CDA-leider Henri Bontenbal vindt halverwege een explosief debat over het functioneren van het landsbestuur woensdagavond tijd voor een lezing waarin hij reflecteert op de toekomst van zijn vak. Politici moeten wat hem betreft ‘stoppen met steeds maar beloften doen die onmogelijk op korte termijn kunnen worden waargemaakt’.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
In zijn Kerdijklezing in Den Haag schetste Bontenbal woensdagavond wat er volgens hem nodig is om het vertrouwen van burgers in de politiek te herstellen. Niet al te grote verwachtingen scheppen en het ‘doorbreken van een cirkel van gebroken beloften’ is daarbij essentieel, denkt hij. Doet een politicus dit niet, dan voelen burgers ‘een permanente teleurstelling in de politiek’.
De timing van de toespraak van de CDA-leider was opmerkelijk. Terwijl hij woensdagavond meedeed aan een explosief debat in de Tweede Kamer over het functioneren van het landsbestuur, werd hij een paar honderd meter verderop in Den Haag verwacht voor de jaarlijkse Kerdijklezing in sociëteit De Witte. Bontenbal gebruikte de dinerpauze van het debat om zich snel naar de lezing over de toekomst van de politiek te spoeden.
Alles over politiek vindt u hier.
De CDA-leider denkt dat kiezers best begrip hebben voor politici die eerlijk vertellen dat zij niet al hun problemen bij toverslag kunnen oplossen. ‘Het is mijn ervaring dat burgers heel goed begrijpen dat er dilemma’s zijn en dat niet alles tegelijkertijd kan. Burgers missen echter politici die eerlijk zijn over deze keuzes en deze ook bereid zijn toe te lichten’, zegt Bontenbal.
Dus als politici beloven dat er ‘meer woningen komen voor jonge mensen’, dan zal daarbij wat het CDA betreft verteld moeten worden dat ‘andere huizenbezitters moeten inschikken en minder mogelijkheden krijgen om bezwaar te maken tegen nieuwbouw’, zegt Bontenbal. ‘Het recht op een ongestoord uitzicht bestaat niet.’
En als politici beloven dat er een ‘goed werkend asielsysteem’ komt, moeten zij erbij vertellen dat dit niet alleen betekent dat de Europese buitengrenzen voortaan beter bewaakt worden, maar ook dat vluchtelingen die wel mogen blijven ‘eerlijk over gemeenten verdeeld’ moeten worden.
Het is geen geheel nieuw pleidooi – meerdere politici voerden campagne met de belofte van het ‘eerlijke verhaal’, onder wie PvdA’er Diederik Samsom die er in 2012 mee scoorde tijdens debatten met toenmalig VVD-premier Mark Rutte. Ook Bontenbals voorganger in het CDA, Wopke Hoekstra, herhaalde die frase in 2021 meerdere keren.
Bontenbal meent niettemin dat de tijd er weer rijp voor is. Het is niet uitgesloten dat dit verhaal inderdaad opnieuw aanslaat. Onder zijn leiding is het CDA bezig met een opmars in de opiniepeilingen. De voornaamste reden blijkt Bontenbal zelf te zijn: kiezers waarderen zijn ‘oprechtheid’ en ‘betrouwbaarheid’, blijkt uit kiezersonderzoek van Ipsos I&O eind maart. Nederlanders geven hem een hoger waarderingscijfer dan de premier en alle andere fractievoorzitters in de Tweede Kamer.
Ondertussen worstelt het huidige kabinet juist met beloften die de leiders van de regeringspartijen hebben gedaan tijdens de verkiezingscampagne in 2023, maar die in de praktijk toch niet zo makkelijk realiseerbaar blijken.
Zo beloofde PVV-leider Geert Wilders destijds dat het eigen risico in de zorg zou worden afgeschaft, de huurprijzen omlaag zouden gaan en de streekziekenhuizen overeind zouden blijven. BBB-leider Caroline van der Plas beloofde het stikstofbeleid overboord te gooien, waardoor boeren en bouwers door zouden kunnen werken.
Het niet nakomen van deze grote beloften heeft zijn weerslag op het vertrouwen van kiezers: slechts een op de vijf Nederlanders (18 procent) is nog tevreden over het huidige kabinet, blijkt uit het eerdergenoemde Ipsos I&O onderzoek.
Bontebal ziet hierin een kans voor het CDA. Wees eerlijk, bepleit hij, maar ook fatsoenlijk. Want ook het ‘verval van fatsoensnormen’ leidt tot minder vertrouwen in de politiek, denkt hij. ‘We zien dit concreet deze week weer gebeuren’, zegt Bontenbal. ‘Een bewindspersoon van de PVV weigert het verlenen van een koninklijke onderscheiding aan vrijwilligers: het is opnieuw een moreel en politiek dieptepunt’, vindt de CDA-leider.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant