Nederland heeft te weinig huisartsen en het tekort wordt alleen maar groter. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een rapport. Minister van Volksgezondheid Fleur Agema (PVV) bestrijdt dat er te weinig artsen zijn. De zorg moet volgens haar anders worden georganiseerd.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid.
De Rekenkamer heeft woensdag een studie naar het tekort aan huisartsen gepubliceerd. Op basis van eerder gepubliceerde onderzoeken is de conclusie dat er te weinig huisartsen zijn om alle Nederlanders zorg te bieden.
Een belangrijke indicatie is dat er volgens de Rekenkamer naar schatting 45 tot 194 duizend mensen op dit moment geen huisarts hebben. De groep die wel een arts heeft, maar bijvoorbeeld vanwege een verhuizing op zoek is naar een andere dokter, is met ruim 700 duizend Nederlanders nog een stuk groter.
Die zoektocht naar een nieuwe praktijk is lastig, omdat veel huisartsen geen ruimte hebben voor nieuwe patiënten. Volgens de Rekenkamer had ongeveer 60 procent van de praktijken afgelopen jaar een zogenoemde patiëntenstop.
Hoewel er afgelopen jaren voortdurend aandacht was voor de tekorten in de zorg, is het geen uitgemaakt zaak dat er een huisartsentekort bestaat. Zo wezen opeenvolgende kabinetten erop dat er in absolute aantallen genoeg huisartsen zijn om aan de zorgbehoefte van alle Nederlanders te voldoen. Ook minister van Volksgezondheid Fleur Agema benadrukte eerder dat er meer huisartsen per hoofd van de bevolking zijn dan ooit tevoren.
De Rekenkamer onderschrijft dat. Waren er in 2000 nog zo’n 8.600 huisartsen in Nederland, in 2024 was dat aantal gestegen tot 14.300. Tegelijkertijd zijn er volgens de Rekenkamer verschillende ontwikkelingen die ervoor zorgen dat de toename van huisartsen het tekort niet oplost.
Een van de belangrijkste redenen is dat de zorgvraag afgelopen jaren flink is toegenomen. Dat komt onder meer door de bevolkingsgroei en de vergrijzing: er zijn simpelweg meer Nederlanders die een beroep doen op huisartsenzorg.
Maar ook beleid heeft bijgedragen aan het tekort. Huisartsen hebben er in de afgelopen jaren meer taken bij gekregen, zoals zorg waarvoor patiënten eerder naar het ziekenhuis moesten. Daarnaast merkt de huisartsenzorg de gevolgen van tekorten elders. Zo lopen de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg door personeelsgebrek enorm op, waardoor patiënten de tijd overbruggen bij de huisarts.
Een ander probleem is dat steeds minder huisartsen een eigen praktijk beginnen. Hoewel het aantal huisartsen sinds 2000 flink is gestegen, bleef het aantal artsen met een eigen praktijk ongeveer stabiel: de afgelopen jaren is er zelfs sprake van een lichte daling. Dat is een van de hardnekkigste problemen, want hoe minder praktijken, hoe minder plekken er zijn waar patiënten zich kunnen aanmelden.
Hoewel minister Agema in het rapport van de Rekenkamer haar eigen bezorgdheid over de toegankelijkheid van de huisartsenzorg bevestigd ziet, is ze het oneens met de conclusie dat er een tekort is aan huisartsen. ‘Mijn beeld is genuanceerder’, schrijft ze.
Volgens Agema is er ‘zeker op sommige plekken’ een tekort aan huisartsenzorg, maar dat komt volgens haar niet doordat er te weinig artsen beschikbaar zijn. Dat mensen nu moeite hebben met het wisselen van huisarts, noemt de minister een ‘logistiek’ vraagstuk. Dat wil ze aanpakken door bijvoorbeeld mensen de mogelijkheid te bieden van huisartsenpraktijk te ruilen.
Dat een flink aantal Nederlanders momenteel zonder huisarts zit, kan volgens Agema worden opgelost als meer huisartsen een praktijk openen. Zij krijgen dan een eigen ‘vaste patiëntenpopulatie’, wat uiteindelijk betekent dat meer mensen zich kunnen aanmelden.
Op die manier hoopt Agema de problemen het hoofd te bieden zonder dat er ineens tientallen nieuwe huisartsen nodig zijn. ‘Met één huisarts op 1.250 inwoners ben ik ervan overtuigd dat dit mogelijk is.’
Het neemt niet weg dat de Rekenkamer waarschuwt dat het tekort in de toekomst alleen maar zal toenemen. Dat komt deels door vergrijzing. Wat ook meespeelt is dat huisartsen voortijdig stoppen met hun werk en er minder artsen beginnen aan de huisartsenopleiding dan het ministerie ‘noodzakelijk acht’. Vooral in relatief snel vergrijzende regio’s, zoals de Achterhoek, kan dat tot problemen leiden.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant