In de podcastserie Bingomaffia onderzoekt Janneke Verbaarschot of de wereld van bingo wel zo stoffig is als hij lijkt. ‘Juist omdat bingo zo’n onschuldig imago heeft, is het redelijk eenvoudig om er een foute kant mee op te gaan.’
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Van alle kansspelen die er zijn, geldt bingo over het algemeen als een van de meer suffe en onschuldige. Denk aan de wereld van bingo, en je denkt toch al snel aan campings, bejaardenhuizen en stempelstiften. Maar wat als die wereld van bingo in werkelijkheid óók een wereld is van brandstichting, intimidatie en soms zelfs moord?
In de zesdelige podcastserie Bingomaffia (BNNVara) onderzoekt Janneke Verbaarschot samen met regisseur Judith Grobecker of het spel zijn onschuldige imago eigenlijk wel waard is. De podcast voert daarbij onder meer terug naar de jaren tachtig, waarin er heuse oorlogen ontstonden over ‘bingogrondgebied’, er in Brabant zalen in brand werden gestoken en er zelfs sprake was van ‘bingomoorden’.
Voor Verbaarschot begon het allemaal met een zinnetje in een artikel in de Volkskrant over gokken, waarin ze las dat 6 procent van alle mensen die gokken in Nederland gokt bij bingo. Bingo zegt u? Jawel, bingo. En die wereld bleek al gauw een stuk spannender en ongrijpbaarder dan alleen wat nummertjes opnoemen en liedjes zingen bij een valse bingo. De bingowereld bleek óók een wereld waarin bussen door het hele land worden gereden met fanatieke bingospelers, die spelen om hoofdprijzen variërend van forse geldbedragen tot dure merktassen en verzorgde reizen naar Ibiza.
We spreken Verbaarschot – die in het dagelijks leven actief is als animator en contentspecialist – op het NPO Luister Podcast Festival in het Utrechtse TivoliVredenburg, waar de podcast in première gaat, en waar Verbaarschot ook zélf een bingo mag begeleiden, om luisteraars warm te krijgen voor Bingomaffia. Haar podcast is het resultaat van een pitchwedstrijd die de NPO sinds 2024 organiseert, waarbij de winnaar een geldbedrag wint én een jaar inhoudelijke begeleiding krijgt bij het uitwerken van een podcastidee.
Voor Verbaarschot was het een combinatie van drie ‘interessante haakjes’ die maakte dat ze uiteindelijk besloot mee te doen aan de pitchwedstrijd. ‘Je hebt de gokverslavingen, de verhaallijnen over de dwarsverbanden met de onderwereld en we dachten dat we mooie portretten konden maken van oude mensen die bij bingo hun eenzaamheid proberen te bevechten.’
Bingomaffia brengt daarbij de vele kanten van de bingowereld (en in Brabant- waar Verbaarschot zelf vandaan komt - de wereld van het vergelijkbare kienen) in kaart, die ondanks het wat stoffige imago een bloedserieuze aangelegenheid blijkt. Zoals we bijvoorbeeld horen in de eerste aflevering, wanneer Verbaarschot spreekt met uitbater John, die een zalencentrum bestiert in Bakel waar kienavonden worden georganiseerd: ‘Als het tweede kerstdag is, en de wekelijkse kienavond gaat niet door, dan zijn de deelnemers echt des duivels.’
Verbaarschot: ‘Veel mensen zitten er puur en alleen voor die bingokaart. Het gaat ze helemaal niet om de gezelligheid. We waren ook best verbaasd dat deelnemers in de pauze meteen de zaal uitrenden om snacks te halen of om even te roken. Ik dacht dat mensen dan lekker zouden gaan zitten keuvelen, maar ook na afloop was de parkeerplaats binnen vijf minuten leeg. Er zit in deze wereld vaak helemaal geen cultuur om het spel heen van gezelligheid of saamhorigheid.’
De bingoavonden die Verbaarschot en Grobecker bezochten voor hun research, waren door de urenlange duur vaak ‘dodelijk vermoeiend’, maar het lukte vrij eenvoudig om daar binnen te komen. Verbaarschot: ‘Eerst hadden we nog het idee dat we undercover moesten gaan, maar dat voelde ook niet goed, omdat we dan als het ware ieder moment betrapt zouden kunnen worden. Uiteindelijk hebben we alleen tijdens online bingobijeenkomsten undercover gewerkt, ook omdat die wereld superillegaal is en ik geen zin had om daar verder gedoe mee te krijgen.’
Want gedoe, daar stuitte Verbaarschot sowieso al op, vooral toen ze onderzoek deed naar de wereld van zogenaamde kienkoningen, waarin de werelden van kienen en bingo en de onderwereld elkaar pas écht raken. Zo dook Verbaarschot onder meer in de wereld van Helmondse kienkoningen, wier vetes in de jaren tachtig leidden tot intimidatie en brandstichting.
Verbaarschot: ‘Dat bleken vaak lui met wie je geen ruzie wil krijgen. Een van die kienkoningen was inmiddels overleden, maar toen ik de familie benaderde, bleek dat zij totaal niet zaten te wachten op onderzoek. Uiteindelijk leidde dat ook tot wat vervelende appjes en moest ik zelfs een nieuwe simkaart aanschaffen. Als zoiets ineens je persoonlijke leven binnendringt, is dat niet bepaald relaxed. Als je thuis op de bank zit, en er rijdt heel langzaam een auto voorbij, krijg je toch meteen een soort paranoia. Toen hebben we besloten om dat spitwerk op een wat lager pitje te zetten, ook omdat ik geen zin had om voortdurend over mijn schouder te moeten kijken.’
Het leidt ertoe dat Verbaarschot bijna ‘bang’ is om de podcast te publiceren, vertelt ze in de eerste aflevering. Verbaarschot: ‘Heel veel kien- en bingodeelnemers zijn precies zoals je verwacht dat ze zijn. Het gaat vooral om de organisatie erachter, waarbij het zomaar kan gaan om groot geld en belangen waar je waarschijnlijk nooit helemaal bij stilstaat. Iedereen aan wie ik vertel over dit project, reageert daarom toch voortdurend enorm verbaasd. Maar juist omdat bingo zo’n onschuldig en stoffig imago heeft, blijkt het redelijk makkelijk om er een foute kant mee op te gaan.’
Bingomaffia is te beluisteren via NPO Luister. De eerste drie afleveringen zijn te beluisteren in alle andere podcastapps (er komt elke week een nieuwe aflevering online).
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant