. Maar die boodschap gaat lastig samen met de militaire oefeningen van deze week."
Of de onzekerheid onder Trump China aanmoedigt invasieplannen te versnellen, is een andere vraag. "Binnenlandse factoren wegen in China altijd zwaarder dan internationale", stelt Bouwers. Daarbij komt volgens experts de vraag of Peking überhaupt klaar is voor een invasie of blokkade van Taiwan. Volgens Martin denken veel experts dat China nog enkele jaren nodig heeft om zijn leger te versterken.
Ook economisch is China momenteel niet in de beste vorm, voegt Bouwers toe. En recent waren er een aantal corruptieschandalen in het leger, die de Chinese president Xi Jinping eerst moet oplossen. Bouwers: "Xi wil niet de fout maken die Poetin in Oekraïne maakte. Die dacht dat hij het land in drie dagen kon innemen." Taiwan is een lastig in te nemen eiland, met veel bergen en weinig geschikte landingsstranden.
Uiteindelijk zal Xi beslissen wanneer het tijd is om in actie te komen. "De hereniging van het moederland is onvermijdelijk", zei de Chinese president onlangs nog. Dat moet volgens hem vreedzaam verlopen als het kan, en met militaire kracht als het moet. Xi heeft al sinds 2013 de touwtjes stevig in handen en kan door een wetswijziging nog lang aanblijven.
In China geldt 2049 als een belangrijk symbolisch jaar. Dan bestaat de Volksrepubliek China honderd jaar en moet "de wederopstanding" van het land compleet zijn.
Dat Taiwan dan deel moet uitmaken van de Volksrepubliek staat vast. Maar of Xi - die dan 96 jaar zal zijn - zo lang wil wachten om zijn droom te verwezenlijken, is maar de vraag. Waarnemers denken dat China tegen 2027 klaar zou kunnen zijn om Taiwan in te lijven. Tot dan zullen de spierballen blijven rollen.
Source: Nu.nl algemeen