In al het nieuws over de afschuwelijke steekpartij in Amsterdam viel me een wat aparte passage op. Het liveblog van Het Parool kopte: ‘Man die verdachte steekpartij vasthield, verrichte burgerarrest’. Het bericht: ‘De man die donderdagavond de verdachte van de steekpartij tegen de grond werkte verrichte een zogeheten burgerarrest. Volgens een woordvoerder van de politie Amsterdam is dat toegestaan als een burger getuige is van een misdrijf.’ Voorts werd de woordvoerder geciteerd: ‘Als je een verdachte op heterdaad betrapt, mag je die vasthouden tot de politie komt.’
Dit is een interessant nieuwsfeit. Niet zozeer vanwege de informatie dat als iemand net vijf mensen geprobeerd heeft te vermoorden, je diegene tegen de grond mág werken – superfijn dat dat is ‘toegestaan’. Nee, omdat er nu eindelijk eens fatsoenlijke aandacht is voor het burgerarrest.
Over de auteur
Julien Althuisius is schrijver en voor de Volkskrant columnist over het dagelijks leven.
Het burgerarrest is een even onderbelicht als schitterend sociaal-maatschappelijk fenomeen. Het behelst dit: als je iemand op heterdaad betrapt op het plegen van een strafbaar feit, mag je diegene aanhouden en vasthouden tot de politie ter plekke is.
Ik zeg het maar even, maar een strafbaar feit kan dus van alles zijn. Diefstal, mishandeling of inbraak liggen nogal voor de hand. Ik ben geen jurist, maar je zou dus ook een burgerarrestje kunnen doen als je iemand door rood licht ziet lopen.
Lange tijd verkeerde ik in de veronderstelling dat als je een burgerarrest uitvoerde, je dat ook verbaal kenbaar moest maken door te zeggen: ‘Dit is een burgerarrest.’ Maar dat hoeft dus niet, jammer genoeg. Toch zou ik er altijd voor willen pleiten, gewoon omdat het kan. Als je bijvoorbeeld je buurman betrapt als hij het vuilnis te vroeg buitenzet, zou je hem kunnen benaderen en zeggen: ‘Dit is een burgerarrest.’
Om het overtuigender te maken en het burgerarrest de gravitas te geven die het verdient, zou ik ook altijd een krachtterm gebruiken. ‘Dit is een burgerarrest, addergebroed.’ Of, terwijl je iemand in een houdgreep neemt omdat diegene zonder toestemming flyers aan het uitdelen is, ‘Meekomen, burgerarrest.’
In theorie zou je de hele dag door burgerarresten kunnen uitdelen. Daarbij moet je je alleen twee dingen afvragen: komt de politie hiervoor opdraven? En: is het geweld dat ik toepas bij dit burgerarrest proportioneel voor het misdrijf?
Zo niet, dan bega jij zelf weer een strafbaar feit en kan de situatie ontstaan waarbij jij een burgerarrest uitvoert, je plotseling een harde beuk in je rug voelt en iemand hoort roepen: ‘Burgerarrest, bloedhond!’ Een zogenaamd stapelburgerarrest.
Ten slotte is het van belang dat je over de fysieke capaciteit beschikt om een burgerarrest succesvol uit te voeren. Er is namelijk weinig schadelijker voor je zelfbeeld dan een wildplasser aan proberen te houden en dat die diegene zich dan omdraait, je aankijkt en lachend over je Birkenstocks heen pist. Neem dat maar van mij aan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant