Het Frankrijk-panel van de Volkskrant over de veroordeling van Marine Le Pen, leider van het radicaal-rechtse Rassemblement National. Ze mag de komende vijf jaar niet meedoen aan verkiezingen.
De uitspraak van de Franse rechtbank om Marine Le Pen uit te sluiten bij de komende Franse presidentsverkiezingen na fraude met Europees geld heeft zowel in Frankrijk als daarbuiten tot een storm aan reacties geleid. Partijvoorzitter Jordan Bardella van Le Pens Rassemblement National (RN) noemde haar veroordeling zelfs ‘de doodsteek voor de Franse democratie’. Is zijn kritiek terecht? En wat betekent het weren van de favoriete kandidaat voor de Franse presidentsverkiezingen van 2027 voor radicaal-rechts in Frankrijk?
Frederik Dhondt is rechtshistoricus en Frankrijk-kenner, verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel:
‘Dit vonnis is beslist geen ‘doodsteek’ voor de Franse democratie. De rechters passen gewoon de Franse wet toe. Politici maken wetten, en kunnen dus ook de onverkiesbaarheid meteen terugdraaien, als ze dat willen. Als Le Pen in beroep gaat, kan het hof van beroep vervolgens op haar de nieuwe/zachtere strafwet toepassen. We mogen evenwel niet vergeten dat het huidige verstrengen van de strafwet er is gekomen in 2016, bij grote consensus, met de bedoeling om het politieke leven in Frankrijk net wat ethischer te laten verlopen.
‘We zien intussen dat er bedreigingen worden geuit tegen de rechters, die enkel de republikeinse gelijkheid voor de Franse strafwet hebben toegepast. De beslissing van de rechtbank in Parijs is zeer uitvoerig (meer dan 150 pagina’s, individuele motivering voor de meer dan twintig beschuldigden). Het valt te verwachten dat Le Pen op korte termijn de uitspraak zal gebruiken om de rangen gesloten te houden en haar partij verder te controleren.’
Niek Pas, universitair docent Franse contemporaine geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, schreef onder meer over Macron en de nieuwe Franse revolutie:
‘Democratie is niet in gevaar wanneer justitie politici veroordeelt wegens verduistering van publiek geld. Wat democratie in gevaar brengt is straffeloosheid, in twijfel trekken van de rechterlijke macht en politici die weigeren verantwoordelijkheid op zich te nemen voor hun daden.
‘Jordan Bardella spreekt over de ‘executie’ van de Franse democratie en Marine Le Pen rept van Franse rechters die zich bedienen van praktijken die zouden zijn voorbehouden aan ‘autoritaire regimes’. De leiders van het Rassemblement National hameren op een bekend aambeeld: eerder spraken Silvio Berlusconi over ‘rode’ en Geert Wilders over ‘laffe’ rechters. Onder de zinspreuk ‘Red de democratie, steun Marine!’ startte het Rassemblement al een solidariteitscampagne voor Le Pen.
‘Minstens zo verontrustend is de opstelling van Jean-Luc Mélenchon van La France insoumise. De extreem-linkse demagoog vindt dat alleen het volk politici de laan uit kan sturen. Linkse coalitiepartners inclusief communisten en Groenen zijn geschokt. De Parti Socialiste reageerde adequaat met de petitie ‘Verdedig de democratie, steun Justitie!’’
Rudi Wester studeerde Franse taal en letterkunde, was jarenlang recensent van Franse literatuur en directeur van het Institut Néerlandais in Parijs:
‘Als politici geld verduisteren, moeten ze voor het leven uitgesloten worden om herkozen te worden’, poneerde Marine Le Pen op de Franse televisie in 2004. Ze wordt op haar wenken bediend in 2025, al is ze slechts voor vijf jaar onverkiesbaar.
‘De rechtbank zag de bui al hangen: ‘Niemand is veroordeeld omdat hij/zij politiek heeft bedreven. De vraag was of de betwiste arbeidscontracten ten uitvoer zijn gebracht’. En dat zijn ze. Langdurige fraude, zo is het oordeel. Acht andere vooraanstaande partijgenoten zijn ook een paar jaar onverkiesbaar, krijgen gevangenisstraf en boetes, Le Pen het zwaarst als baas van het spul.
‘Er staat een interessant rijtje pal achter haar: Orbán, Wilders, Poetin, Musk. Frankrijk en Europa vrezen een verdere Trumpisation, de autocratische leugen regeert. Maar zoals het ook de Republikeinen in Amerika kennelijk niet deert dat hun president liegt en bedriegt, zo zal ook radicaalrechts in Frankrijk Le Pens misstappen niet heel erg vinden. Integendeel, ze kunnen immers nog ruimschoots en democratisch op Jordan Bardella stemmen.
‘Tenminste, als het radicaal-rechtse Rassemblement National niet aan gekrakeel ten onder gaat, want ‘De Koningin’ laat zich niet zomaar opzijzetten. In haar reactie valt Le Pen vooral de rechterlijke macht aan en noemt het een politiek proces. Aan wie doet u dat denken?’
Laurent Chambon, een Franse politicoloog die zich bezighoudt met minderheden in de politiek in Nederland en Frankrijk en schreef onder meer een boek over Marine Le Pen:
‘Tien jaar geleden zei Marine Le Pen: ‘Ik eis de strikte en volledige toepassing van de wet op basis van het principe van nultolerantie’. Toch was zij al vanaf haar verkiezing in 2004 tot het Europees Parlement in Straatsburg begonnen met verduistering van Europese fondsen. Le Pen wist zeer goed wat zij deed. Ze moet zich gelukkig prijzen dat ze niet naar de gevangenis hoeft.
Na haar veroordeling kwamen de eerste steunbetuigingen van Poetin en Orbán, gevolgd door Salvini, Bolsonaro, Wilders en Musk. Quel festival! Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig.
‘Wat mij zorgen baart is dat Donald Trump in de Verenigde Staten ook duidelijk veroordeeld werd. Iedereen weet dat hij een fraudeur, een leugenaar en een verkrachter is. Toch hebben miljoenen mensen op hem gestemd. Veel mensen zouden op een geit stemmen zolang zij racistisch is.
‘Geen Marine Le Pen of Jordan Bardella, die zelf wordt beschuldigd van een schijnfunctie en vervalsing van documenten, bij de komende Franse presidentsverkiezingen? Geen probleem. De Franse politiek heeft incompetente en racistische politici in overvloed.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant