Zowel in Frankrijk als daarbuiten regent het reacties op de historische veroordeling van Marine Le Pen, die wordt gezien als politieke aardverschuiving. De leider van het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) is voor vijf jaar uitgesloten van deelname aan verkiezingen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Vanuit de radicaal-rechtse hoek van de Franse politiek klinkt eensgezind de afschuw over de veroordeling van Le Pen. Zij is met 21 partijgenoten veroordeeld wegens verduistering van 2,9 miljoen euro aan Europees geld. Behalve een celstraf van vier jaar (waarvan twee voorwaardelijk), betekent dat dat ze voor vijf jaar onverkiesbaar is.
Met name dat laatste onderdeel van het vonnis oogst kritiek: de rechter had er volgens haar medestanders voor kunnen kiezen dat uit te stellen tot na het hoger beroep dat Le Pen heeft aangetekend. Nu belemmert het vonnis haar deel te nemen aan de presidentsverkiezingen van 2027.
‘Het is niet aan een rechter om te bepalen op wie mensen kunnen stemmen’, reageert de Franse ex-presidentskandidaat Éric Zemmour van Reconquête. ‘Het is spijtig dat politici eigenhandig rechters zoveel macht hebben gegeven. Dat moet veranderen.’
De Franse Europarlementariër Marion Maréchal van de radicaal-rechtse fractie Identiteit & Democratie schrijft op X dat Le Pen (haar nicht) in de rechtbank is gestraft omdat ze via de stembus niet verslagen kon worden. ‘Eerst was het François Fillon’, zegt ze met verwijzing naar de conservatieve presidentskandidaat die tijdens de verkiezingen van 2017 verstrikt raakte in een fraudezaak. ‘Nu is het Marine Le Pen. Wie is de volgende?’
Ook bij de conservatieve partij Les Républicains zijn afkeurende reacties te horen. ‘Het is niet gezond dat in een democratie het een politicus wordt verboden om zich verkiesbaar te stellen’, verklaarde Laurent Wauquiez, de partijleider in het parlement, tegenover persbureau AFP. ‘Ik ben van mening dat politieke debatten via de stembus moeten worden beslecht.’
Parlementslid François-Xavier Bellamy spreekt over ‘een zwarte bladzijde’ in de geschiedenis van de Franse democratie.
De Franse premier François Bayrou is ‘verontrust’ over het feit dat Le Pen voor vijf jaar onverkiesbaar is, zo heeft zijn team gezegd tegen persbureau AFP. De regeringsleider van de centrumrechtse partij MoDem zou verder niet op de uitspraak willen reageren. Bayrou trad in 2017 af als minister van Justitie in verband met een soortgelijke aanklacht als waar Le Pen nu voor is veroordeeld. Vorig jaar werd hij daarvoor vrijgesproken.
Le Pen krijgt ook steun van een politieke tegenstander. Jean-Luc Mélenchon, leider van het radicaal-linkse La France Insoumise, stelt op X dat ‘de beslissing om een verkozen politicus weg te sturen er een van het volk zou moeten zijn’. LFI schrijft in eveneens in een verklaring dat, hoewel Le Pen is veroordeeld voor ‘serieuze feiten’, de rechtbank geen middel zou moeten zijn om van RN af te komen.
Le Pens binnenlandse politieke tegenstanders hameren er in hun reacties op dat het recht onafhankelijk zijn werk heeft gedaan. Het sociaaldemocratische Parti Socialiste roept in een verklaring op X ‘iedereen op de onafhankelijke rechtspraak te respecteren’. Volgens parlementslid Jérôme Guedj behoort een verkozen politicus ‘een voorbeeld’ te zijn. Verwijzend naar Bayrou’s reactie stelt partijsecretaris Olivier Faure dat ‘respect voor de wet, de rechtsstaat en de scheiding der machten niet langer op de agenda van de regering staat’.
‘De wet geldt voor iedereen’, reageerde Cyrielle Chatelain, leider van Les Écologistes in het parlement. Volgens haar riep Le Pen eerder nog op politici voor fraude met publieke gelden levenslang uit te sluiten. ‘En omdat zij nu met haar hand in de koektrommel is betrappen, zouden we excuses voor haar moeten vinden? (...) Als je publiek geld steelt, dan word je gestraft. Punt.’
Prisca Thevenot, parlementslid van Renaissance, spreekt in een reactie over ‘gerechtigheid’. Volgens de partijgenoot van president Emmanuel Macron is het aan politici om de uitspraak van een rechter te ‘respecteren’.
Ook van haar internationale bondgenoten kan Le Pen op steunbetuigingen rekenen. ‘Je suis Marine!’, aldus de Hongaarse premier Viktor Orbán. Die boodschap werd ook gedeeld door de Italiaanse vicepremier Matteo Salvini. De leider van het rechts-nationalistische Lega plaatst de veroordeling in hetzelfde rijtje als het uitsluiten van Roemeense ultranationalistische politicus Calin Georgescu voor de presidentsverkiezingen in mei. ‘Wat er met Le Pen is gebeurd, is een oorlogsverklaring van Brussel’, voegt hij daaraan toe.
PVV-leider Geert Wilders, die zich in Europees verband met RN affilieert, zegt op X ‘geschokt’ te zijn door de uitspraak. Hij zegt ‘vierkant achter’ Le Pen te staan en ‘erop te vertrouwen dat ze haar beroep zal winnen en de president van Frankrijk zal worden’.
Volgens Trump-vertrouweling Elon Musk ‘misbruikt’ radicaal links ‘het rechtssysteem om tegenstanders in de gevangenis te gooien wanneer ze democratische verkiezingen niet kunnen winnen’. De techmiljardair heeft zich de voorbije maanden vaker gemengd in de Europese politiek. Zo sprak hij eerder zijn steun uit voor het radicaal-rechtse Alternative für Deutschland.
Ook vanuit Rusland is gereageerd. Volgens Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov worden in steeds meer Europese hoofdsteden ‘democratische normen geschonden’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant