‘Triggerwarning! Dit programma bevat beelden van heftig geweld, mishandeling, automutilatie en suïcide(pogingen).’ God, ja, de waarschuwing waarmee de online documentairereeks Like voor een lijk (VPRO) opent, is er nu niet een waardoor ik denk: let’s go girls. Maar het probleem is: voor sommigen is dat het juist wél.
Steeds vaker ziet documentairemaker en schrijver Gwen van der Zwan video’s met extreem geweld voorbijkomen op haar sociale media. Topje van de ijsberg, blijkt, wanneer goede vriend Tommy haar toevoegt aan een WhatsAppgroep waarin zogenoemde gore-video’s worden gedeeld, filmpjes waarin leed te zien is. Bloedvergieten, zo omschrijft Van der Zwan het zelf.
Een afrekening door een Mexicaans kartel, waarbij een man gevild wordt met een stanleymes. Wat van hem rest zijn een paar hompen vlees. Een gelivestreamde suïcide. Een professionele IS-productie, meerdere executies op rij, met geluidseffecten en al. Het zijn filmpjes die Tommy met plezier kijkt. Regelmatig komt het voor dat hij ‘zit te poepen en ondertussen op zijn telefoon kijkt naar een onthoofding’.
‘Vind je het niet zonde van je leven’, vraagt Van der Zwan hem, ‘dat dit soort leed er deel van uitmaakt?’ Zijn antwoord: nee, want ik heb geen last van deze beelden.
Like voor een lijk is akelig, moeilijk te verteren. Ik pauzeerde de serie meermaals. Wegkijken, zwetende handen, en dat terwijl Van der Zwan erg integer te werk is gegaan. De gruwelbeelden worden beschreven, niet getoond, en vrijwel alle aspecten van gore worden belicht: de verslavende en verdovende werking die de filmpjes hebben, de regelgeving rondom het verspreiden en bekijken ervan (verrassing: die is er niet). En de meest aangrijpende scène, in de vierde aflevering: hoe het is wanneer de gruweldood van een geliefde vermaak voor een ander wordt.
Van der Zwan spreekt met de moeder en de zus van Jurick Felipa, die in 2019 werd vermoord in de Amsterdamse Warmoesstraat. Mensen die voor hun plezier naar de beelden van de steekpartij kijken, zijn volgens Juricks moeder net zo schuldig aan de dood van haar zoon als de dader is, want: ‘In plaats van een mes gebruik je het internet.’
Genoeg onbehagen voor de zondag, besloot ik na Like voor een lijk, tijd voor iets warms: het werd de jeugddocumentaire Van binnen stroomt het (KRO-NCRV), afgelopen oktober op het Cinekid Festival bekroond in de categorie ‘Meest originele serieproductie’.
Een film als een gloedvol gedicht: te midden van een oranjeroze meisjeskamer vertelt puber Naomi, al dansend, over de liefde en de overweldigende veelheid daarvan, de meisjes, de jongens, de woede en besluiteloosheid die ze voelt omdat ze twijfelt over haar geaardheid. Om haar monoloog af te sluiten met een heerlijk onverschillig ‘Het boeit me echt helemaal niks’, het hoopvolle Dog Days Are Over van Florence & The Machine zwelt aan. Naomi verlaat haar kamer, danst de verliefdheid tegemoet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant