De bedrieglijk verstilde speelfilm The Damned van de Italiaanse cineast Roberto Minervini voelt vaak als een documentaire aan. De levensechte scènes doen je afvragen wie die vervloekten uit de titel zijn.
Dit land heeft alles, zeggen de soldaten tegen elkaar. Dit is een prachtplek om een gezin te stichten. De titel van het bedrieglijk verstilde oorlogsdrama The Damned suggereert iets anders: deze mannen en jongens, yankees die onontgonnen terrein verkennen in het door oorlog verscheurde Amerika van 1862, zijn van meet af aan vervloekt.
Zie ze ploeteren om de voorraadkoets door een greppel te krijgen. Zie ze hun tenten opslaan, ver weg van het front van de Burgeroorlog, in afwachting van een bataljon dat nooit zal arriveren.
Kalm introduceert de Italiaanse, in Amerika gevestigde cineast Roberto Minervini zijn naamloze personages. Ze hebben elk hun eigen reden om vrijwillig mee te vechten – de een doet het uit vaderlandsliefde, de ander vanwege zijn geloof of om het geld.
Het woestijn- en bergdecor van The Damned heeft intussen een afstandelijke schoonheid, vol koele tinten blauw en grijs. Veel ruimte voor de horizon ook, zonder dat uit die weidsheid de belofte van een glorieuze toekomst spreekt. De landerige waakzaamheid waarmee de soldaten de dagen slijten, kan zomaar omslaan in een gure hel: als het geweld losbarst, in de enige en adembenemend gechoreografeerde vechtsequentie uit de film, dan gebeurt dat plots en onontkoombaar.
Met The Damned won Minervini vorig jaar de regieprijs in de Un Certain Regard-competitie van het filmfestival van Cannes. De schrijver en regisseur viel eerder op met eigenzinnige, naar fictie neigende documentaires over het marginale bestaan in het Amerikaanse Zuiden, zoals Stop the Pounding Heart (2013) en What You Gonna Do When the World’s On Fire (2018).
The Damned is Minervini’s eerste onversneden speelfilm, die frappant genoeg vaak als een documentaire aanvoelt. Dat is te danken aan het naturalistische acteerwerk van de non-professionele cast en de vlieg-op-de-muurstijl waarmee Minervini het soldatenkamp gadeslaat. Het verzorgen van de paarden en de wapens, een potje honkbal en de vele conversaties over de zin en zinloosheid van de oorlog: levensechte, treffend alledaagse scènes zijn het, die Minervini schijnbaar kon draaien door met zijn camera in een tijdreismachine te stappen.
Weg is de robuuste glans die in klassieke westerns over alles hangt. Dat kan nogal vervreemden. Is dit echt hoe mensen in 1862 praatten en dachten?
Maar geef je over aan Minervini’s methode en de existentialistische stemming van The Damned, en er gebeurt iets bijzonders: het getroebleerde Amerikaanse verleden versmelt volledig met het hier en nu. Vraag je dan nog maar eens af wie die vervloekten uit de titel zijn.
Oorlog
★★★★☆
Regie Roberto Minervini
Met Jeremiah Knupp, René W. Solomon, Cuyler Ballenger, Noah Carlson, Judah Carlson
88 min., in 27 zalen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant