De heropening van een afdeling in de gevangenis in Nieuwegein geeft de problemen in de gevangenissector duidelijk weer: een personeelstekort en veel vraag naar cellen. Tegelijkertijd ligt dinsdag een door staatssecretaris Ingrid Coenradie aangedragen noodoplossing op het politieke hakblok.
Het is 'code zwart' in de Nederlandse gevangenissen. Door een combinatie van een personeelstekort en een cellentekort zitten de gevangenissen vrijwel vol. De heropening van de A-vleugel in de Penitentiaire Inrichting (PI) in Nieuwegein, met plek voor dertig gedetineerden, komt daarom goed van pas.
"Ik hoop heel veel gevangenissen en dit soort plekken te kunnen openen", zei een enthousiaste Coenradie terwijl ze de afdeling maandag officieel opende. Maar, zegt ze even later tegen NU.nl, ze stond er ook een beetje met "een dubbel gevoel".
De vleugel is na een eerdere opknapbeurt al enkele jaren klaar voor gebruik, maar er was niet voldoende personeel. Dat is er nu nét aan en dus kan de afdeling open. Die extra cellen waren ook nodig: de extra plekken zaten maandag meteen vol.
Dat is de realiteit, zegt Coenradie. "We zitten niet ruim in ons jasje."
Dat zet Coenradie politiek gezien ook voor een uitdaging. Aan de ene kant wil het kabinet inzetten op het strenger bestraffen van misdrijven. Maar aan de andere kant moet de staatssecretaris de situatie voorkomen dat de cellen zó vol zitten, dat er niemand meer opgepakt kan worden.
"We hebben de afgelopen periode veelvuldig gekeken naar alle gevangenissen", zegt Coenradie. "Kunnen we anders met regimes omgaan? Waar kunnen we meerpersoonscellen creëren? Kunnen we personeel uit gebieden waar de werving goed gaat naar andere delen in het land verschuiven?"
Maar het is vechten tegen de bierkaai, zegt ze. Het aantal cellen waaraan behoefte is, is veel groter dan de aanwas van nieuw personeel.
Coenradie kondigde begin maart een inmiddels veelbesproken noodmaatregel aan: gevangenen zouden in bepaalde gevallen tot twee weken eerder vrijgelaten kunnen worden.
Maar Coenradie krijgt daarvoor geen steun vanuit coalitiepartijen BBB, VVD en PVV. Zij roepen de door PVV naar voren geschoven staatssecretaris via een motie op van het plan af te zien. NSC zegt wel in te zien dat Coenradie op dit moment weinig andere opties heeft.
Het is nog de vraag of de motie het gaat halen. De Kamer stemde er vorige week al over, maar dat eindigde in gelijkspel. Dinsdag wordt opnieuw gestemd. Als dit weer eindigt in een gelijk aantal voor- en tegenstanders, wordt de motie verworpen.
De motie is hoe dan ook een sterk signaal vanuit de coalitiepartijen. Het komt niet vaak voor dat zo'n groot deel van de coalitie zich tegen een plan van een bewindspersoon keert. Tegelijkertijd lijkt het vooral bij dat signaal te blijven: de coalitiepartijen gaven vorige week al aan Coenradie niet weg te willen sturen als ze de motie niet opvolgt.
Coenradie gaf eerder al aan niet op te gaan stappen, omdat "dat de problemen niet oplost". Wat volgens de staatssecretaris wel nodig is: extra geld en tijd.
Want ook in de PI Nieuwegein zijn ze er nog niet, zegt gevangenisdirecteur Joyce Kivits. Alle 433 plekken in de Nieuwegeinse gevangenis zijn dan wel bezet, maar er is nog steeds meer personeel nodig om dat écht in goede banen te kunnen leiden.
De vleugel kon open omdat personeel zich flexibel inzet door extra diensten te draaien of het aantal werkuren in hun contract op te hogen, legt Kivits uit. Daarnaast is er geen avondprogramma voor de gevangenen. "We beseffen dat we in deze tijd alles op alles moeten zetten, maar het is pittig", concludeert Kivits.
Coenradie heeft haar verzoek om extra geld op het wensenlijstje voor de voorjaarsnota gezet. Een specifiek bedrag noemt ze nog niet, maar "het gaat echt om honderden miljoenen".
Maar Coenradie is niet de enige die de komende weken meer geld hoopt te krijgen. Zo ligt ook de wens om extra geld voor defensie, klimaatbeleid en lastenverlichting voor burgers op de onderhandelingstafel. Of het extra geld voor de gevangenissen er gaat komen, blijft dus nog de vraag.
Source: Nu.nl algemeen