Zowel de coalitie als de oppositie is nog niet klaar met asielminister Marjolein Faber (PVV) en haar halsstarrige weigering om vijf vrijwilligers die zich inzetten voor vluchtelingen een lintje te geven. Kamerleden vrezen dat de eenheid van kabinetsbeleid is gebroken, omdat premier Dick Schoof de lintjes wél wil toekennen. Woensdag volgt een debat over Fabers politieke toekomst.
Wie voorafgaand aan het vragenuur in de Tweede Kamer had gedacht dat PVV-minister Faber zich iets zou aantrekken van de storm van kritiek die losbarstte na haar weigering om vijf vrijwilligers die zich inzetten voor vluchtelingen te eren met een koninklijke onderscheiding, kwam dinsdag bedrogen uit. Spijt? Dat kent Faber niet. Excuses? Dat kunnen de Kamer en de vrijwilligers vergeten. Faber was naar het wekelijkse vragenuur gekomen met een stukje tekst dat zij een half uur lang herhaalde: ‘De asielinstroom moet omlaag. Dat signaal heb ik willen geven toen ik de lintjes niet wilde aftekenen’, aldus de PVV-minister.
Meerdere oppositiepartijen hadden wellicht op inkeer gehoopt bij Faber, die de afgelopen maanden meerdere keren in de schijnwerpers stond en het kabinet in verlegenheid bracht. Zo claimde ze eind februari onder meer ten onrechte dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ‘niet democratisch gekozen was’. Een flater die zij kort daarna weer rechtzette.
Op haar eigen asieldossier, het belangrijkste dossier voor de PVV, is het wachten op beleid en wetten die ‘het strengste asielbeleid ooit’ moeten vormgeven. Afgelopen vrijdag betichtte zij premier Schoof er openlijk van dat hij het intrekken van de Spreidingswet expres zou willen vertragen.
Alles over politiek vindt u hier.
Het wellicht naïeve geloof bij zowel coalitie als oppositie was dinsdag dus dat Faber misschien een beetje zou inbinden nadat zij dit weekeinde wederom forse kritiek over zich heen had gekregen van zowel de commissarissen van de koning, als het bondgenootschap van burgemeesters en diverse vrijwilligersorganisaties. Zij vreesden dat de PVV-minister de toekenning van lintjes voor mensen die zich hebben ingezet voor de samenleving politiseerde. De hoop was dat Faber zich misschien wel gevoelig zou tonen voor dit geluid.
Niets bleek minder waar. ‘Ik sta hier nog steeds achter’, liet ze de Kamer dinsdagmiddag plompverloren weten. De volledige oppositie, inclusief de doorgaans wat behoudende christelijke partijen, zijn nu wel klaar met de asielminister, mede omdat zij dinsdag weigerde inhoudelijk antwoord te geven op vele vragen vanuit de Kamer.
‘We mogen mensen niet cancellen op basis van hun politieke achtergrond, ook niet als ze van de PVV zijn’, aldus SGP’er Diederik van Dijk. ‘Dat glibberige pad bewandelt deze minister echter wel. U politiseert de toekenning van lintjes.’ Volgens Volt steekt Faber met haar optreden vanuit Vak K een middelvinger op naar alle vrijwilligers en de samenleving. Marieke Koekoek namens Volt: ‘Deze minister kan deze post niet aan.’
Zelfs JA21, de partij die de asielagenda van het kabinet volmondig steunt, had dinsdag geen goed woord meer over voor Faber. ‘De asielinstroom gaat niet omlaag als je vijf lintjes weigert’, aldus Joost Eerdmans. Hij zei te zien dat Faber zichzelf wekelijks in de problemen werkt, waarna er extra Kamervragen, extra debatten en uiteindelijk extra werk volgen. ‘Daar is de minister weer extra tijd en aandacht aan kwijt die ze beter had kunnen steken in maatregelen en beleid waar de Kamer op wacht.’
Bij GroenLinks, CDA, D66 en CU zijn ze niet alleen de schofferende houding van Faber zat, ook zijn er staatsrechtelijke zorgen. Het kabinet hoort met één mond te spreken, zodat kabinetsbeleid helder is. Maar nu Faber blijft volhouden dat zij een politiek signaal heeft willen afgeven door vrijwilligers die zich inzetten voor vluchtelingen geen lintje te geven, botst zij met het kabinetsbeleid.
Premier Dick Schoof en minister Judith Uitermark (NSC) van Binnenlandse Zaken hebben maandag namelijk aangegeven dat zij de lintjes juist wél willen toekennen. Oppositiepartijen hekelen deze gang van zaken, en vinden dat de eenheid van kabinetsbeleid is gebroken door de opstelling van Faber.
Die spanning wordt niet alleen in de oppositie geconstateerd, maar ook bij de coalitiepartijen. VVD-leider Dilan Yesilgöz durfde dinsdag niet de conclusie te trekken dat die eenheid van kabinetsbeleid er nog is. ‘Dat moet u aan het kabinet vragen.’ NSC’er Nicolien van Vroonhoven twijfelt of het kabinet nog met één mond spreekt. ‘Laat Faber en Schoof eerst maar met een brief komen, dan hebben we wat om over te praten.’
Zelfs vanuit het kabinet zelf zijn er twijfels. Nota bene PVV-staatssecretaris Ingrid Coenradie uitte dinsdag kritiek op Faber. ‘Het is een pijnlijk verhaal. Het uitreiken van lintjes moet niet politiek gemaakt worden.’ Of er sprake is van eenheid van kabinetsbeleid? ‘Nee, want ik zie tegengestelde uitspraken’, aldus Coenradie.
Voor een deel van de oppositie heeft Faber na de lintjesrel definitief bewezen ongeschikt te zijn voor het ministerschap. Zelfs het CDA – dat vorig jaar nog weigerde een motie van wantrouwen tegen Faber te steunen – is inmiddels zo ver.
Het is ondertussen geen geheim dat de VVD, NSC en BBB eveneens moeite hebben met Fabers geharnaste houding. Mede door haar werkwijze komt het door de coalitie zo gewenste strengere asielbeleid maar niet van de grond. Voor NSC en BBB is Fabers meest recente optreden voldoende reden om een debat te steunen waarin wordt gesproken over haar toekomst.
Dit betekent nog niet dat de coalitiepartijen tijdens dit debat op woensdag een motie van wantrouwen zullen steunen. Met Wilders’ onvoorwaardelijke steun voor Faber heeft de PVV-leider impliciet de toekomst van het kabinet verbonden aan haar lot. Een kabinetsval over lintjes kan de VVD moeilijk verkopen aan de achterban. Als de VVD de stekker uit het kabinet wil trekken, zijn er genoeg andere thema’s waar de liberalen liever een verkiezingscampagne mee ingaan, zoals degelijke overheidsfinanciën of steun aan Oekraïne.
Tegelijkertijd betekent dit niet dat de ramkoers van Faber oneindig kan doorgaan. Stephan van Baarle (Denk) hield de coalitiepartijen voor dat zij verantwoordelijk zijn voor het instandhouden van het wekelijkse Circus Faber. Er komt een moment dat de eigengereide houding van Faber begint af te stralen op VVD, NSC en ook BBB. De vraag is hoe lang Yesilgöz, Omtzigt en Van der Plas dat nog zullen accepteren.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant