Nadat de ene na de andere fractie van standpunt is veranderd, komt voor het eerst een Kamermeerderheid in zicht voor een nationaal verbod op consumentenvuurwerk. De beslissing valt dinsdag in de fractiekamers van NSC en Denk.
is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Enig geduld kan Jesse Klaver en Esther Ouwehand niet worden ontzegd. Het was nog voor de coronapandemie dat de twee parlementaire routiniers van GroenLinks en de Partij voor de Dieren hun wetsvoorstel aankondigden waarmee zij een einde willen maken aan de verkoop van consumentenvuurwerk. ‘We kunnen onze hulpverleners niet afschepen met verontwaardiging alleen’, zei Klaver nadat hij de nieuwsjaarnacht van 2019-2020 had doorgebracht met agenten in Den Haag.
Hij kende vanaf dat moment geen twijfel meer: ‘Wie denkt dat dit normaal is, moet even een stap terug doen en beter kijken. In die meldkamer weet je niet wat je hoort. In de hele stad zijn brandjes, er wordt vuurwerk gegooid naar brandweerlieden, een politieauto werd beschadigd, het ene na het andere ongeluk komt binnen. Vuurwerk is daarbij niet de enige factor, maar wel een belangrijke. Het draagt in hoge mate bij aan die uiterst onveilige sfeer, in de eerste plaats voor onze hulpverleners. De politiek kan niet blijven wegkijken.’
Sindsdien werd in de Kamer nog wel regelmatig over de Wet veilige jaarwisseling gesproken, maar gestemd werd er niet, om de eenvoudige reden dat Klaver en Ouwehand kunnen tellen: nooit was een meerderheid in zicht. Veel partijen worstelden met het evenwicht tussen individuele vrijheden – ‘Moet de overheid zich dan overal mee bemoeien?’ – en het streven naar veiligheid, vooral voor de hulpdiensten die de nieuwsjaarnacht als de zwaarste van het jaar beschouwen.
Heel langzaam is dat gaan schuiven naar de nadruk op de veiligheid. De coronapandemie bracht het debat in een stroomversnelling: er mocht sowieso twee jaar lang weinig, met tamelijk rustige nieuwjaarsnachten tot gevolg. Een voor een gingen fracties in de Kamer overstag: eerst D66, vervolgens de SGP, toen het CDA, en afgelopen week de VVD. Met de steun van de linkse oppositiefracties erbij telt dat inmiddels op tot 74 zetels. Dat volgens de peilingen ook een steeds groter deel van de bevolking voor een verbod is, speelt daarbij zeker een rol. Evenals de aanhoudende, sterke lobby van politie, ambulancemedewerkers, oogartsen en vele burgemeesters.
Ziedaar de nu ontstane situatie: partijen als de PVV, de BBB, Forum voor Democratie, de SP en JA21 blijven tegen een verbod. Zij wijzen erop dat al het knalvuurwerk en de losse vuurpijlen enkele jaren geleden al verboden zijn. Bovendien zouden de legale sierfonteinen die nog wel zijn toegestaan veel minder slachtoffers maken en ook niet als wapen gebruikt kunnen worden door relschoppers. Begin met het aanpakken van het illegale vuurwerk, is in dat kamp de dominante houding.
Om aan een meerderheid te komen, moeten Klaver en Ouwehand hopen op de steun van NSC (20 zetels) en/of Denk (3). In aanloop naar het Kamerdebat van aanstaande donderdag wijden beide fracties er dinsdag hun wekelijkse fractievergadering aan. Met ook daar de centrale vraag: in hoeverre draagt een verbod bij aan een rustigere jaarwisseling en weegt die veiligheidswinst voldoende op tegen het afpakken van de lol van het vuurwerk voor miljoenen mensen? Ook dit jaar brak de jaaromzet van 118 miljoen euro weer alle records.
De NSC-fractie vreest bovendien een averechts effect: hoe groot is de kans dat ook de sierfonteinen helemaal in het illegale circuit verdwijnen, waardoor er helemaal geen toezicht meer op is? Ontstaan er zo niet juist meer problemen?
Zeker is dat een verbod gepaard zal gaan met compensatiemaatregelen voor de vuurwerkbranche. Wel zal er nog lang onderhandeld moeten worden over de hoogte van dat bedrag. Klaver en Ouwehand denken zelf dat er zo’n 150 miljoen euro nodig is om de branche te compenseren voor reeds ingekocht vuurwerk en voor gedane investeringen in bijvoorbeeld veilige opslagruimten.
De branche zelf heeft een heel andere rekensom gemaakt en komt uit op een schade van 895 miljoen euro, omdat veel bedrijven nu een groot deel van hun jaaromzet uit het vuurwerk halen. De branche wil ook die schade gecompenseerd zien.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant